Dưới sự chỉ đạo của nhạc trưởng Sir Antonio Pappano, Dàn nhạc Giao hưởng London đã mang đến hai buổi hòa nhạc đầy cảm xúc. Ngay từ khi Quốc thiều Việt Nam (Tiến quân ca, nhạc sĩ Văn Cao) vang lên, khán giả ngay lập tức bước vào một nghi thức đặc biệt - Đó vừa là khoảnh khắc, âm nhạc trong tim người Việt vang lên, hướng về Tổ quốc, đồng thời cũng là “nghi thức” để bước vào buổi trình diễn, mà sau đó, khán giả được thưởng thức hai kiệt tác: Giao hưởng số 5 của Ludwig van Beethoven và Giao hưởng số 10 của Dmitry Dmitrievich Shostakovich. Sự hùng tráng nối tiếp sự bi tráng, sự mạnh mẽ gối lên dữ dội và sắc lạnh đã tạo nên một cuộc “đối thoại” âm nhạc đầy kịch tính trên sân khấu Nhà hát Hồ Gươm, nơi âm nhạc được thăng hoa trong tâm hồn khán giả.
 |
| Tại đêm diễn 10/10, dưới sự chỉ huy của Sir Antonio Pappano, khán giả được thưởng thức những giai điệu hào hùng của Quốc ca Việt Nam - Tiến Quân Ca của nhạc sĩ Văn Cao (chuyển soạn bởi nhạc sĩ Lưu Quang Minh). Ảnh: VNA |
Hai đêm hòa nhạc của Dàn nhạc Giao hưởng London nằm trong khuôn khổ Vietnam Airlines Classic - Hanoi Concert 2025 (VACC 2025). Trong buổi họp báo về chương trình, Nhạc trưởng Sir Antonio Pappano chia sẻ rằng, âm nhạc chính là năng lượng, cảm xúc để nâng “đôi cánh” con người trước thực tại hiện nay; đó là mồ hôi, là công sức nhưng đổi lại sự thăng hoa, tìm thấy điều gì đó nâng đỡ tâm hồn. “Chúng tôi đến đây không chỉ để biểu diễn, mà để chia sẻ, để cùng khán giả cảm nhận sức mạnh của âm nhạc, thứ có thể chạm vào trái tim và khiến ta tin vào điều tốt đẹp hơn”, vị nhạc trưởng chia sẻ. Có lẽ, đó cũng là lý do mà Dàn nhạc Giao hưởng London cũng như Sir Antonio Pappano lựa chọn hai bản giao hưởng của Beethoven và Shostakovich theo khuôn khổ tour diễn toàn cầu năm 2025 của họ để trình diễn trước công chúng Thủ đô Hà Nội. Đây là những bản giao hưởng kể về những cuộc đấu tranh nội tâm, về nỗi đau khổ cũng như nghị lực và sự hồi sinh mà vị nhạc trưởng tin rằng, khán giả Việt Nam sẽ cảm nhận sâu sắc.
Và quả thực, hai đêm trình diễn sau đó đã thực sự nâng đỡ những “tâm hồn” người yêu nhạc. Trong khán phòng Nhà hát Hồ Gươm, giữa không gian tối giản, tiếng nhạc đã cất lên một cách mãnh liệt. Nhưng âm nhạc và cảm xúc của chương trình mang lại còn lan tỏa ra khỏi bên ngoài khán phòng nhà hát. Tinh thần “giao hưởng không biên giới” được khuếch đại bằng việc truyền hình trực tiếp diễn ra vào ngày 11/10 trên màn hình LED tại phố đi bộ hồ Gươm. Đây là một trong những yếu tố độc đáo từ khi chương trình lần đầu biểu diễn vào năm 2017. Ngay từ ban đầu, ý tưởng đưa dàn nhạc giao hưởng đẳng cấp quốc tế ra phố đi bộ hồ Gươm biểu diễn được xem là một ý tưởng táo bạo. Công chúng Thủ đô tò mò và thích thú bởi một chương trình biểu diễn - thưởng thức đầy khác lạ đã được thiết lập tại không gian công cộng.
