Theo các Quyết định số 2175 và 2171/QĐ-BVHTTDL ngày 27/6/2025 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, nghệ thuật trình diễn dân gian, ngữ văn dân gian Xa nhà ca của người Hà Nhì tại các xã Mù Cả, Thu Lũm, tỉnh Lai Châu cùng Nghệ thuật xòe Hà Nhì đã chính thức được đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.

Xa nhà ca được xem là pho sử thi đồ sộ của người Hà Nhì, gồm 3.590 câu thơ chia thành 11 phần, kể về hành trình đấu tranh sinh tồn và quá trình di cư lập bản, lập mường của đồng bào cách đây khoảng 300 năm.

Trích diễn diễn xướng Xa nhà ca (Trường ca) của người Hà Nhì. Ảnh: T.L

Tác phẩm không chỉ phản ánh quan niệm của người Hà Nhì về vũ trụ, nguồn gốc muôn loài mà còn gửi gắm những giá trị nhân văn sâu sắc, giúp thế hệ hôm nay hiểu rõ hơn về văn hóa tâm linh, lịch sử và bản sắc của tổ tiên.

Bên cạnh đó, Nghệ thuật múa xòe của người Hà Nhì là hình thức sinh hoạt văn hóa – văn nghệ không thể thiếu trong đời sống tinh thần của cộng đồng. Các điệu múa như múa trống, múa lên nương, múa dệt vải, múa đợi mưa, múa vào mùa, múa trông trăng hay múa giã bạn... thể hiện sinh động nét đẹp lao động, tình yêu cuộc sống và tinh thần đoàn kết của dân tộc.

Trích đoạn xòe Hà Nhì. Ảnh: T.L

Múa xòe Hà Nhì không chỉ là biểu tượng của sự gắn bó cộng đồng mà còn là lời gửi gắm ước vọng về mùa màng bội thu và cuộc sống an lành.

Việc công nhận hai loại hình nghệ thuật này là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia không chỉ góp phần tôn vinh, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa đặc sắc của người Hà Nhì, mà còn mang ý nghĩa ghi nhận công lao của các thế hệ trong việc gìn giữ di sản.