Hội thảo thu hút đông đảo các nhà quản lý, nhà khoa học, các nghệ sĩ, nghệ nhân tham gia. Thứ trưởng Bộ VHTTDL Tạ Quang Đông chủ trì Hội thảo.

Hội thảo đã nghe nhiều ý kiến đóng góp tâm huyết, khách quan của các đại biểu, là các nhà nghiên cứu, các nhà quản lý văn hoá đến từ các cơ quan, đơn vị trung ương và địa phương, tập trung về một số vấn đề chính như: Trình bày cơ sở lý luận và thực tiễn về bảo tồn, phát huy giá trị nghệ thuật truyền thống Việt Nam; Đánh giá thực trạng bảo tồn và phát huy giá trị các loại hình nghệ thuật truyền thống Việt Nam hiện nay; Các kinh nghiệm bảo tồn, phát huy giá trị nghệ thuật truyền thống của các quốc gia trên thế giới và những bài học cho Việt Nam; Các giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị nghệ thuật truyền thống Việt Nam trong bối cảnh phát triển kinh tế thị trường, hội nhập quốc tế…

Đại biểu tham dự hội thảo. Ảnh Internet

Ở góc độ bàn về chính sách, TS Trần Thị Minh Thu trong tham luận “Chính sách bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật biểu diễn truyền thống ở Việt Nam hiện nay” cho rằng: Chính sách hiện nay còn tồn tại không ít bất cập như: còn thiếu vắng chính sách đầu tư, quan tâm phát triển công chúng của nghệ thuật truyền thống; thiếu định hướng bảo tồn đúng cách; Còn tồn tại sự bất bình đẳng; chế độ, chính sách đãi ngộ nghệ nhân, nghệ sĩ và lớp trẻ còn hạn chế; việc sáp nhập giúp bộ máy gọn nhẹ, tinh giản biên chế, nhưng lại làm nghệ thuật biểu diễn truyền thống bị mai một; chính sách tự chủ, thực hiện công nghiệp văn hóa trong cơ chế thị trường khiến công tác bảo tồn bị coi nhẹ và giá trị di sản bị phá vỡ… Những tồn tại này đòi hỏi chính sách Nhà nước cần được điều chỉnh, bổ sung cho phù hợp với thực tiễn.

Tiếp cận ở góc độ nguồn nhân lực, TS Nguyễn Thị Hồng Nhung trong tham luận “Phát triển nguồn nhân lực cho nghệ thuật truyền thống Việt Nam” đã khẳng định thiếu hụt nguồn nhân lực là một trong những lý do khiến các loại hình nghệ thuật truyền thống không giữ được vị trí vốn có trong đời sống xã hội. Hiện nay, việc đào tạo nguồn nhân lực lĩnh vực nghệ thuật truyền thống trên toàn quốc đang bị thu hẹp về quy mô, giảm về chất lượng. Nhiều ngành, chuyên ngành không tuyển được học sinh. Trong bối cảnh khó khăn đó, việc tuyển sinh, đào tạo, giữ chân nghệ sĩ trẻ lại gặp không ít khó khăn. Câu chuyện tạo nguồn đội ngũ kế cận của nghệ thuật truyền thống trong xã hội đương đại thời gian qua luôn là bài toán khó đối với các nghệ sĩ cũng như các nhà quản lý.

Giành sự quan tâm đến thực trạng bảo tồn, phát huy giá trị nghệ thuật truyền thống Việt Nam trong bối cảnh phát triển kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế hiện nay TS, NSND Lê Tuấn Cường, Giám đốc Nhà hát Chèo Việt Nam đề xuất bảo tồn bằng chính những vở diễn truyền thống; bảo tồn trong các nhà hát, đơn vị nghệ thuật biểu diễn chuyên nghiệp; tăng cường đào tạo nguồn nhân lực; tăng cường đầu tư dàn dựng những tác phẩm có chất lượng và quảng bá xúc tiến du lịch giới thiệu sản phẩm...

Đứng ở góc độ cơ quan, các nhà quản lý văn hóa, đơn vị giảng dạy nghệ thuật, Ths Trần Văn Hiếu, Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam đề xuất ứng dụng công nghệ số như là các gợi ý hữu ích nhằm lưu trữ, ghi chép và truyền dạy nghệ thuật truyền thống, đồng thời, công nghệ cũng là công cụ quảng bá và phát huy giá trị nghệ thuật truyền thống trong đời sống hiện đại, đưa nghệ thuật truyền thống trở nên gần gũi hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ…

Ngoài những ý kiến bàn thảo một cách trực diện, hội thảo còn ghi nhânh những đề xuất giải pháp liên quan đến xây dựng và hoàn thiện hệ thống chính sách; về nâng cao nhận thức của cộng đồng; đa dạng hóa không gian biểu diễn; giảm thiểu những tác động của kinh tế - xã hội đối với các hoạt động bảo tồn; ưu đãi thỏa đáng với nghệ sĩ, nghệ nhân; lồng ghép bảo tồn với các chương trình phát triển kinh tế, xã hội địa phương; hỗ trợ tìm điểm diễn…

PGS.TS Bùi Hoài Sơn đề xuất giải pháp về đẩy mạnh giao lưu quốc tế. Trog đó chú trọng yếu tố truyền thông và nâng cao nhận thức về giao lưu, hợp tác quốc tế cho hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật truyền thống; xây dựng và hoàn thiện chính sách, pháp luật về giao lưu, hợp tác quốc tế cho hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật truyền thống; Huy động nguồn lực để tăng cường giao lưu, hợp tác quốc tế cho hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật truyền thống; phát triển mô hình hợp tác công - tư quốc tế (PPP) trong hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật truyền thống; đẩy mạnh vai trò của cộng đồng nghệ thuật quốc tế để bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật truyền thống.

Kết thúc hội thảo, Thứ trưởng Bộ VHTT&DL Tạ Quang Đông ghi nhận, tác động mặt trái của cơ chế thị trường và hội nhập quốc tế đã khiến nghệ thuật truyền thống càng dễ bị tổn thương, bị mai một, biến dạng, biến mất... đi cùng nguy cơ đánh mất bản sắc văn hóa dân tộc vô cùng sâu sắc. Các ý kiến tham luận và thảo luận tại hội thảo đã đưa ra những vấn đề khoa học quan trọng về thực trạng và giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật truyền thống trong bối cảnh phát triển kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế hiện nay. Những thành quả nghiên cứu này sẽ đóng góp thiết thực trong khoa học nghiên cứu liên ngành và trong thực tiễn bảo vệ, phát huy di sản văn hóa phi vật thể ở Việt Nam.