Một trong những dàn nhạc giao hưởng tiếng tăm nhất nước Anh và thế giới, những bản giao hưởng của những nhà soạn nhạc vĩ đại vang lên tại nhiều không gian đời sống và văn hoá khác nhau tại Hà Nội là một “phép thử đúng”. Từ Nhà hát, VACC những năm đầu tiên đã đưa dàn nhạc cổ điển ra phố và được công chúng yêu thích. VACC năm nay còn được phát trực tiếp, đưa âm nhạc của Beethoven và Shostakovich ra phố, tiếp tục thu hút ánh mắt và đôi tai của những khán giả “vãng lai”. Bà Kathryn McDowell, Giám đốc điều hành Dàn nhạc Giao hưởng London cho biết, tinh thần của âm nhạc là đối thoại, chia sẻ và tôn trọng. Bà cũng chia sẻ thêm những hòa nhạc tiếp theo của Dàn nhạc Giao hưởng London tại Việt Nam trong khuôn khổ VACC có thể phát trực tuyến, để tất cả mọi người yêu nhạc cổ điển được thưởng thức cùng một lúc như khán giả ngồi trong nhà hát.
 |
| Nhạc trưởng Trần Nhật Minh (trái) và ca sĩ Hà Anh Tuấn trong buổi tập luyện cùng dàn nhạc Saigon Pops Orchestra. Ảnh: STORII |
Không rầm rộ như âm nhạc đại chúng, nhạc cổ điển có “đường đi” riêng, khi nguyên bản, khi lại “bắt nhịp” với thời đại để tìm thấy khán giả của mình. Hai đêm trình diễn đã chứng minh được điều này. Hòa nhạc Timeless Resonance - Thanh âm bất tận của Nghệ sĩ Nhân dân Đặng Thái Sơn cùng các học trò Sophia Shuya Liu, Zitong Wang và Kaimin Chan diễn ra vào tháng 06/2024 được xem là một trong những concert ghi dấu ấn, tạo ra một sự “bất tận” không chỉ từ tiếng đàn của pianist Đặng Thái Sơn mà còn của biểu diễn âm nhạc cổ điển tại Việt Nam.
Từ đầu năm 2025, hòa nhạc giao hưởng vẫn liên tiếp diễn ra, không nhiều nhưng đủ ghi dấu ấn đến những người yêu thích và say mê dòng nhạc này. Những thương hiệu như Toyota Concert hay VACC diễn ra thường niên vẫn tiếp tục khiến khán giả bất ngờ. Từ trung tuần tháng 3 năm nay, công chúng đã được thưởng thức Những kiệt tác của chủ nghĩa Cổ điển và Lãng mạn do Dàn nhạc Giao hưởng Hà Nội trình diễn (dưới sự dàn dựng và chỉ đạo của Nhạc trưởng Yury Tkachenko). Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam cũng thường xuyên có những hòa nhạc lớn nhỏ khác nhau. Chương trình hòa nhạc đặc biệt của Đoàn Giao hưởng thính phòng bang Hessen, Cộng hòa Liên bang Đức tại Nhà hát Hồ Gươm (Hà Nội) cũng để lại rất nhiều cảm xúc trong sự sâu lắng và tinh tế của những bản giao hưởng đến từ Louis Spohr, Beethoven hay Felix Mendelssohn.
Bên cạnh những hòa nhạc giao hưởng “nguyên chất”, nhiều dàn nhạc của các nghệ sĩ trẻ cũng tìm cách để “bắt nhịp” với khán giả đại chúng. Đơn cử như Dàn nhạc Saigon Pops Orchestra đã có màn kết hợp thành công với hoà nhạc đại chúng của nam ca sĩ Hà Anh Tuấn. Trong đó, chuỗi hoà nhạc Sketch a Rose lần lượt diễn ra tại các “thánh đường” âm nhạc ở Singapore, Úc và Mỹ tới đây cho thấy một sự kết hợp thú vị, cuốn hút khán giả. Nhạc trưởng Trần Nhật Minh, chỉ huy dàn nhạc cho Sketch a Rose chia sẻ, việc một dàn nhạc gồm hàng chục nhạc công ở trên sân khấu không chỉ “cho đẹp, cho hoành tráng” mà đã thực sự mang đến những dấu ấn nhạc cổ điển, biến nó trở thành yếu tố cần thiết thay vì chỉ là để minh hoạ. Bên cạnh đó, chuỗi concert của CAM (Classic And More), dự án âm nhạc nghệ thuật độc lập của 8 the Theatre cũng đang tạo được sự yêu thích của công chúng trẻ. Những hoà nhạc của 8 the Theatre là một cách “cải biên” và mang “áo mới” cho những bản nhạc rock, pop... Bên cạnh đó những chương trình kết hợp với nghệ sĩ độc lập, nghệ sĩ trẻ trong nước cũng thu hút khán giả, đặc biệt là khán giả trẻ.
Không ồn ào như pop nhưng các concert nhạc cổ điển, hay nhạc giao hưởng vẫn thu hút một đối tượng công chúng nhất định. Không “khép kín” trong một nhóm khán giả cố định, ngày nay người thưởng thức nhạc cổ điển (hoặc kết hợp với thể loại khác) đang trẻ hoá và đa dạng hơn. Có thể, đó cũng là một đường đi “sáng” cho trình diễn âm nhạc cổ điển tại Việt Nam.
