Theo đó, Hải Vân Quan tọa lạc trên núi Hải Vân thuộc địa giới hành chính của thị trấn Lăng Cô (huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên Huế) và phường Hòa Hiệp Bắc (quận Liên Chiểu, TP Đà Nẵng).

Theo sử ghi chép lại, Hải Vân Quan chính là cửa ải quan trọng trấn giữ đường thiên lý Bắc - Nam có từ thời Lê. Đến triều Nguyễn, năm 1826, vua Minh Mạng cho xây dựng Hải Vân Quan thành một trong những tổ hợp công trình để phòng thủ cho Kinh đô Huế cũng như giám sát các hoạt động ở cửa biển Đà Nẵng.

Di tích Hải Vân Quan

Trải qua thăng trầm lịch sử, với những giá trị lịch sử không thể phủ nhận, Hải Vân Quan được Bộ VH-TT-DL xếp hạng Di tích Lịch sử và kiến trúc nghệ thuật Quốc gia tại Quyết định số 153 l/QĐ-BVHTTDL. Năm 2021, Trung tâm Bảo tồn Di tích cố đô Huế phối hợp Sở VH-TT TP Đà Nẵng tổ chức lễ khởi công dự án Bảo tồn, tu bổ, phục hồi và phát huy giá trị di tích Hải Vân Quan. Dự án có tổng mức đầu tư hơn 42 tỷ đồng (ngân sách Đà Nẵng 50%, Thừa Thiên Huế 50%).

Dự án thực hiện trên diện tích sử dụng khoảng 6.500m², với quy mô đầu tư và phương án xây dựng, toàn bộ các lô cốt phía trên Hải Vân Quan và Thiên hạ đệ nhất hùng quan được tháo dỡ đến nền gốc tích thời Nguyễn; tu bổ cửa Hải Vân Quan, cửa Thiên hạ đệ nhất hùng quan theo các dấu tích nguyên gốc. Phục hồi, thay thế nền cổng lát đá Thanh, hệ thống cối, cổng đá, tường xây gạch vồ. Gia cố, chống nứt, chống thấm cho các khối xây; phục hồi lan can xây gạch vồ chia ô hộc và trang trí trên nóc theo tư liệu; phục hồi hệ thống cửa ván ghép con tiện gỗ.

Việc tu bổ và bảo tồn công trình lịch sử cấp quốc gia nói trên không chỉ tiếp tục khẳng định những giá trị to lớn của di tích trong công cuộc dựng nước và bảo vệ đất nước thời Lê mà còn cho thấy những giá trị về văn hóa lịch sử, thắng cảnh nổi tiếng, góp phần vào sự phát triển du lịch, dịch vụ của hai địa phương nói riêng, cả nước nói chung.

Quỳnh Hoa | Báo Văn Nghệ

---------

Bài viết cùng chuyên mục: