Hội thảo nhằm quán triệt tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, đồng thời thảo luận những giải pháp thúc đẩy công nghiệp văn hóa trong giai đoạn mới.

Văn hóa trở thành động lực phát triển bền vững

Toàn cảnh hội thảo.

Phát biểu đề dẫn hội thảo, TS Nguyễn Anh Vũ, Tổng Biên tập Báo Văn hóa cho biết, Nghị quyết số 80-NQ/TW đã xác định rõ vai trò của văn hóa và con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.

Theo ông Nguyễn Anh Vũ, nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu tập trung phát triển có trọng tâm, trọng điểm một số lĩnh vực công nghiệp văn hóa như điện ảnh, âm nhạc, mỹ thuật, du lịch văn hóa, thiết kế, thời trang, thủ công truyền thống, trò chơi điện tử, ẩm thực và phần mềm nội dung số. Đồng thời nghiên cứu, xây dựng các mô hình ứng dụng công nghệ cao trong toàn bộ chuỗi giá trị từ sáng tạo, sản xuất, phân phối đến tiêu thụ và bảo vệ bản quyền sản phẩm văn hóa.

TS Nguyễn Anh Vũ nhận định, công nghiệp văn hóa đang được xác định là một hướng đi quan trọng nhằm chuyển hóa tiềm năng văn hóa thành nguồn lực phát triển kinh tế, tạo việc làm, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao hình ảnh Việt Nam trên trường quốc tế.

Thông tin tại hội thảo, ông Lê Minh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) cho biết các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam những năm gần đây đã có nhiều bước phát triển tích cực, từng bước hình thành hệ sinh thái sáng tạo đa dạng với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp, sản phẩm văn hóa số và mô hình kinh doanh mới.

Theo ông Lê Minh Tuấn, Nghị quyết số 80-NQ/TW đã đặt công nghiệp văn hóa vào vị trí trung tâm trong chiến lược phát triển văn hóa quốc gia thời kỳ mới, đánh dấu bước chuyển quan trọng từ tư duy quản lý hành chính sang tiếp cận kinh tế sáng tạo và thị trường văn hóa.

Theo định hướng chiến lược phát triển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, Việt Nam ưu tiên phát triển 10 ngành công nghiệp văn hóa, trong đó có 6 ngành trọng tâm gồm điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, phần mềm và trò chơi giải trí, quảng cáo, thủ công mỹ nghệ và du lịch văn hóa.

Số hóa văn hóa để bắt nhịp kỷ nguyên mới

TS Nguyễn Anh Vũ, Tổng Biên tập Báo Văn hóa phát biểu đề dẫn hội thảo khoa học. Ảnh: T.Luân.

Theo PGS.TS Lâm Nhân, Hiệu trưởng Trường Đại học Văn hóa TP.HCM, bài toán đặt ra cho Việt Nam hiện nay là phát triển công nghiệp văn hóa theo hướng hội nhập sâu rộng với thế giới nhưng vẫn bảo tồn và phát huy được những giá trị văn hóa đặc trưng của dân tộc.

Từ kinh nghiệm quốc tế, ông cho rằng những quốc gia có nền công nghiệp văn hóa phát triển đều biết khai thác hiệu quả bản sắc văn hóa riêng làm nền tảng. Hàn Quốc tạo nên sức lan tỏa toàn cầu nhờ làn sóng Hallyu, Nhật Bản thành công với các sản phẩm anime mang đậm dấu ấn văn hóa truyền thống, trong khi Trung Quốc đưa các yếu tố văn hóa dân tộc vào điện ảnh, du lịch và các nền tảng truyền thông số để gia tăng sức hấp dẫn. Do đó, di sản văn hóa cần được xem là nguồn tài nguyên đặc biệt cho phát triển chứ không chỉ dừng lại ở nhiệm vụ bảo tồn. Nếu được khai thác hợp lý, đây sẽ là lợi thế cạnh tranh quan trọng, góp phần tạo nên bản sắc riêng cho công nghiệp văn hóa Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Từ thực tiễn đó, các chuyên gia cho rằng cần ưu tiên đầu tư xây dựng hạ tầng văn hóa số đồng bộ, phát triển các nền tảng phân phối nội dung hiện đại, thúc đẩy số hóa di sản và tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn trong quản lý cũng như sản xuất các sản phẩm văn hóa.

Đồng quan điểm, PGS.TS Nguyễn Thị Thu Phương, Viện trưởng Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam đề xuất hoàn thiện các cơ chế hỗ trợ tài chính cho hoạt động sáng tạo, đẩy mạnh quản trị liên ngành, thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa, phát triển các hệ sinh thái sáng tạo tại địa phương và xây dựng hệ thống theo dõi, đánh giá quá trình phát triển công nghiệp văn hóa trong thời đại số.