Ngày 08/3/2022, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thanh Hóa đã ban hành Công văn 556- CV/TU về việc vận động, hỗ trợ nhà ở cho đồng bào nghèo đang sinh sống trên sông trên địa bàn tỉnh; đẩy nhanh tiến độ cấp đất ở và hỗ trợ nhà ở cho đồng bào sinh sống trên sông. Kết quả khảo sát cho thấy, trên địa bàn tỉnh có 247 hộ đồng bào đang sinh sống trên sông, với tổng số 949 nhân khẩu (có 483 người trong độ tuổi lao động, 308 người đang trong độ tuổi đi học và 158 người không có khả năng lao động). Qua rà soát, xác minh, trong tổng số 247 hộ đồng bào sinh sống trên sông, có 183 hộ đủ điều kiện được cấp đất ở (huyện Thọ Xuân 34 hộ, Thiệu Hóa 30 hộ, Yên Định 77 hộ, Vĩnh Lộc 04 hộ, Thạch Thành 05 hộ, Đông Sơn 01 hộ, thành phố Thanh Hóa 32 hộ); có 05 hộ (huyện Thọ Xuân 02 hộ, thành phố Thanh Hóa 03 hộ) tự mua đất đề nghị được hỗ trợ làm nhà; 59 hộ không đủ điều kiện cấp đất (huyện Thọ Xuân 28 hộ, thành phố Thanh Hóa 31 hộ). Tính đến cuối năm 2024, thành phố Thanh Hóa và các huyện (cũ) có đồng bào sinh sống trên sông đã quy hoạch, đầu tư hạ tầng, bố trí cấp đất ở cho 179 hộ (Yên Định 76 hộ, Thọ Xuân 34 hộ, Vĩnh Lộc 04 hộ, Thạch Thành 05 hộ, Thiệu Hóa 28 hộ và thành phố Thanh Hóa 32 hộ), với diện tích 20.103,2 m, vận động người thân cho 01 hộ tại huyện Đông Sơn 80 m2 đất ở. Thành phố Thanh Hóa và các huyện (cũ) đã thực hiện việc huy động đầu tư, xây dựng cơ sở hạ tầng tái định cư cho các hộ với tổng số tiền 18.821 triệu đồng. Nguồn của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh Thanh Hoá, trích nguồn kinh phí của huyện, xã để hỗ trợ cùng nguồn kinh phí của gia đình, dòng họ xây dựng nhà ở cho 182 nhà/183 hộ đề nghị (thành phố Thanh Hóa và các huyện đề nghị hỗ trợ xây nhà 183 hộ) với tổng số tiền 52.442 triệu đồng, trong đó, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh tiếp nhận nguồn hỗ trợ từ Công ty xi măng Long Sơn 9.100 triệu đồng (mức hỗ trợ 50 triệu đồng/nhà); Ủy ban Caritas giáo phận Công giáo Thanh Hóa đã hỗ trợ 7.084 triệu đồng; Ủy ban Mặt trận Tổ quốc cấp huyện và cấp xã ủng hộ 3.661 triệu đồng; gia đình, dòng họ 32.597 triệu đồng.
 |
| Hình ảnh con thuyền trước đây gia đình anh Thiên, chị Lợi nhiều năm sinh sống ở khúc sông dưới chân núi Vọng Phu (nay thuộc phường Đông Quang), có ba con gái lấy chồng làm nghề chài lưới, có một con trai út đang đi làm phụ hồ. Nay gia đình anh chị đã được về nhà xây mới, nhưng công việc của anh chị vẫn chưa ổn định. |
Ban Thường vụ Thành ủy thành phố Thanh Hóa, Ban Thường vụ huyện uỷ các huyện (cũ) đã tổ chức các Hội nghị tư vấn việc làm và học nghề; giới thiệu lao động trong độ tuổi đi làm việc tại Công ty may mặc, công ty giầy da, các doanh nghiệp sản xuất trên địa bàn; kết nối cho số lao động cao tuổi nhận việc của cơ sở sản xuất nghề tiểu thủ công nghiệp (mây giang xiên, thủ công mỹ nghệ...) về làm tại nhà; bố trí đất sản xuất nông nghiệp cho các hộ... cấp sổ cho 138 hộ nghèo và 05 sổ hộ cận nghèo. Các hộ nghèo và cận nghèo đều đã được thụ hưởng chính sách BHYT. Theo đó có 308 học sinh trong độ tuổi đến trường được thực hiện đầy đủ chính sách miễn giảm học phí, các khoản đóng góp khác theo quy định; mua thẻ BHYT cho học sinh thuộc đối tượng hộ nghèo, hộ cận nghèo. Ban giám hiệu các nhà trường đều xây dựng kế hoạch phụ đạo, bồi dưỡng đối với học sinh học lực yếu ít nhất 02 tiết/tuần để giúp các em vươn lên trong học tập; đồng thời hỗ trợ một phần chi phí học tập, hoạt động giáo dục cho các em.
 |
| Năm 2023, huyện Thiệu Hóa (cũ) có 28 hộ gia đình sinh kế trên sông Chu đã được về nhà mới. |
Thực tế, việc hỗ trợ sinh kế, hỗ trợ quỹ đất nông nghiệp hoặc tập huấn, kết nối, dạy nghề, tạo việc làm cho người dân sau khi lên bờ còn bất cập, chưa có lộ trình cụ thể, mới dừng lại ở việc thống kê lao động, chưa thường xuyên tổ chức hiệu quả đào tạo việc làm, chưa kết nối lao động hiệu quả với các cơ sở sản xuất, kinh doanh và vì vậy chưa có kiểm tra, đánh giá kết quả. Công tác quan tâm tuyên truyền giới thiệu việc làm phù hợp cho các hộ gia đình chưa thường xuyên. Đa phần các đối tượng độ tuổi lao động vẫn phải đi tới các thành phố làm thuê, phụ hồ, hoặc quay lại nghề sông nước chài lưới trên sông kiếm sống bấp bênh mỗi ngày.
Phải khẳng định, đối với đồng bào sinh sống nhiều đời trên sông nước bằng những con thuyền nhỏ, học sinh đến tuổi đi học không được đến trường, thời gian qua đã được tỉnh Thanh Hóa làm nhà ở kiên cố, các cháu học sinh được đến trường và miễn giảm học phí, bà con được hỗ trợ bảo hiểm y tế đối với hộ nghèo, đây là niềm vui, sự thay đổi rất lớn đối với bà con nhiều đời sống trên sông nước. Tuy nhiên, bài toán sinh kế khi lên bờ sinh sống đang cần lãnh đạo tỉnh Thanh Hóa quan tâm sát sao, cụ thể hơn nữa để tránh tình trạng vòng tròn luẩn quẩn: Đời ông bà, bố mẹ được lên sinh sống trên bờ, đời con, cháu lại quay về với sông nước kiếm kế sinh hai mỗi ngày./.
