Có thể nói, khi thị trường biểu diễn nghệ thuật càng phát triển, hòa nhạc càng nhiều thì tính độc bản lại càng cần thiết. Thậm chí, nó có thể là yếu tố bán hàng quan trọng bên cạnh khía cạnh tên tuổi nghệ sĩ hay quy mô, tính chất sự kiện.
1. Mọi hòa nhạc đều bắt đầu từ việc xây dựng “concept” (ý tưởng, chủ đề). Nhưng lâu nay, tính concept vẫn thường bị hạ thấp, đôi khi chỉ nằm ở việc đặt tên cho đêm nhạc hay là cái cớ để tổ chức một liveshow nào đó. Xây dựng ý tưởng hòa nhạc cũng dễ bị gộp vào những hoạt động mang tính chất chiến lược hoặc quảng bá như loại hình sự kiện, đối tượng khán giả, hay các yếu tố khác như tính mục đích, thời gian, địa điểm, kinh phí tổ chức. Điều này cũng thể hiện tương tự ở các lễ hội âm nhạc (music festival), khi tính chất concept không thực sự nổi bật ở cả mặt chủ đề, nét độc đáo ở từng sự kiện.
Cùng với sự lớn mạnh của quy mô thị trường nghệ thuật biểu diễn thời gian qua, tổ chức hòa nhạc đang ngày càng phân tầng sâu sắc ở nhiều khía cạnh khác nhau. Bên cạnh sự phân hóa về số lượng người tham dự (siêu đại nhạc hội với khoảng 40-50 nghìn hay đêm nhạc nhỏ và vừa khoảng 200-2.000 khán giả), địa điểm tổ chức (trong nhà, ngoài trời, sân vận động), thị trường concert cũng có sự phân cấp theo các hướng như tour xuyên Việt, chuỗi sự kiện dài hơi (Những thành phố mơ màng, CAM by 8, Anh trai vượt ngàn chông gai, Anh trai “Say Hi”...), lễ hội âm nhạc (Monsoon Music Festival, Hozo Festival, HayFest, GenFest...).
Tính chất nghệ thuật của các buổi hòa nhạc cũng có sự dịch chuyển từ những đêm nhạc, không chỉ thỏa mãn phần nghe - nhìn mà còn mang đến những chủ đề cùng ý tưởng mang đậm dấu ấn cá nhân và ê-kíp thực hiện. Một “concept concert” dùng để chỉ những hòa nhạc có tính chủ đề cao, nơi thiết kế hình ảnh và thị giác, kiến trúc sân khấu, danh sách ca khúc biểu diễn lẫn nghệ sĩ trình diễn được xây dựng xung quanh một câu chuyện cùng “vũ trụ âm thanh” riêng biệt. Trước đây, một vài nghệ sĩ âm nhạc đương đại của Việt Nam đã mang đến những đêm nhạc thể nghiệm mang tính concept cao có thể kể đến như Nhật thực (đạo diễn Việt Tú kết hợp với nhạc sĩ Ngọc Đại, Đỗ Bảo, ca sĩ Hà Trần), Đại - Lâm - Linh (nhạc sĩ Ngọc Đại)... Những concept concert mang đậm dấu ấn của các nghệ sĩ thể nghiệm, được đón nhận hoặc nhận phản hồi trái chiều từ công chúng. Ngày nay, các nghệ sĩ độc lập và ngôi sao đại chúng cũng gây ấn tượng với các đêm nhạc có ý tưởng độc đáo, tạo nên thương hiệu cá nhân.
