Sáng 23/8, Ủy ban ủng hộ vụ kiện của bà Trần Tố Nga, đã tổ chức họp báo trực tuyến với sự tham dự của bà Trần Tố Nga, hiện đang ở Việt Nam, các luật sư William Bourdon và Bertrand Repolt, cùng đại diện nhiều hội đoàn và cá nhân tham dự.
 |
| Tại Việt Nam, nạn nhân của chất da cam/dioxin lên đến hơn 4 triệu và di truyền đến thế hệ thứ 4. Ảnh Internet |
| * Trong chiến tranh xâm lược Việt Nam, từ 1961 đến 1971, quân đội Mỹ đã rải hơn 80 triệu lít chất diệt cỏ, phần lớn là chất da cam/dioxin (chất độc nhất mà con người biết được từ trước đến nay) xuống 1/4 diện tích đất tự nhiên ở miền Trung và miền Nam Việt Nam. * Hiện hơn 3 triệu người Việt Nam vẫn đang phải gánh chịu hậu quả vì ung thư và các bệnh do chất độc dioxin gây ra; khoảng 150.000 trẻ em, qua bốn thế hệ kể từ năm 1975 đến nay đã sinh ra với dị tật hoặc khuyết tật nghiêm trọng (không có chân tay, mù, điếc, khối u bên ngoài,...) * 1 triệu ha diện tích rừng nhiệt đới bị tàn phá cùng sự biến mất của nhiều loài động vật hoang dã, 400.000 ha đất nông nghiệp bị ô nhiễm; và cho đến nửa thế kỷ sau, di chứng của chất độc da cam vẫn còn tồn tại và gây nên những nỗi đau cho gia đình, cộng đồng. |
Tại họp báo, luật sư William Bourdon bày tỏ sự phản đối và nhấn mạnh việc Tòa phúc thẩm Paris đồng ý với phán quyết của Tòa đại hình Evry nơi bà Trần Tố Nga đệ đơn lần đầu tiên vào năm 2019, chấp nhận "quyền miễn trừ tài phán" của các công ty hóa chất Mỹ cho thấy "các vị quan tòa đã có thái độ bảo thủ, trái với tính hiện đại của luật pháp và trái với luật pháp quốc tế cũng như luật pháp châu Âu. Luật sư William Bourdon cũng cho biết sẽ tiếp tục đồng hành cùng thân chủ, là bà Trần Tố Nga, đệ đơn lên Tòa giám đốc thẩm, là Tòa án Tối cao tại Pháp.
Trước đó, sáng 22/8/ 2024, Tòa án phúc thẩm Paris đã ra phán quyết, theo đó bác bỏ vụ đơn kiện dân sự của Trần Tố Nga, công dân Pháp gốc Việt, kiện các tập đoàn hóa chất Mỹ đã cung cấp cho quân đội nước này chất độc da cam/dioxin để sử dụng trong chiến tranh Việt Nam. Ngay sau phán quyết của tòa, các luật sư khẳng định: "Cuộc chiến do khách hàng của chúng tôi thực hiện không kết thúc với quyết định này. Do đó, chúng tôi sẽ kháng cáo lên Tòa án giám đốc thẩm. Trong vụ việc này, các thẩm phán đã có thái độ bảo thủ trái với tính hiện đại của luật pháp và trái với luật pháp quốc tế cũng như luật pháp châu Âu. Tòa án giám đốc thẩm sẽ quyết định."
