Chuyên đề giới thiệu 26 tác phẩm thuộc nhiều chất liệu như sơn dầu, sơn mài, lụa, màu nước, chì, mực… được ông sáng tác trước và sau năm 1945.

Việc ra mắt không gian chuyên đề về Tô Ngọc Vân tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam được xem là điểm nhấn quan trọng, trong bối cảnh hệ thống trưng bày được thường xuyên bổ sung và hoàn thiện với nhiều chuyên đề như Mỹ thuật Đương đại, Mỹ thuật Ứng dụng và Mỹ thuật Dân gian.

Tại trưng bày, lần đầu tiên, công chúng có cơ hội tiếp cận một cách tập trung và toàn diện về cuộc đời, sự nghiệp của một trong những gương mặt tiêu biểu nhất của mỹ thuật hiện đại và mỹ thuật cách mạng Việt Nam.

Tác phẩm sơn mài "Nghỉ chân bên đường" của Tô Ngọc Vân. Ảnh: BTC

Thông qua các tác phẩm này, người xem có thể nhận thấy rõ sự chuyển biến mạnh mẽ trong tư tưởng và phong cách nghệ thuật của Tô Ngọc Vân - từ khuynh hướng “nghệ thuật vị nghệ thuật” sang “nghệ thuật vị nhân sinh”, phản ánh sự hòa quyện giữa sáng tạo cá nhân và lý tưởng phụng sự dân tộc.

Bên cạnh đó, không gian trưng bày còn giới thiệu một số kỉ vật quý do gia đình họa sĩ lưu giữ, góp phần làm sống động chân dung người nghệ sĩ - chiến sĩ Tô Ngọc Vân.

Không chỉ là danh họa đặt nền móng cho mỹ thuật cách mạng, Tô Ngọc Vân còn giữ vai trò đặc biệt trong lịch sử đào tạo mỹ thuật Việt Nam. Ông là cầu nối giữa hai giai đoạn quan trọng, từ Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương đến Trường Mỹ thuật Việt Nam, và là hiệu trưởng đầu tiên của trường Đại học Mỹ thuật

Tranh màu nước "Hồ Kiều", năm 1951, của hoạ sĩ Tô Ngọc Vân.

Dấu ấn của ông không chỉ nằm ở tác phẩm, mà còn ở tư tưởng giáo dục và định hướng nghệ thuật cho nhiều thế hệ họa sĩ.

Cuộc đời Tô Ngọc Vân là biểu tượng tiêu biểu của người nghệ sĩ gắn bó trọn vẹn với vận mệnh đất nước. Ông hy sinh trong Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, khi đang trực tiếp ra mặt trận để ghi chép, ký họa.

Những tác phẩm cuối cùng của ông vừa mang giá trị nghệ thuật sâu sắc vừa là tư liệu lịch sử quý giá. Đồng thời, ghi lại tinh thần kiên cường của dân tộc trong những năm tháng kháng chiến ác liệt. Qua hội họa, ông đã biến nghệ thuật thành tiếng nói của thời đại và của khát vọng độc lập.