Ông Bùi Đức Thịnh, xã Gia Hòa, huyện Gia Viễn, là một trong 100 “Nông dân Việt Nam xuất sắc năm 2023”. Từ năm 2014, sau khi địa phương thực hiện dồn điền đổi thửa, ông mạnh dạn chuyển 2,6 ha đất lúa kém hiệu quả sang nuôi trồng thủy sản và trồng cây ăn quả.
Nhờ áp dụng chuyển đổi số trong nuôi cá nước ngọt, ông Thịnh thiết kế ao nổi có hệ thống máy bơm, sục khí, bắn thức ăn tự động, kết nối điều khiển từ xa qua điện thoại. Chỉ với vài thao tác trên màn hình, ông có thể cho cá ăn đúng giờ, đúng lượng, theo dõi tình trạng môi trường nước và điều chỉnh hệ thống oxy.
Sản lượng trung bình mỗi năm đạt gần 70 tấn cá các loại, giá bán khoảng 60.000 đồng/kg, đem lại doanh thu gần 4 tỷ đồng, lãi ròng 700–800 triệu đồng/năm. Trên khu đất còn lại, ông trồng thêm bưởi Diễn, mít Thái, thu nhập 30–40 triệu đồng/năm.
Không chỉ làm giàu cho gia đình, ông còn tích cực chia sẻ kinh nghiệm với bà con, hỗ trợ giống và vốn cho hộ khó khăn, đóng góp xây dựng đường làng, nhà văn hóa. Ông Thịnh là hình ảnh tiêu biểu cho thế hệ nông dân làm chủ công nghệ – người “bấm điện thoại để nuôi cá”.
Tại huyện Kim Sơn, sản phẩm Cơm cháy Cung Đình của Công ty TNHH Sản xuất và Phân phối thực phẩm An Phú hiện tiêu thụ mạnh qua Facebook và Zalo, chiếm khoảng 70% doanh thu. Theo bà Tống Thị Thủy, Phó Giám đốc công ty, hình thức bán hàng trực tuyến giúp mở rộng thị trường, giảm chi phí mặt bằng, đồng thời tạo kênh tương tác trực tiếp với người tiêu dùng.
 |
| Mô hình kinh tế của ông Bùi Đức Thịnh, ở xã Gia Hòa, huyện Gia Viễn. Ảnh: Thục Uyên. |
Tại huyện Nho Quan, Hợp tác xã Mật ong núi đá Xích Thổ cũng đang bán 60–70% sản lượng mật ong qua các nền tảng như TikTok, Zalo và Facebook. Dưới sự hỗ trợ của Liên minh HTX tỉnh, HTX đã đầu tư máy móc chiết xuất hiện đại, xây dựng hồ sơ sản phẩm OCOP, tiến tới truy xuất nguồn gốc điện tử.
Những mô hình ấy cho thấy, nông dân và hợp tác xã đang chuyển vai trò từ người sản xuất sang người kinh doanh số, biết quảng bá, tiếp thị và giao dịch qua mạng.
Cùng với sự năng động của người dân, chính quyền tỉnh Ninh Bình đã sớm ban hành những chính sách trọng tâm. Kế hoạch 142/KH-UBND ngày 31/8/2021 đặt mục tiêu phát triển doanh nghiệp công nghệ số giai đoạn 2021–2025, định hướng 2030. Tiếp đó, Kế hoạch 150/KH-UBND ngày 24/9/2021 tập trung hỗ trợ hộ nông nghiệp đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử, thúc đẩy thanh toán không tiền mặt và đào tạo kỹ năng số.
Theo Sở Thông tin và Truyền thông Ninh Bình, năm 2024 có 1.085 sản phẩm nông nghiệp được đưa lên sàn Postmart.vn, 22.877 giao dịch thành công, tổng doanh thu 3,62 tỷ đồng. Đây là con số cụ thể phản ánh hiệu quả của chính sách hỗ trợ và sự tiếp nhận tích cực của người dân.
Đến nay, Ninh Bình có 244 doanh nghiệp công nghệ số, 99% doanh nghiệp nộp thuế điện tử, hơn 50% sử dụng hợp đồng điện tử, và khoảng 60% doanh nghiệp nhỏ và vừa ứng dụng các nền tảng số do Bộ Thông tin và Truyền thông giới thiệu. Tỷ trọng thương mại điện tử đạt 11,7% tổng mức bán lẻ, trong khi tỷ trọng kinh tế số trong GRDP năm 2023 đạt 10,54%.
Những con số này cho thấy nền tảng kỹ thuật số đã thấm vào các tầng lớp sản xuất – từ nông dân đến doanh nghiệp. Khi dữ liệu trở thành cơ sở ra quyết định – từ thời điểm thu hoạch đến giá bán và hành vi tiêu dùng – thì “chuyển đổi số” không còn là khẩu hiệu, mà là năng lực vận hành mới của nền nông nghiệp.
 |
| Trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia, Ninh Bình đang chứng minh rằng nông nghiệp – lĩnh vực tưởng chừng gắn liền với ruộng đồng và lao động thủ công – hoàn toàn có thể trở thành điểm bứt phá của nền kinh tế số. Ảnh: Mai Dung. |
Kinh tế số trong nông nghiệp Ninh Bình không chỉ là câu chuyện của những người tiên phong như ông Bùi Đức Thịnh hay các HTX trẻ, mà đang lan tỏa thành phong trào. Từ chính sách cấp tỉnh, hạ tầng viễn thông, đến sự đồng hành của tổ công nghệ số cộng đồng, quá trình số hóa nông nghiệp đã đi vào thực tế.
Trên đồng ruộng hôm nay, công nghệ không thay thế người nông dân, mà giúp họ hiểu rõ hơn về đất, nước và thị trường. Mỗi thao tác trên điện thoại, mỗi giao dịch trên mạng xã hội, là một bước nhỏ nhưng vững chắc trong hành trình biến nông thôn thành không gian sáng tạo số.