| Năm 2009 bà Trần Tố Nga đệ đơn ra tòa quốc tế, kiện các tập đoàn hóa chất Mỹ đã cung cấp cho quân đội nước này chất độc da cam/dioxin để sử dụng trong chiến tranh Việt Nam. Đến nay, sau 15 năm bà vẫn kiên trì con đường đi tìm công lý, công bằng cho những nạn nhân chất độc da cam/dioxin. Hành trình dài bền bỉ cho thấy nghị lực phi thường của bà cũng như sự ủng hộ của những ai yêu chuộng hòa bình. |
Ông Nguyễn Văn Bổn, một lãnh đạo lão thành của Hội người Việt Nam tại Pháp (UGVF) cho biết truyền thống của hội từ những năm 1960 là tham gia vào tất cả các cuộc đấu tranh vì những nạn nhân chất độc da cam và đó cũng là lý do UGVF cùng 13 hội đoàn khác lập nên Ủy ban ủng hộ vụ kiện của bà Trần Tố Nga ngay từ khi bà bắt đầu khởi kiện 14 công ty hóa chất Mỹ có liên quan.
"Chúng tôi buồn nhưng không mất tinh thần. Vì truyền thống của Việt Nam là trường kỳ kháng chiến, chúng ta không thể thắng đế quốc và các tập đoàn đế quốc trong 1 ngày, 1 năm hay 10 năm, mà phải đấu tranh lâu dài mới có thể thắng được. Do đó chúng tôi dứt khoát tiếp tục cuộc đấu tranh," ông Nguyễn Văn Bổn khẳng định.
| * Thời điểm bà Trần Tố Nga quyết định khởi kiện 13 tập đoàn hóa chất Mỹ, tại Việt Nam, Bà Nga cho biết, đã có hơn 3 triệu nạn nhân chất độc da cam. Chính con số này khiến trái tim tôi đau đớn và thúc đẩy tôi dấn thân vào vụ kiện này. *Sau 12 năm theo đuổi hành trình công lý, tôi nhận thấy con số này đã không dừng ở đó, mà lên đến hơn 4 triệu nạn nhân và di truyền đến thế hệ thứ 4. Bà Nga cho biết thêm. |
Đối mặt với những gã khổng lồ về hóa chất nông nghiệp của Mỹ, bà Trần Tố Nga và các đồng sự đã nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ của nhiều hiệp hội đấu tranh vì môi trường như Green Peace, Attaque, cũng như đại diện nhiều chính đảng và công dân Pháp, Đức, Bỉ cũng như nhiều quốc gia, lãnh thổ thế gới... trước cuộc chiến pháp lý của bà.
Sau nhiều phiên tòa, dù phán quyết chưa bảo vệ được quyền lợi của các nạn nhân chất độc da cam/dioxin nhưng những diễn biến xung quanh vụ kiện đã khẳng định những thay đổi về địa chính trị, về nhân quyền và bình đẳng trong một thế giới phẳng đã hình thành. Và có một thực tế không thể chối cãi, đó là trong khi từ chối bồi thường cho các nạn nhân Việt Nam, Mỹ lại hỗ trợ mạnh về y tế và bồi thường cho các cựu binh nước này bị phơi nhiễm chất độc da cam/dioxin khi tham chiến ở Việt Nam. Đây chính là một bằng chứng pháp lý cực kỳ quan trọng, bổ sung trong hồ sơ khởi kiện, đi đến tận cùng của bà Nga và các cộng cự của mình.
| * Bà Trần Tố Nga sinh năm 1942, khi còn nhỏ đã chứng kiến cảnh cha mẹ chiến đấu chống thực dân Pháp và khi lớn lên đã tham gia cuộc kháng chiến chống Mỹ từ năm 1965 với vai trò là giáo viên và phóng viên chiến trường.
* Bà đã bị phơi nhiễm chất độc da cam/dioxin lần đầu tiên vào tháng 12/1966 khi máy bay vận tải C-123 của Mỹ rải chất bột trắng xuống khu rừng thuộc Đường mòn Hồ Chí Minh. Bà Tố Nga sống ở Việt Nam cho đến năm 1992 sau đó chuyển sang Pháp và nhập quốc tịch. Là công dân Pháp bị phơi nhiễm chất độc da cam/dioxin, bà đã khởi kiện các công ty nước ngoài tại Pháp. |
Bùi Quyên | Báo Văn Nghệ
------------
Bài viết cùng chuyên mục:
