Lịch sử cách mạng Việt Nam đã nhiều lần khẳng định: đội ngũ trí thức, nhà khoa học, văn nghệ sỹ không chỉ là những người truyền bá ánh sáng văn hóa, khai phóng tư tưởng và xây dựng nền tảng lý luận cho dân tộc, mà còn là những chiến sĩ tiên phong trong từng giai đoạn đấu tranh, kiến quốc, đổi mới. Như lời Tổng Bí thư Tô Lâm, họ “đã góp phần viết nên những trang sử hào hùng của dân tộc bằng trí tuệ, tâm huyết, tài năng và cống hiến không mệt mỏi của mình.”

Tổng Bí thư Tô Lâm và các đại biểu. Ảnh: Thống Nhất/TTXVN

Trong thời chiến, họ là những người xông pha mặt trận tư tưởng và văn hóa, thổi bùng tinh thần yêu nước, hun đúc khát vọng độc lập. Trong thời bình, họ là những người dựng xây nền móng tri thức, phát triển khoa học công nghệ, văn học nghệ thuật và thúc đẩy các giá trị dân tộc trong dòng chảy hiện đại hóa. Mỗi công trình khoa học, mỗi tác phẩm văn chương, mỗi sáng tạo nghệ thuật là một viên gạch trong nền móng văn hiến, khẳng định bản lĩnh, tâm thế và trí tuệ Việt Nam.

Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu . (Ảnh: Thống Nhất/TTXVN)

Tổng Bí thư đặc biệt nhấn mạnh: bước vào thế kỷ XXI - một thời đại chuyển động sâu sắc bởi cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số và khủng hoảng khí hậu, vai trò của trí thức, nhà khoa học, văn nghệ sỹ không hề suy giảm, mà trái lại, càng trở nên sống còn. Họ chính là lực lượng “thắp sáng ngọn đuốc tri thức và sáng tạo,” là “kỹ sư tâm hồn,” là “kiến trúc sư tương lai,” đồng thời là những người giữ lửa và lan tỏa bản sắc Việt trong một thế giới đầy cạnh tranh và bất định.

Cùng với sự nghiệp công nghiệp hóa và hiện đại hóa, Tổng Bí thư đề nghị đội ngũ trí thức cần tập trung cho những lĩnh vực mũi nhọn như công nghệ cao, y tế, giáo dục, kinh tế số, năng lượng xanh, xã hội số, kinh tế tuần hoàn… Văn nghệ sỹ cần không ngừng sáng tạo, thể hiện sức mạnh tinh thần và thẩm mỹ dân tộc trong bối cảnh toàn cầu hóa và thời đại số.

Tổng Bí thư Tô Lâm và các đại biểu. Ảnh: Thống Nhất/TTXVN

Bài phát biểu của Tổng Bí thư không chỉ là sự ghi nhận, mà còn là lời hiệu triệu. Trí thức không thể chỉ sống trong tháp ngà học thuật. Họ cần chủ động tham gia xây dựng, phản biện chính sách với tinh thần trách nhiệm cao, khoa học, nhân văn và dân tộc. Trí thức cần là người truyền lửa – không chỉ truyền đạt kiến thức, mà phải truyền cảm hứng, lý tưởng cách mạng và lòng yêu nước cho thế hệ mai sau.

Giữa thời đại của thông tin đa chiều và công nghệ deepfake, Tổng Bí thư đặt ra yêu cầu cấp thiết về “sự chính trực, trung thực và tử tế” như một “tấm khiên bảo vệ chân lý.” Đó không chỉ là đạo đức nghề nghiệp, mà còn là bản lĩnh văn hóa, là khí phách Thăng Long trong hình hài hiện đại.

Tổng Bí thư Tô Lâm và các đại biểu. Ảnh: Thống Nhất/TTXVN

Lời khẳng định “Đảng, Nhà nước luôn coi trí thức là nguyên khí quốc gia” một lần nữa nhấn mạnh chiều sâu chiến lược trong tư duy phát triển của Đảng. Không có một quốc gia thịnh vượng nào mà không đặt tri thức vào trung tâm phát triển. Không có một dân tộc nào trường tồn mà không biết nuôi dưỡng văn hóa và nghệ thuật.

Sức mạnh mềm của Việt Nam chính là sự kết tinh của những giá trị này được truyền đi, được thắp sáng và được hiện thực hóa bởi chính những trí thức, nhà khoa học và văn nghệ sỹ, những người đã, đang và sẽ tiếp tục “là ngọn lửa mở đường cho dân tộc ta tiến lên mạnh mẽ, vững chắc, tự tin bước vào tương lai.”