 |
Các đại biểu Quốc hội vỗ tay sau khi luật Phát triển đô thị thông qua cuối phiên sáng nay 24/8. Ảnh: Quang Phục |
Ngày 24/8, với 465/474 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, chiếm 93%, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật Phát triển đô thị tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất. Luật được kỳ vọng tạo khung pháp lý mới cho phát triển đô thị, trong đó tăng cường phân cấp, phân quyền, khơi thông nguồn lực và tạo thêm dư địa phát triển cho các đô thị, cực tăng trưởng.
Đối với TPHCM, đây được xem là một bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển. Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội TPHCM Trần Lưu Quang đánh giá cơ chế mới có thể trở thành “bệ phóng”, giúp thành phố khai thác tốt hơn tiềm năng, lợi thế, tạo động lực tăng trưởng nhanh và bền vững, đồng thời phát huy vai trò đầu tàu kinh tế.
Một trong những nội dung đáng chú ý là việc mở rộng phân cấp, phân quyền theo hướng địa phương chủ động quyết định, tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm về kết quả. Dự thảo luật trao khoảng 240 nội dung để HĐND, UBND và Chủ tịch UBND TPHCM quy định chi tiết. Đây là không gian lớn để thành phố chủ động xử lý những vấn đề phát sinh từ thực tiễn đô thị.
Tuy nhiên, quyền hạn lớn hơn cũng đồng nghĩa với yêu cầu quản trị cao hơn. Cơ chế kiểm soát được đặt theo hướng kết hợp giữa đánh giá tác động trước khi quyết định và giám sát, công khai, giải trình sau khi thực hiện, đặc biệt đề cao trách nhiệm của người đứng đầu.
Không gian phát triển mới đến trong bối cảnh TPHCM đang đứng trước áp lực tăng tốc. 6 tháng đầu năm 2026, GRDP thành phố tăng 8,55%, mức cao nhất trong 10 năm qua. Tổng vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội đạt khoảng 309.769 tỷ đồng, tăng 9,9%; thu hút FDI đạt hơn 6,8 tỷ USD, tăng 114,2%, với 888 dự án FDI được cấp mới.
TPHCM đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026. Vì vậy, cần thêm những động lực mới để thu hẹp khoảng cách tăng trưởng. Luật Phát triển đô thị được kỳ vọng tạo điều kiện triển khai các mô hình như phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), khai thác không gian ngầm, không gian tầm thấp, huy động nguồn lực xã hội cho hạ tầng; đồng thời thúc đẩy trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do và logistics tích hợp.
Với vai trò đầu tàu kinh tế, TPHCM không chỉ hướng tới tăng trưởng cho riêng mình mà còn phải tạo sức lan tỏa tới các địa phương trong vùng và nền kinh tế quốc gia. Một trung tâm tài chính quốc tế hoạt động hiệu quả, hệ thống hạ tầng kết nối vùng đồng bộ hay mô hình quản trị mới chỉ thực sự phát huy giá trị khi tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp và thúc đẩy các chuỗi giá trị liên vùng.
Trong 6 tháng đầu năm, chỉ số sản xuất công nghiệp của TPHCM tăng 11,1%, riêng công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 11,5%, tiếp tục là động lực quan trọng của tăng trưởng.
Hiệu quả của các cơ chế mới phải được thể hiện bằng những chuyển biến cụ thể: người dân được hưởng đô thị khang trang, giao thông thuận lợi, nhà ở được chỉnh trang, quyền lợi hợp pháp được bảo đảm; doanh nghiệp được giảm thời gian, chi phí và thủ tục, mở rộng cơ hội đầu tư, kinh doanh.
TPHCM đã cắt giảm khoảng 30% thủ tục hành chính và tiếp tục đẩy mạnh cải cách. Thành phố cũng chủ động chuẩn bị triển khai các cơ chế mới, huy động các sở, ngành và chuyên gia rà soát, hoàn thiện quy định để chính sách sớm đi vào cuộc sống.
Trong chặng đường mới, thành phố xác định rõ yêu cầu tăng trưởng nhanh, bền vững; quyền hạn đi đôi với trách nhiệm giải trình; chính sách phải tạo ra kết quả có thể đo đếm.
Thước đo cuối cùng không phải TPHCM được trao bao nhiêu thẩm quyền, mà là khả năng biến thẩm quyền thành động lực phát triển, thành lợi ích cụ thể cho người dân và doanh nghiệp, qua đó khẳng định năng lực quản trị và vai trò đầu tàu của thành phố.
