Thành phố cũng chính thức Khai hội Côn Sơn, Kiếp Bạc - mùa thu năm 2026 và công bố Bộ nhận diện thương hiệu di sản thế giới Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn - Kiếp Bạc. Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu dự sự kiện.

Tối 26/9, tại Đền Kiếp Bạc, TP. Hải Phòng đã tổ chức Lễ tưởng niệm 726 năm ngày mất của Anh hùng dân tộc Trần Hưng Đạo. Ảnh Chinhphu.vn

Hơn bảy thế kỷ sau ngày Trần Hưng Đạo qua đời, Vạn Kiếp vẫn là một địa danh gợi nhắc mạnh mẽ về một thời kỳ mà vận mệnh quốc gia được quyết định bởi ý chí, trí tuệ và sức mạnh của toàn dân. Tại Côn Sơn - Kiếp Bạc, những câu chuyện về vị Quốc công Tiết chế không chỉ nằm trong sử sách hay những nghi lễ tưởng niệm, mà tiếp tục hiện diện trong không gian di tích, tín ngưỡng và đời sống văn hóa của cộng đồng.

Trong diễn văn tưởng niệm 726 năm Ngày mất của Anh hùng dân tộc Trần Hưng Đạo, Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng Nguyễn Minh Hùng nhắc lại căn cứ quân sự Vạn Kiếp - nơi Trần Quốc Tuấn từng luyện quân, tích trữ lương thảo, cùng quân dân nhà Trần làm nên những chiến thắng quyết định trong cuộc kháng chiến chống quân Mông - Nguyên. Nhưng giá trị lớn nhất mà ông để lại có lẽ không chỉ nằm ở những trận đánh. Đó còn là tư tưởng lấy dân làm gốc, coi sức dân là nền tảng để dựng nước và giữ nước. Lời căn dặn “Khoan thư sức dân để làm kế sâu rễ bền gốc” vì thế vượt khỏi hoàn cảnh lịch sử cụ thể để trở thành một tư tưởng có sức sống lâu dài.

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu thực hiện nghi lễ khai ấn đền Kiếp Bạc - Ảnh: chinhphu.vn

Cũng từ cách nhìn ấy, việc bảo tồn Côn Sơn - Kiếp Bạc hôm nay không thể chỉ dừng ở gìn giữ những công trình cổ hay phục dựng các nghi lễ. Năm 2025, quần thể Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc được UNESCO ghi danh Di sản thế giới; năm 2026, UNESCO thông qua Tuyên bố giá trị nổi bật toàn cầu của quần thể. Danh hiệu quốc tế mở thêm một cánh cửa để di sản đến với thế giới, nhưng đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn đối với cách bảo vệ những giá trị đã làm nên danh hiệu ấy.

Đó là lý do Hải Phòng xác định người dân phải thực sự là chủ thể của di sản: vừa gìn giữ, vừa thực hành, vừa thụ hưởng những giá trị văn hóa mà cha ông để lại. Những nghi lễ như dâng hương, đọc Văn tế Đức Thánh Trần, khai ấn, lễ cầu an, hội hoa đăng hay các hoạt động diễn xướng dân gian trong Lễ hội Côn Sơn - Kiếp Bạc mùa thu 2026 vì thế không chỉ tạo nên không khí hội hè. Quan trọng hơn, đó là những hình thức để ký ức cộng đồng tiếp tục được trao truyền.

Bộ nhận diện thương hiệu chung của quần thể di sản Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc được công bố tại lễ hội cũng mở ra một cách tiếp cận mới: di sản không chỉ được bảo vệ như một phần của quá khứ, mà còn trở thành nguồn lực văn hóa trong hiện tại. Từ đó, du lịch, nghệ thuật, trải nghiệm văn hóa và các hoạt động cộng đồng có thể cùng tham gia làm giàu đời sống di sản, miễn là không làm mất đi tính chân xác và toàn vẹn vốn có.

Giữ Côn Sơn - Kiếp Bạc, bởi vậy, không chỉ là giữ một vùng đất lịch sử. Đó còn là giữ một cách ứng xử với quá khứ, để hào khí Vạn Kiếp không nằm yên trong những trang sử mà tiếp tục trở thành nguồn lực tinh thần cho hôm nay. Và ở điểm này, lời dạy của Trần Hưng Đạo về “sâu rễ bền gốc” vẫn còn nguyên ý nghĩa: di sản chỉ thực sự sống khi được gìn giữ trong lòng dân và được trao truyền qua đời sống.