Sự kiện & Bình luận

Thủ tướng: Cần " Cơ chế đặc biệt" và "công cụ đặc biệt" cho Khoa học công nghệ

Hồng Phúc
Chính trị xã hội 13:15 | 16/02/2025
Baovannghe.vn - Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh để thực hiện Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, cần các cơ chế, chính sách đặc biệt, chứ không chỉ là đặc thù
aa

Đó là khẳng định của Thủ tướng Chính phủ trong phiên thảo luận tại tổ về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội thí điểm một số chính sách để tháo gỡ vướng mắc trong hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Thủ tướng: Cần
Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh để thực hiện Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, cần có các cơ chế, chính sách đặc biệt, chứ không chỉ là đặc thù. Ảnh CP

Theo Thủ tướng, để tháo gỡ vướng mắc về thể chế liên quan, Chính phủ đã chỉ đạo tập trung sửa một loạt các luật như: Luật Ngân sách nhà nước, các luật thuế, Luật Doanh nghiệp, Luật Khoa học và công nghệ…; một số luật có thể trình tại Kỳ họp Quốc hội trong tháng 5 này.

Tuy nhiên, để Nghị quyết 57 đi vào cuộc sống ngay, Chính phủ trình Quốc hội dự thảo Nghị quyết thí điểm một số chính sách để tháo gỡ vướng mắc trong hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Dự thảo Nghị quyết tập trung tháo gỡ một số khó khăn, vướng mắc đang rất cần thiết để thực hiện Nghị quyết 57 nên cũng chưa bao trùm, toàn diện hết các vấn đề; do đó sau khi ban hành Nghị quyết này cần tiếp tục sửa các luật khác.

Do đó, Thủ tướng cho rằng phải có các chính sách cụ thể hơn thì mới thực hiện được Nghị quyết 57, mới thực sự là đổi mới, Thủ tướng nhấn mạnh cần nghiên cứu bổ sung các cơ chế, chính sách đặc biệt chứ không chỉ là đặc thù, đặc thù thì ở một cấp khác. Sự đặc biệt này thể hiện ở một số điểm.

Thứ nhất, cần "cơ chế đặc biệt" trong phát triển kết cấu hạ tầng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, bởi hạ tầng của chúng ta đang còn rất yếu. Trong khi nguồn lực cần rất lớn, vì vậy ngoài nguồn lực Nhà nước, phải có cơ chế để huy động nguồn lực hợp tác công tư, từ doanh nghiệp, từ xã hội và người dân.

Thứ hai, cần "cơ chế đặc biệt" cho quản lý, quản trị hoạt động khoa học công nghệ, trong đó có các hình thức: lãnh đạo công và quản trị tư; đầu tư công và quản lý tư; đầu tư tư nhưng sử dụng công.

Thứ ba, "cơ chế đặc biệt" cho các nhà khoa học có thể thương mại hóa các công trình khoa học; "cơ chế đặc biệt" trong thủ tục, phân cấp, phân quyền cho tỉnh, thành phố, bộ, ngành; xóa bỏ cơ chế xin-cho, giảm thủ tục hành chính..., quản lý, đánh giá trên cơ sở hiệu quả tổng thể.

Thứ tư, đề cập đến vấn đề miễn trừ trách nhiệm khi xảy ra rủi ro đối với người soạn thảo, xây dựng chính sách nhưng chưa có cơ chế miễn trừ cho người thực hiện, Thủ tướng nhận định, đây là vấn đề khó, vì tổ chức thực hiện vẫn là khâu yếu, nếu không có cơ chế bảo vệ người thực hiện thì sẽ dẫn đến tình trạng sợ trách nhiệm, "chuyển chỗ này, chỗ khác", "không muốn làm vì không được bảo vệ". Do đó, cần thiết kế thêm cơ chế miễn trừ trách nhiệm khi xảy ra rủi ro cho cả người tổ chức thực hiện và người thiết kế chính sách.

