Hội nghị tập trung chuyển phương thức liên kết từ hợp tác theo địa giới hành chính sang tổ chức không gian phát triển chung, hình thành các chuỗi giá trị liên vùng, nâng cao hiệu quả thu hút và triển khai đầu tư.

Phát biểu tại hội nghị, ông Bùi Minh Thạnh, Thành ủy viên, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, nhấn mạnh yêu cầu hình thành không gian phát triển mới cho TP.HCM và vùng phía Nam, với liên kết chặt chẽ hơn, sức cạnh tranh quốc tế cao hơn. TP.HCM cần chuyển từ tư duy quản lý đô thị sang kiến tạo phát triển, từ phát triển trong địa giới hành chính sang tổ chức không gian phát triển gắn kết với các địa phương trong vùng.

Hội nghị diễn ra trong bối cảnh Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 28/8/2026 của Bộ Chính trị xác định phát triển vùng là phương thức tổ chức tăng trưởng quốc gia, đồng thời yêu cầu chuyển từ phát triển theo địa giới hành chính sang dựa trên chức năng, tiềm năng, lợi thế và liên kết vùng.

Từ liên kết địa giới đến liên kết chuỗi giá trị

Toàn cảnh Hội nghị. Ảnh: Chi Mai

Hội nghị nhấn mạnh yêu cầu đổi mới cách tiếp cận thu hút đầu tư, từ mỗi địa phương xúc tiến riêng sang hình thành hệ sinh thái đầu tư liên vùng, bổ trợ về hạ tầng, nguyên liệu, sản xuất, năng lượng, logistics và thị trường.

Nhấn mạnh lợi thế của TP.HCM, ông Bùi Minh Thạnh, Phó Chủ tịch UBND thành phố, cho rằng thành phố có thế mạnh về thị trường, tài chính, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và kết nối quốc tế; trong khi các địa phương trong vùng sở hữu lợi thế về công nghiệp, nông nghiệp, năng lượng, logistics, du lịch và quỹ đất phát triển. Việc liên kết các lợi thế này, từ quy hoạch, hạ tầng, đô thị, logistics đến vốn, công nghệ và thị trường, sẽ tạo thêm động lực và nâng cao sức cạnh tranh của toàn vùng.

Theo định hướng, TP.HCM giữ vai trò cực tăng trưởng, trung tâm tài chính quốc tế, công nghệ cao và kết nối quốc tế; Đông Nam Bộ phát triển công nghiệp công nghệ cao, công nghệ số, logistics; Đồng bằng sông Cửu Long tập trung nông nghiệp hiện đại, kinh tế biển và năng lượng tái tạo. Ba chuỗi giá trị ưu tiên gồm công nghiệp công nghệ cao; nông nghiệp, thủy sản gắn với chế biến và xuất khẩu; năng lượng sạch, kinh tế tuần hoàn và thích ứng biến đổi khí hậu.

Ông Đinh Hồng Kỳ, Phó Chủ tịch HUBA, cho rằng doanh nghiệp ngày càng quan tâm logistics, năng lượng, nhân lực, chuỗi cung ứng và khả năng kết nối thị trường, thay vì chỉ chú trọng giá đất và ưu đãi. Điều doanh nghiệp cần là sự chắc chắn về thủ tục, hạ tầng và trách nhiệm thực hiện cam kết.

Trong 8 tháng năm 2026, TP.HCM thu hút hơn 10 tỷ USD FDI; Đồng Nai gần 1,88 tỷ USD. Khoảng 70% hàng hóa xuất khẩu của Đồng bằng sông Cửu Long vẫn trung chuyển qua TP.HCM và Đông Nam Bộ. Thực tế này cho thấy doanh nghiệp đã đầu tư theo chuỗi giá trị, không theo địa giới hành chính.

Chuyển từ “danh mục dự án” sang cơ hội đầu tư có khả năng triển khai

Ông Bùi Minh Thạnh, Thành ủy viên, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM phát biểu. Ảnh: Chi Mai

Một trong những yêu cầu được cộng đồng doanh nghiệp đặt ra là giảm sự bất định trong quá trình đầu tư. Doanh nghiệp cần được cung cấp rõ thông tin về quy hoạch, đất đai, hạ tầng, điện, nước, logistics, thủ tục và cơ quan chịu trách nhiệm xử lý dự án.

Theo ông Đinh Hồng Kỳ, với các dự án quan trọng, địa phương nên bố trí một đầu mối xuyên suốt, theo dự án từ khi nhà đầu tư tìm hiểu cơ hội đến khi đi vào hoạt động. Đầu mối này cần có trách nhiệm điều phối, theo dõi tiến độ và xử lý các điểm nghẽn giữa các sở, ngành. Vì vậy, thay vì lập danh mục dự án lớn về số lượng, các địa phương cần lựa chọn những cơ hội đầu tư có thông tin đầy đủ, pháp lý, quy hoạch, đất đai và hạ tầng rõ ràng, đồng thời xác định cụ thể đầu mối phụ trách.

Từ thực tiễn doanh nghiệp, ông Đặng Hồng Anh, Phó Chủ tịch TTC Group, cho biết hơn 70% nguồn lực đầu tư của tập đoàn tập trung tại phía Nam. TP.HCM giữ vai trò hạt nhân điều hành, tài chính, nghiên cứu và phát triển, kết nối thị trường; các tỉnh miền Đông và miền Tây là không gian sản xuất và địa bàn chiến lược. Ông kiến nghị các địa phương chuẩn bị quỹ đất sạch, bảo đảm nguồn điện ổn định cho các dự án công nghệ mới, đồng thời đơn giản hóa thủ tục, xây dựng cơ chế “một cửa thực chất” đối với dự án quy mô lớn, công nghệ cao và chuyển đổi xanh.

Về cơ chế tài chính, Sở Tài chính TP.HCM đề xuất tăng cường phối hợp nguồn lực giai đoạn 2026-2030 theo nguyên tắc “cùng quyết định, cùng góp vốn, cùng chịu trách nhiệm và cùng hưởng lợi”, nhất là với các công trình hạ tầng liên vùng; đồng thời huy động nguồn lực ngoài ngân sách, phát huy vai trò Trung tâm Tài chính Quốc tế TP.HCM và nghiên cứu cơ chế tài chính xanh, tín chỉ carbon, Quỹ Phát triển vùng.

Theo ông Bùi Minh Thạnh, TP.HCM cần phát huy vai trò trung tâm hội tụ, kết nối và phân bổ nguồn lực, để nhà đầu tư có thể tiếp cận “bản đồ cơ hội đầu tư” của toàn vùng. Hiệu quả liên kết vì vậy cần được đo bằng số vướng mắc được tháo gỡ và số dự án chuyển thành quyết định đầu tư cụ thể, thay vì số cuộc gặp hay bản ghi nhớ.