Tôi gặp Khánh Hạ - sinh viên năm cuối khoa Ngoại ngữ, Đại học Huế khi em vừa bước ra khỏi phòng trưng bày của Bảo tàng Hồ Chí Minh chi nhánh thành phố Huế. Trong đôi mắt ánh lên niềm xúc động, Trang nói khẽ: “Em thấy như được sống trong giờ phút lịch sử, khi hàng vạn người dân Huế đứng dưới rừng cờ, nghe tiếng hô vang dậy trời đất: Chính quyền đã về tay Nhân dân”.

Du khách nước ngoài tham quan gian trưng bày Cách mạng Tháng Tám tại Bảo tàng Hồ Chí Minh chi nhánh thành phố Huế

Khánh Hạ cho biết, em đặc biệt dừng lại rất lâu trước tấm ảnh đen trắng ghi khoảnh khắc 16 giờ chiều 23/8/1945 khi đồng chí Tố Hữu, thay mặt Ủy ban Khởi nghĩa, đọc diễn văn tại sân vận động Huế. Ngay giây phút ấy, sức mạnh quần chúng đã tạo nên một bước ngoặt: Đất nước Việt Nam bước ra khỏi đêm trường nô lệ, xác lập nền độc lập dân tộc.

Ở một góc khác của bảo tàng, Nguyễn Duy Phương - sinh viên năm hai, trường Đại học Sư phạm Huế đứng chăm chú trước chiếc dao găm của quần chúng cách mạng. Giọng Phương trầm xuống: “Những vũ khí thô sơ này đã góp phần lật đổ cả một chế độ phong kiến hàng trăm năm. Em hiểu rằng giá trị độc lập hôm nay không phải từ trên trời rơi xuống mà được đổi bằng máu, mồ hôi và niềm tin sắt son của cha ông”.

Từ nhiều tư liệu lịch sử cho biết, từ ngày 18/8 đến ngày 22/8/1945, toàn bộ các huyện, xã tại tỉnh Thừa Thiên đã đồng loạt giành chính quyền thắng lợi. Và chỉ ít ngày sau, trước áp lực của cuộc khởi nghĩa, vua Bảo Đại - vị quân vương cuối cùng của triều Nguyễn buộc phải tuyên bố “nhường quyền lãnh đạo quốc gia cho Việt Minh”. Ngày 30/8, tại Ngọ Môn, lễ thoái vị diễn ra, khép lại vĩnh viễn một triều đại, mở ra kỷ nguyên mới: Kỷ nguyên nhân dân làm chủ đất nước.

Nhắc lại những ngày ấy, lòng ta không khỏi rưng rưng. Huế - kinh đô trầm mặc, nơi từng chứng kiến bao lễ nghi cung đình đã trở thành chảo lửa cách mạng. Từ mái đình, góc chợ, từ những bàn tay còn chai sạn của người nông dân, công nhân, đến bước chân rầm rập của thanh niên, tất cả đã hòa thành sức mạnh cuộn trào, viết nên khúc tráng ca Tháng Tám.

Hình ảnh mô phỏng lễ thoái vị của vua Bảo Đại tại Ngọ Môn kinh thành Huế ngày 30/8/1945

80 năm sau, thế hệ trẻ của Huế hôm nay như Khánh Hạ, Duy Phương tiếp tục giữ ngọn lửa ấy trong tim. Họ hiểu rằng độc lập không chỉ là niềm tự hào mà còn là trách nhiệm. Khánh Hạ nói: “Em muốn mang vốn ngoại ngữ của mình để giới thiệu với bạn bè quốc tế về lịch sử đấu tranh kiên cường của dân tộc”. Còn Nguyễn Duy Phương mỉm cười: “Là sinh viên Sư phạm, em mong mình sẽ truyền cho học sinh tình yêu đất nước, để các em thấy Tổ quốc không chỉ là khái niệm xa xôi, mà là máu thịt, là linh hồn”.

Cách mạng Tháng Tám đã đi vào lịch sử dân tộc như một cột mốc chói sáng. Nhưng hơn thế, nó cũng trở thành mạch nguồn bất tận nuôi dưỡng niềm kiêu hãnh trong từng người dân Việt Nam. Mỗi khi nhớ về, ta lại như nghe vọng lại từ sân vận động Huế buổi chiều 23/8: tiếng hô vang trời “Việt Nam độc lập muôn năm!”.

Và hôm nay, giữa nhịp sống hiện đại, ngọn lửa ấy vẫn cháy trong trái tim những người trẻ, dẫn đường cho họ bước tiếp, để luôn xứng đáng với hai chữ Tự do, Độc lập.