2. Kể từ khi ra mắt Sketch A Rose, Hà Anh Tuấn đã xác lập một vị trí độc đáo trong tổ chức biểu diễn âm nhạc đương đại tại Việt Nam. Các đêm nhạc trong chuỗi hòa nhạc này dù ở TP.HCM hay Đà Lạt, Singapore, Úc hay Mỹ đều trung thành với ý tưởng gắn liền với hoa hồng. “Concept” này không chỉ nằm ở thiết kế sân khấu với một bông hoa khổng lồ hay hàng nghìn bông hoa hồng nhỏ tạo nên sự nhận diện, mà còn đến từ âm nhạc mà nam ca sĩ lựa chọn, cách giao lưu và tương tác với khán giả. Ẩn sau hình tượng hoa hồng chính là tình yêu, sự lãng mạn, vẻ đẹp không thể khước từ. Hà Anh Tuấn đã đạt được trọn vẹn ý đồ này thông qua các đêm nhạc của riêng mình trong suốt hai năm vừa qua.
Hà Anh Tuấn và ê-kíp đã luôn trung thành với ý tưởng tổ chức chuỗi hòa nhạc này, bất cứ thuận lợi hay khó khăn mà các địa điểm tổ chức khác nhau mang đến. Toàn bộ thiết kế sân khấu được dựng thử tại TP.HCM trước khi mang sang Mỹ - để từng mảnh ghép, từng chi tiết ánh sáng, từng cánh hoa đều khớp với bản phối âm nhạc của Hà Anh Tuấn. Ngay cả ở phiên bản đặc biệt The Rose tại Đà Lạt, Hà Anh Tuấn và ê-kíp vẫn giữ được ý tưởng xuyên suốt. Để làm được điều này, chính Hà Anh Tuấn cũng là người chỉn chu cho từng album của riêng mình. Có thể nói, nam ca sĩ “chơi” triệt để với ý tưởng tổng thể của mình, dù đó là về mặt câu chuyện - cảm hứng, dòng nhạc hay hiệu ứng thị giác.
Gần đây, hai ca sĩ trẻ xuất thân từ dòng nhạc độc lập như Thắng (Vũ Đinh Trọng Thắng, cựu thủ lĩnh ban nhạc Ngọt) và Phùng Khánh Linh cũng có những hòa nhạc đậm dấu ấn cá nhân và khác biệt so với các nghệ sĩ khác cùng thời. Sau khi ra mắt album phòng thu thứ hai có tên Cái thứ hai, Thắng cũng khởi động tour diễn cá nhân đầu tiên có tên Tiệc ngủ đơn giản mà hiệu quả. Trong khi đó, Phùng Khánh Linh cũng được khen ngợi hết lời với Giữa một vạn tour với ý tưởng độc đáo, xuyên suốt.
Sân khấu hòa nhạc Tiệc ngủ được thiết kế với một chiếc giường ngủ thực sự, với cả khung màn và nệm, chăn, gối... Thắng bước ra sân khấu với bộ pijama giản dị và gần gũi. Thiết kế sân khấu gồm giường ngủ giống một sự gợi nhắc về giấc mơ âm nhạc thời niên thiếu của Thắng cũng như nhiều nghệ sĩ trẻ khác. Hình ảnh phòng ngủ ở đây mang đến nhiều ý nghĩa, đó từng là sân khấu, phòng thu của họ và cũng là “chốn” khán giả đắm chìm vào âm nhạc một cách riêng tư, thoải mái nhất.
Âm nhạc của Thắng luôn đến từ những nguồn cảm xúc trẻ trung và phóng khoáng, kể cả khi anh tạo ra những tác phẩm có cấu trúc hết sức tinh tế, khúc chiết. Tiệc ngủ cho thấy tính phóng khoáng có thể trở thành chất keo kết nối nghệ sĩ và khán giả cùng hòa nhập vào một chốn riêng tư của âm nhạc, tâm hồn và những tâm tư cùng thế hệ. Để hòa chung vào tính chủ đề của đêm nhạc, không ít khán giả cũng đã lựa chọn mặc pijama tham dự đêm nhạc. Khán giả vừa nghe nhạc vừa hòa giọng cùng nghệ sĩ trên sân khấu biến chuỗi đêm nhạc này trở nên gần gũi, có tính cộng hưởng cao giữa người trình diễn và công chúng.
