Cụ thể, trong phần thảo luận về các Dự án luật giáo dục sửa đổi và dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về giáo dục, bà Nguyễn Thị Mai Hoa, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội, cho biết ba dự án luật giáo dục: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục, Luật Giáo dục đại học (sửa đổi) và Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi) đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội đồng thuận trình thông qua tại kỳ họp thứ 10 sắp tới của Quốc hội. Các dự thảo luật lần này nhằm thể chế hóa tinh thần của các nghị quyết quan trọng của Bộ Chính trị, đặc biệt là Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Toàn cảnh phiên họp của Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội

Theo đó, một trong những điểm mới được nhấn mạnh là việc bổ sung trung học nghề vào hệ thống giáo dục quốc dân, tạo cơ hội cho học sinh sau trung học cơ sở có thể tham gia chương trình tích hợp cả kiến thức phổ thông và kỹ năng nghề. Ngoài ra, các nội dung trọng tâm bao gồm: Tăng cường phân quyền, phân cấp và tự chủ giáo dục, đi kèm với trách nhiệm giải trình của các cơ sở giáo dục; đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ giữa ba dự án luật này với Luật Nhà giáo đã được thông qua; mở rộng giáo dục bắt buộc đối với bậc Trung học cơ sở; đề xuất phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ mẫu giáo từ 3 đến 5 tuổi; bãi bỏ quy định cấp bằng tốt nghiệp trung học cơ sở, thay bằng việc xác nhận hoàn thành chương trình.

Liên quan đến sách giáo khoa, nội dung này thu hút nhiều ý kiến thảo luận sôi nổi. Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục quy định Nhà nước sẽ cung cấp một bộ sách giáo khoa sử dụng thống nhất toàn quốc.

Đại biểu Nguyễn Anh Trí (đoàn Đại biểu Quốc hội, Tp Hà Nội) bày tỏ quan điểm thẳng thắn về chủ trương một chương trình nhiều bộ sách giáo khoa bên cạnh mặt được, đến nay có thể nói gần như “không thành công". Đại biểu đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo cần tổ chức Hội đồng soạn thảo quốc gia và Hội đồng thẩm định quốc gia. Việc thiếu Hội đồng soạn thảo quốc gia đã "gây rối loạn” trong một số thời kỳ, dẫn tới soạn thảo ra bộ sách “không chuẩn mực, rất nhiều lỗi...". Ông cũng đề nghị Chính phủ quy định để bảo đảm miễn phí sách giáo khoa cho học sinh.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh đồng tình với chủ trương một bộ sách dùng chung, nhưng lưu ý về trách nhiệm quản lý, đồng thời chất vấn Ban soạn thảo dự thảo Luật việc dự thảo luật vẫn còn điều khoản giao cho UBND cấp tỉnh chọn sách giáo khoa. Theo ông Nguyễn Đắc Vinh, nếu đã dùng chung, trách nhiệm này phải đưa về Bộ Giáo dục và Đào tạo. Bộ không chỉ thẩm định mà cần đưa ra quy định thế nào là sách giáo khoa dùng chung. Ông cũng đề nghị các bộ sách hiện tại, vốn là sản phẩm trí tuệ và có giá trị tham khảo lớn, không nên bị dừng sử dụng hoàn toàn mà nên được giữ lại làm tài liệu tham khảo.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Đại biểu Quốc hội, Tp Hải Phòng) bày tỏ lo ngại về tiến độ gấp gáp của việc biên soạn bộ sách dùng chung với thời hạn đưa vào sử dụng ngay trong năm học 2026-2027. Bà đề nghị cần đặc biệt chú ý đến nội dung giảm tải chương trình, trong bối cảnh nhiều giáo viên phản ánh nếu chỉ dạy theo chương trình, thời gian phân phối trên lớp không thể dạy kỹ, hết được nội dung, do đó sẽ nảy sinh nhu cầu dạy thêm, học thêm.

Giải trình về nội dung này, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Văn Phúc xác nhận dự thảo luật sẽ thể chế hóa nội dung sử dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất và Bộ sẽ rà soát các quy định biên soạn ở các văn bản dưới luật.