Trong bối cảnh chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, hội nhập quốc tế diễn ra mạnh mẽ cùng những yêu cầu mới của quá trình phát triển đất nước, nhiều ý kiến tại tọa đàm cho rằng việc xây dựng Chiến lược là yêu cầu cấp thiết nhằm cụ thể hóa các chủ trương của Đảng, đồng thời tạo cơ sở hoạch định chính sách và tổ chức thực hiện hiệu quả các mục tiêu phát triển văn hóa trong thời gian tới.
 |
| Thứ trưởng Bộ VHTTDL Hoàng Đạo Cương phát biểu tại Toạ đàm. Ảnh: Cổng TTĐT Bộ VHTT và DL |
Trình bày báo cáo tại tọa đàm, PGS.TS Nguyễn Thị Thu Phương, Viện trưởng Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam, cho biết dự thảo Chiến lược được xây dựng trên cơ sở kế thừa những kết quả đạt được từ Chiến lược phát triển văn hóa Việt Nam đến năm 2030, đồng thời cập nhật những yêu cầu mới của thực tiễn và xu hướng phát triển quốc tế.
Theo dự thảo, các nội dung trọng tâm tập trung vào việc đánh giá kết quả thực hiện Chiến lược giai đoạn trước; phân tích bối cảnh phát triển mới, nhận diện cơ hội và thách thức; xác định quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp phát triển văn hóa đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045, cùng các cơ chế tổ chức thực hiện nhằm bảo đảm tính khả thi.
Báo cáo cũng cho thấy, sau hơn một thập kỷ triển khai các chiến lược phát triển văn hóa, lĩnh vực văn hóa đã đạt nhiều kết quả tích cực. Các giá trị văn hóa truyền thống tiếp tục được bảo tồn và phát huy; đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân được nâng lên; vai trò của văn hóa trong phát triển kinh tế - xã hội ngày càng được khẳng định, góp phần củng cố nền tảng tinh thần của xã hội, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc và tạo động lực cho phát triển bền vững.
Tuy nhiên, sự phát triển nhanh của khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế cũng đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác hoạch định chính sách văn hóa. Vì vậy, việc xây dựng Chiến lược mới được xác định là bước đi cần thiết nhằm phát huy hiệu quả các giá trị văn hóa, sức mạnh con người Việt Nam và sức mạnh mềm văn hóa quốc gia trong giai đoạn phát triển mới.
 |
Viện trưởng Viện Văn hoá, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam Nguyễn Thị Thu Phương báo cáo tại Tọa đàm. Ảnh: Cổng TTĐT Bộ VHTT và DL. |
Đáng chú ý, phạm vi nghiên cứu của Chiến lược không chỉ giới hạn trong lãnh thổ Việt Nam mà còn mở rộng tới các hoạt động hợp tác, đầu tư phát triển văn hóa ở nước ngoài cũng như không gian văn hóa trên môi trường số. Dự thảo cũng đặt mục tiêu bảo đảm sự đồng bộ với các chiến lược phát triển quốc gia, gắn kết chặt chẽ giữa văn hóa với thể thao và du lịch, đồng thời xây dựng hệ thống chỉ tiêu, nhiệm vụ và giải pháp cụ thể phục vụ công tác quản lý và tổ chức thực hiện.
Tại tọa đàm, nhiều chuyên gia, nhà khoa học đánh giá Ban soạn thảo đã chuẩn bị công phu, nghiêm túc, đồng thời đóng góp thêm nhiều ý kiến nhằm tiếp tục hoàn thiện dự thảo cả về tầm nhìn chiến lược lẫn tính khả thi.
GS.TS Phạm Duy Đức, nguyên Viện trưởng Viện Văn hóa phát triển (Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh), cho rằng sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 80 về phát triển văn hóa, việc xây dựng Chiến lược có ý nghĩa quan trọng trong việc đưa các chủ trương của Đảng vào thực tiễn.
Theo ông, dự thảo cơ bản bám sát tinh thần các nghị quyết của Đảng về phát triển văn hóa, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Điểm nổi bật là đã thể hiện tư duy đổi mới khi xác định văn hóa vừa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là nguồn lực nội sinh quan trọng và là thành tố cấu thành sức mạnh mềm quốc gia.
Bên cạnh đó, GS.TS Phạm Duy Đức cũng đề nghị tiếp tục làm rõ hơn vai trò của văn hóa như một trụ cột của phát triển bền vững.
Đóng góp tại tọa đàm, ông Nguyễn Viết Chức, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội, đề xuất dự thảo cần phân tích sâu hơn bối cảnh quốc tế và trong nước để xác định rõ định hướng hội nhập văn hóa trong thời kỳ mới.
Theo ông, Chiến lược cần trả lời rõ hơn vai trò của văn hóa trong việc đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế của đất nước, đồng thời phát huy chức năng bảo vệ bản sắc dân tộc trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng. Ông cũng nhấn mạnh yêu cầu chủ động hội nhập văn hóa, tiếp thu có chọn lọc tinh hoa nhân loại để làm giàu bản sắc văn hóa Việt Nam, qua đó nâng cao vị thế và hình ảnh quốc gia.
Ngoài ra, nhiều ý kiến tập trung vào các vấn đề như phát triển công nghiệp văn hóa, hoàn thiện thị trường văn hóa, xây dựng thể chế và chính sách phù hợp, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy ứng dụng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số, cũng như huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội cho phát triển văn hóa.
Phát biểu kết luận tọa đàm, Thứ trưởng Hoàng Đạo Cương đánh giá cao những ý kiến đóng góp của các chuyên gia và khẳng định đây sẽ là cơ sở quan trọng để Ban soạn thảo tiếp tục hoàn thiện dự thảo Chiến lược.
Theo Thứ trưởng, Chiến lược phát triển văn hóa Việt Nam đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045 cần tiếp tục bám sát các chủ trương, nghị quyết mới của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết số 80 về phát triển văn hóa; đồng thời thể hiện rõ tư duy đổi mới, tầm nhìn dài hạn và khát vọng phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Chiến lược cũng cần làm rõ vai trò của văn hóa trong xây dựng con người Việt Nam, phát huy sức mạnh mềm quốc gia, thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa, đẩy mạnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế. Trên tinh thần đó, văn hóa phải được xác định vừa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là nguồn lực nội sinh và động lực quan trọng cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước.
Thứ trưởng đề nghị cơ quan chủ trì tiếp thu đầy đủ các ý kiến tại tọa đàm, tiếp tục rà soát, bổ sung các mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp theo hướng bảo đảm tính đồng bộ, khả thi và phù hợp với yêu cầu phát triển văn hóa trong kỷ nguyên mới.
