Toàn cảnh buổi làm việc. Ảnh: Yến Nhi

Chính vì vậy, tại buổi làm việc với Đoàn khảo sát của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội diễn ra vào ngày 28/7, TP.HCM kiến nghị sửa đổi Luật Điện lực theo hướng đồng bộ với các luật về đất đai, đầu tư, quy hoạch, xây dựng và bảo vệ môi trường; đồng thời đẩy mạnh phân cấp, đơn giản hóa thủ tục và hoàn thiện cơ chế cho các loại hình năng lượng mới. Theo thành phố, đây là điều kiện quan trọng để bảo đảm an ninh năng lượng, thu hút đầu tư và hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.

Không chỉ dừng ở lĩnh vực năng lượng, sau khi mở rộng không gian phát triển, TP.HCM cũng đứng trước yêu cầu mới trong quản lý tài nguyên và phát triển kinh tế biển. Với lợi thế sở hữu vùng ven biển rộng lớn, cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải, khu dự trữ sinh quyển Cần Giờ và đặc khu Côn Đảo, thành phố có nhiều điều kiện để phát triển kinh tế biển xanh. Tuy nhiên, thực tế cũng đặt ra không ít thách thức khi cơ chế quản lý còn phân tán, quy định về sử dụng không gian biển còn chồng chéo, trong khi hệ sinh thái ven biển chịu áp lực ngày càng lớn từ ô nhiễm, rác thải nhựa và biến đổi khí hậu.

Từ thực tiễn đó, TP.HCM đề nghị sửa đổi Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo theo hướng bổ sung cơ chế sử dụng không gian biển đa mục đích, hoàn thiện quản lý tổng hợp vùng bờ, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn biển, giảm phát thải carbon, chuyển đổi số trong quản lý tài nguyên biển và tăng cường phân cấp cho địa phương. Đây được xem là những giải pháp quan trọng nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng biển gắn với bảo vệ hệ sinh thái và phát triển bền vững.

Trước đó, theo báo cáo của UBND TP.HCM, thành phố đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm an ninh năng lượng, đồng thời xây dựng Đề án phát triển trở thành Trung tâm công nghiệp năng lượng quốc gia, tích hợp các lĩnh vực khí, LNG, điện, lọc hóa dầu và năng lượng tái tạo. Sau khi mở rộng địa giới hành chính, việc rà soát quy hoạch điện tiếp tục được thực hiện theo hướng đồng bộ với quy hoạch đô thị, cảng biển, khu công nghiệp, sân bay và các trung tâm dữ liệu, tạo nền tảng cho một không gian phát triển mới.

Báo cáo cũng cho biết, đến cuối năm 2025, TP.HCM có 8 trạm biến áp 500 kV, 30 trạm 220 kV và 159 trạm 110 kV; khoảng 240 dự án ngầm hóa lưới điện đã hoàn thành với hơn 1.000 km lưới trung thế và 1.700 km lưới hạ thế được đưa xuống ngầm. Trong giai đoạn 2026-2030, ngành điện dự kiến tiếp tục đầu tư khoảng 2.500 tỷ đồng để phát triển hạ tầng.

Cùng với đó, các nguồn năng lượng mới cũng đang được thúc đẩy mạnh mẽ. Hai dự án điện khí LNG Hiệp Phước và Long Sơn có tổng công suất khoảng 4.200 MW đang được triển khai; hơn 22.700 hệ thống điện mặt trời mái nhà với tổng công suất gần 1.839 MWp đã đi vào hoạt động. Thành phố đồng thời nghiên cứu phát triển các dự án điện gió gần bờ và ngoài khơi tại Cần Giờ, Long Hải và Hồ Tràm với tổng công suất đề xuất trên 16.000 MW, mở ra dư địa lớn cho chuyển dịch năng lượng trong những năm tới.

Song, phía sau những kết quả ấy vẫn còn không ít rào cản. Quy hoạch điện chưa thật sự đồng bộ với quy hoạch đất đai và xây dựng; quỹ đất dành cho công trình điện còn hạn chế; thủ tục đầu tư kéo dài; nhiều cơ chế cho LNG, điện gió ngoài khơi, mua bán điện trực tiếp, lưu trữ năng lượng hay điện mặt trời mái nhà vẫn chưa hoàn thiện. Những "điểm nghẽn" này đang ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ đầu tư cũng như khả năng huy động nguồn lực xã hội cho phát triển năng lượng. Do đó những kiến nghị của thành phố là hoàn toàn phù hợp và nếu nhận được đồng thuận sẽ tạo động lực tăng trưởng mới cho thành phố.

Ông Tạ Đình Thi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội phát biểu tại buổi làm việc. Ảnh: Yến Nhi

Đánh giá cao những kiến nghị từ thực tiễn của TP.HCM, ông Tạ Đình Thi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội cho rằng các ý kiến của địa phương sẽ góp phần quan trọng vào việc hoàn thiện dự thảo các luật theo hướng khả thi hơn khi triển khai. Ông cũng đề nghị thành phố tiếp tục rà soát, bổ sung các khó khăn phát sinh từ thực tiễn, đặc biệt trong lĩnh vực quy hoạch điện, phát triển đô thị biển và bảo tồn hệ sinh thái tại Côn Đảo, Cần Giờ, nhằm tạo cơ sở cho việc hoàn thiện các quy định pháp luật trong thời gian tới.