Thứ năm, Thủ tướng khẳng định, "cơ chế đặc biệt" trong thu hút nguồn nhân lực, không chỉ để thu hút người làm ngoài khu vực Nhà nước vào khu vực Nhà nước, mà còn phát triển doanh nghiệp tư nhân về khoa học công nghệ, thu hút nhân lực nước ngoài vào Việt Nam để góp phần thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Các chính sách sẽ gồm thuế, phí, lệ phí, nhà cửa, chỗ ở, visa và hợp đồng lao động...

Như vậy, từ các "cơ chế đặc biệt" trên, Thủ tướng cho rằng cần thiết kế "công cụ đặc biệt" để quản lý, phát huy hiệu quả và bảo đảm công khai, minh bạch, không xảy ra vi phạm, tham nhũng, tiêu cực, lãng phí... trong nghiên cứu khoa học. Bởi theo Thủ tướng, trong quá trình nghiên cứu khoa học, những đột phá có thể thành công, nhưng cũng có những thất bại, do đó cần chấp nhận rủi ro, độ trễ trong nghiên cứu khoa học. Vì vậy, có thể xem những thất bại hay độ trễ đó như là "học phí" phải trả để có thêm kiến thức, kinh nghiệm, bản lĩnh, trí tuệ, tuy nhiên, cũng phải loại trừ động cơ cá nhân, không vụ lợi mà phải vô tư, trong sáng, vì lợi ích chung của đất nước.

Củng cố kỷ cương không có nghĩa là thu hẹp không gian sáng tạo

Củng cố kỷ cương không có nghĩa là thu hẹp không gian sáng tạo

Baovannghe.vn- PGS.TS, Nhà văn Nguyễn Thế Kỷ vừa được giao nhiệm vụ Bí thư Đảng ủy và được bầu giữ chức Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam. Trên cương vị Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, PGS.TS, Nhà văn Nguyễn Thế Kỷ đứng trước yêu cầu vừa củng cố tổ chức, vừa đổi mới hoạt động của Hội trong bối cảnh đời sống văn học có nhiều chuyển động. Từ kinh nghiệm quản lý văn hóa và hành trình sáng tác, ông chia sẻ quan điểm về tự do sáng tạo, sự tôn trọng khác biệt, trách nhiệm của người cầm bút và những hướng đi để văn học Việt Nam phát triển, hội nhập sâu hơn với đời sống văn học thế giới.
Thầy ơi!. Tản văn của Lê Hồng Thiện

Thầy ơi!. Tản văn của Lê Hồng Thiện

Baovannghe.vn - Thầy ơi! Với tiếng gọi thân mật và cung kính, tôi gọi những người thầy làm nghề dạy học bằng thầy. Tôi coi thầy như người cha, người bố.
Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam ra mắt Chương trình giáo dục trải nghiệm VNFAM Art Games

Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam ra mắt Chương trình giáo dục trải nghiệm VNFAM Art Games

Baovannghe.vn - Hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), sáng ngày 17/11, tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam đã tổ chức Lễ ra mắt Chương trình giáo dục trải nghiệm "Trò chơi Tìm hiểu mỹ thuật Việt Nam – VNFAM Art Games".
Tôn vinh 335 nhà giáo tiêu biểu, lan tỏa những giá trị nghề nghiệp

Tôn vinh 335 nhà giáo tiêu biểu, lan tỏa những giá trị nghề nghiệp

Baovannghe.vn - Lễ kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 và tuyên dương 335 nhà giáo tiêu biểu năm 2026 sẽ được Bộ GD&ĐT tổ chức ngày 19/11 tại Hà Nội.
Mời độc giả đón đọc báo Văn nghệ số 47/2026

Mời độc giả đón đọc báo Văn nghệ số 47/2026

Baovannghe.vn - Báo Văn nghệ số 47 ra ngày 21/11/2026 có những nội dung sau