Theo đó, hội thảo diễn ra tại Khu Du lịch Văn hóa Tâm linh Tam Chúc, tỉnh Ninh Bình với khoảng 400 đại biểu là các nhà khoa học, học giả, nhà nghiên cứu, giảng viên, tăng ni, phật tử và những người quan tâm trong và ngoài nước.

Tại hội thảo, các học giả, nhà nghiên cứu đã công bố các kết quả nghiên cứu, thảo luận tập trung vào ba nội dung chính: Bối cảnh lịnh sử, xã hội và Phật Giáo Đại Việt thời Lý; Thân thế và sự nghiệp các Thánh tổ triều Lý; Di sản Thánh tổ triều Lý - nhận diện, bảo tồn và phát huy giá trị.

Hội thảo khoa học quốc tế "Các vị Thánh tổ triều Lý trong lịch sử Phật giáo Việt Nam". Ảnh HNM

Hội thảo được chia thành hai nội dung:

- Phật giáo thời Lý- Đỉnh cao của Phật giáo Việt Nam

- Phất giáo và văn minh Đại Việt thời Lý (1009 - 1226)

Các công bố góp phần khẳng định, thời Lý - Trần là thời toàn thịnh của Phật giáo Việt Nam. Dưới thời Lý-Trần, Phật giáo có một vai trò quan trọng, là chỗ dựa tinh thần để xây dựng vương triều, xây dựng đất nước thái bình, thịnh trị và thân dân. Nhà chùa không chỉ là trung tâm văn hóa-tôn giáo địa phương mà còn là trung tâm giáo dục, nơi truyền bá kiến thức, học vấn và tăng lữ - tầng lớp trí thức, tạo dựng nền tảng triết lý, tư tưởng của xã hội. Nhiều nhà sư được phong làm quốc sư, tham gia các hoạt động chính trị của vương triều. Trong đó, Tam thánh tổ thời Lý bao gồm Thiền sư Minh Không, Từ Đạo Hạnh và Giác Hải đã để lại một khối lượng di sản Phật giáo quan trọng cho lịch sử dân tộc.

Một trong những định hướng quan trọng của hội thảo là khởi xướng và cung cấp luận cứ khoa học cho việc xây dựng tuyến du lịch văn hóa - tâm linh “Con đường hành hương theo dấu chân các Thánh tổ triều Lý”, kết nối các di tích, không gian văn hóa và trung tâm Phật giáo tiêu biểu.

Phát biểu đề dẫn hội thảo, Giáo sư-Tiến sỹ Hoàng Anh Tuấn cho biết, hội thảo không chỉ là dịp để ôn lại công hạnh của các bậc tiền nhân, mà còn là một diễn đàn học thuật giải mã những vấn đề lịch sử, tôn giáo và văn hóa dưới lăng kính khoa học hiện đại, mang tính liên ngành và xuyên nhiều lĩnh vực học thuật. Qua đó, góp phần khẳng định bản sắc văn hóa Phật giáo Việt Nam trên bản đồ văn hóa thế giới.

Hiện sau sáp nhập, Ninh Bình có không gian phát triển rộng mở, diện tích gần 4.000 km2, dân số hơn 4,4 triệu người; là vùng đất cổ, có vị trí địa lý đặc biệt - nơi giao thoa giữa ba vùng địa lý và văn hóa lớn của đất nước: vùng đồng bằng sông Hồng, miền núi phía Bắc và Bắc Trung Bộ. Địa thế, cảnh quan thiên nhiên và những trầm tích còn lưu giữ nhiều dấu ấn văn hóa nổi bật như: Cách đây hơn 3 vạn năm, Ninh Bình từng là nơi cư trú của người tiền sử. Thế kỷ X, nơi đây được chọn làm quốc đô đầu tiên của nhà nước Đại Cồ Việt, gắn với sự nghiệp của 6 vị vua thuộc ba triều đại: Đinh - Tiền Lê - Lý. Ninh Bình cũng là một trong những không gian văn hóa tâm linh đặc biệt, với những trung tâm tôn giáo-tín ngưỡng lớn của cả nước; là trung tâm của hai tôn giáo lớn: Phật giáo và Công giáo, đồng thời là trung tâm thờ Mẫu của Việt Nam.

BTC kỳ vọng, hội thảo tiếp tục khởi xướng và cung cấp luận cứ khoa học cho việc xây dựng tuyến du lịch văn hóa - tâm linh “Con đường hành hương theo dấu chân các Thánh tổ triều Lý”, kết nối các di tích, không gian văn hóa và trung tâm Phật giáo tiêu biểu. Đây được kỳ vọng sẽ là mô hình kết hợp hài hòa giữa nghiên cứu khoa học, bảo tồn di sản và phát triển bền vững, góp phần lan tỏa các giá trị văn hóa, tinh thần của Phật giáo Việt Nam tới cộng đồng và xã hội.