Toàn cảnh Phiên họp sáng ngày 23/10. Ảnh: Quốc hội.

Đại biểu Hoàng Minh Hiếu - Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Nghệ An góp ý vào dự thảo Luật Báo chí sửa đổi đề cập trực tiếp đến Vấn đề kinh tế báo chí nhấn mạnh đây là nội dung then chốt, gắn trực tiếp với sự phát triển bền vững của hệ thống báo chí.

Ông Hoàng Minh Hiếu cho biết, hiện nay, cơ chế trả nhuận bút chủ yếu dựa trên lượt xem hoặc lượt truy cập. Cách tính này có thể khiến phóng viên ưu tiên tin bài ngắn, chạy theo xu hướng, trong khi những tuyến bài chuyên sâu, chất lượng cao lại ít được quan tâm. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng nội dung báo chí... Bên cạnh đó, khó khăn về kinh tế cũng có thể dẫn đến những biểu hiện tiêu cực trong hoạt động nghề nghiệp, do đó dự thảo luật cần có giải pháp thực chất để hỗ trợ báo chí phát triển lành mạnh.

Lấy dẫn chứng, Nhà nước hiện hỗ trợ khoảng 0,5% ngân sách cho báo chí – mức trung bình so với quốc tế nhưng cách hỗ trợ còn dàn trải. Do đó, nhà nước và các cơ quan chức năng có liên quan cần nghiên cứu cơ chế phân bổ ngân sách có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên cho các cơ quan báo chí thực hiện nhiệm vụ chính trị, phục vụ vùng sâu, vùng xa hoặc có sản phẩm chất lượng cao, mang giá trị xã hội lớn.

Tác động đến kinh tế báo chí, ông Hiếu cho biết, còn có chính sách thuế cũng cần được xem xét bổ sung. Theo đại biểu, một số quốc gia áp dụng hình thức ưu đãi thuế cho cơ quan báo chí hoạt động theo mô hình thuê bao, đặc biệt là thuê bao số đối với báo điện tử (subscription), nhằm khuyến khích phát triển nội dung chất lượng, giảm phụ thuộc vào quảng cáo. Đây là hướng cần nghiên cứu để phù hợp với xu thế chuyển đổi số trong lĩnh vực truyền thông.

Liên quan đến vấn đề bản quyền, dự thảo luật đã đề cập việc chia sẻ nội dung báo chí trên các nền tảng mạng xã hội, nhưng mới dừng ở mức nguyên tắc. Đại biểu đề nghị quy định cụ thể hơn về nghĩa vụ chia sẻ doanh thu của các nền tảng khi sử dụng nội dung báo chí. Trong đó, định cho phép các cơ quan báo chí được liên kết để tăng nguồn thu, đại biểu cho rằng cần đi kèm với cơ chế giám sát chặt chẽ nhằm tránh tình trạng liêncũng cần quy định cụ thể tránh sự biến tướng trong hình thức liên kết xuất bản, dẫn đến "tư nhân hóa" hoạt động báo chí.

Theo đại biểu Hoàng Minh Hiếu, dự án Luật Báo chí (sửa đổi) là bước đi quan trọng nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý cho báo chí phát triển chuyên nghiệp, nhân văn và hiện đại. Tuy nhiên, cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các nội dung liên quan đến phạm vi điều chỉnh, phân loại loại hình, cơ chế kinh tế và chính sách hỗ trợ, để bảo đảm tính khả thi, phù hợp với thực tiễn phát triển nhanh chóng của báo chí Việt Nam hiện nay.

Theo đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga - Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hải Phòng, khái niệm "kinh tế báo chí" trong dự thảo Luật vẫn còn chưa được định nghĩa rõ ràng. Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga đề nghị, cần rà soát để bổ sung định nghĩa chính thức về kinh tế báo chí; làm rõ phạm vi và giới hạn trong hoạt động đầu tư, liên kết, quảng cáo, tránh xu hướng thương mại hóa nội dung hoặc "báo hóa" tạp chí.

Đồng thời, nghiên cứu cơ chế Quỹ phát triển báo chí nhằm hỗ trợ các cơ quan báo chí thực hiện nhiệm vụ chính trị xã hội, phục vụ vùng sâu vùng xa, hỗ trợ chuyển đổi số. Việc thành lập Quỹ hoạt động báo chí đã được thực hiện ở nhiều quốc gia trên thế giới.

Cũng đề cập đến Kinh tế báo chí, đại biểu Phạm Nam Tiến (Đoàn Lâm Đồng), "Kinh tế báo chí đã nêu ra được một số điểm mới là quy định trong việc xuất nhập khẩu báo chí. Nay có quy định chung cho các cơ quan báo chí được phép xuất khẩu nhập khẩu báo chí. Điểm thứ hai là về liên kết trên báo chí. Trước đây, chúng ta đã có quy định trong luật báo chí 2016. Tuy nhiên, lần này luật mở rộng hơn rất nhiều. Chỉ trừ liên kết sản xuất ở lĩnh vực quốc phòng, an ninh, đối ngoại, còn lại đều được phép liên kết".

Được biết, theo Chương trình Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, Dự thảo Luật Báo chí (sửa đổi) sẽ tiếp tục đưa ra thảo luận, dự kiến thông qua vào cuối Kỳ họp.