Hơn 10 năm hoạt động âm nhạc, Phùng Khánh Linh lần đầu tiên tổ chức tour diễn có tên Giữa một vạn tour để quảng bá cho album phòng thu thứ ba (Giữa một vạn người) cũng như tri ân người hâm mộ. Điều khiến khán giả bất ngờ nằm ở việc nữ ca sĩ đã sân khấu hóa được thế giới nội tâm cũng như chủ đề album xuất sắc của mình. Sân khấu gây ấn tượng với phong cách thiết kế hơi hướng gothic và art-deco với điểm nhấn là một thanh gươm lớn đặt ngay giữa không gian biểu diễn. Từ lời dẫn truyện, đồ họa gây ấn tượng thị giác cho đến những phần trình diễn, nữ ca sĩ đã truyền tải một cách độc đáo cả về phần nghe lẫn phần nhìn.
Tính “concept” của Giữa một vạn tour không chỉ nằm ở thiết kế sân khấu mà còn nằm ở tổng thể của đêm nhạc. Sân khấu độc đáo và ấn tượng làm nhiệm vụ dẫn dắt vào thế giới âm nhạc đặc biệt. Nhạc sĩ Huy Tuấn từng nhận xét và dành lời khen cho hòa nhạc cá nhân đầu tiên của Phùng Khánh Linh rằng, “Hai tiếng, chỉ với những tác phẩm của mình, nhưng không thấy Linh nhàm chán. Ngược lại là thế giới âm nhạc đầy những vụn vỡ, tổn thương (...) ‘tứ truyện’ phong phú, sâu sắc, giai điệu bắt tai - bất ngờ”. Nhạc sĩ cũng cho rằng, đêm diễn được dàn dựng tỉ mỉ, công phu, “nhưng điều đáng quý là ngôn ngữ sân khấu lùi lại phía sau để tôn lên nhân vật chính, thay vì phô diễn cái tôi của đạo diễn”.
 |
| Hình ảnh trong concert Giữa một vạn tour của nữ ca sĩ Phùng Khánh Linh diễn ra tại TP. HCM năm 2026. Ảnh: NVCC |
3. Những hòa nhạc như Sketch A Rose, Tiệc ngủ hay Giữa một vạn tour… là ví dụ hoàn hảo về việc các nghệ sĩ đầu tư vào hòa nhạc của riêng mình, trong việc khẳng định bản sắc cá nhân ca sĩ, cũng như kết hợp với những đội ngũ khác nhau như thiết kế sân khấu, đạo diễn hình ảnh - âm thanh, giám đốc âm nhạc… Điều này cho thấy sự chuyên nghiệp hóa và khả năng kết nối các mắt xích để tạo nên những sản phẩm đạt dấu ấn về cả mặt âm nhạc, hình ảnh, kể chuyện cũng như gieo vào đầu khán giả những cảm xúc đặc biệt.
Cũng có thể thấy rằng, những concert kể trên nằm ở ba cách thức thể hiện khác nhau. Nếu như Sketch A Rose là tập hợp của những ngôi sao hàng đầu với kinh nghiệm đầy mình, tài chính rộng rãi thì Giữa một vạn tour hay Tiệc ngủ lại là những nghệ sĩ trẻ, với nguồn kinh phí còn eo hẹp. Điều này càng cho thấy, các nghệ sĩ đang ngày càng có khả năng hoạch định tốt hơn, để biến hòa nhạc trở thành một dấu ấn độc đáo với concept riêng biệt. Trong một thị trường hòa nhạc đang phát triển, quy mô ngày càng lớn nhưng cũng dễ gây bão hòa, những concert mang đậm tính chủ đề và dấu ấn riêng không chỉ cuốn hút công chúng mà còn cho thấy một tiềm năng trong việc cá thể hóa trải nghiệm hòa nhạc mà các nghệ sĩ có thể mang đến cho người hâm mộ của mình.
