Dự thảo các văn kiện Đại hội XIV của Đảng thể hiện tính nhất quán khi nhấn mạnh vai trò của văn hóa, con người trong phát triển đất nước. Lĩnh vực văn hóa được xem là một trong những điểm nhấn đặc biệt, thể hiện sự phát triển sâu sắc trong tư duy lý luận và định hướng chiến lược của Đảng đối với con người và văn hóa Việt Nam trong giai đoạn mới.

NSND Trịnh Thúy Mùi

Đảng ta đã khẳng định, văn hóa có vai trò và vị trí hết sức quan trọng và đề ra những yêu cầu, nhiệm vụ mới cho lĩnh vực văn hóa trong sự nghiệp phát triển đất nước. Những quan điểm mới của Đảng về văn hóa tại Dự thảo các Văn kiện cũng nằm trong tổng thể chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước với nhiều định hướng mới, đánh dấu bước nhảy vọt về tư duy phát triển, khi đã cập nhật các quan điểm, mục tiêu, quyết sách chiến lược đột phá của Bộ Chính trị từ cuối năm 2024 đến nay trên nhiều lĩnh vực: Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; hội nhập quốc tế; xây dựng thể chế; phát triển kinh tế tư nhân...

Lần đầu tiên, những khái niệm mới như kinh tế di sản hay công nghiệp văn hóa, văn hóa số được đề cập một cách đậm nét trong Dự thảo các Văn kiện, cũng như nhấn mạnh “phát triển toàn diện con người Việt Nam trong hệ giá trị thời đại mới”. Tất cả đã thể hiện quyết tâm phát triển mạnh mẽ, toàn diện văn hóa, con người Việt Nam của Đảng ta.

Dự thảo lần này khẳng định văn hóa phải trở thành trụ cột phát triển ngang hàng với kinh tế, chính trị, xã hội. Điểm mới nữa là dự thảo xác định rõ ràng một hệ giá trị toàn diện gồm hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam đồng bộ với “xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”. Đây là lần đầu tiên Đảng nhấn mạnh khung hệ giá trị có tính hệ thống và đồng bộ với nền văn hóa, làm căn cứ để vận dụng, triển khai vào thực tiễn cuộc sống.

Chúng tôi tâm đắc với tinh thần của trong Dự thảo các Văn kiện là coi văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là sức mạnh nội sinh, động lực và hệ điều tiết phát triển đất nước, tham gia điều hòa, định hướng, giải quyết vấn đề của xã hội theo hướng phát triển bền vững.

Từ thực tiễn, tôi cho rằng dự thảo có thể nhấn mạnh rõ hơn vai trò của nghệ thuật biểu diễn trong việc hình thành nhân cách, bồi đắp tâm hồn con người Việt Nam hiện đại, đồng thời có những định hướng, giải pháp sát sao, cụ thể hơn nữa nhằm phát huy vai trò của nghệ thuật dân tộc trong bối cảnh mới, như: Xây dựng chiến lược bảo tồn những giá trị tinh hoa của nghệ thuật dân tộc, xây dựng chiến lược phát triển, phục vụ đời sống cộng đồng. Văn kiện cũng cần quan tâm làm rõ phải cụ thể hóa cơ chế để phát huy vai trò của các lực lượng sáng tạo, bổ sung và xây dựng lại cơ chế đào tạo, bồi dưỡng, trọng dụng và tôn vinh sự cống hiến của những văn nghệ sĩ tài năng. Cần chú trọng tư duy quản lý mở và khuyến khích sáng tạo; không nên chỉ đặt nặng hình thức hội diễn, giải thưởng mà phải hướng đến xây dựng những tác phẩm có tầm tư tưởng, có chiều sâu nhân văn, có sức lan tỏa trong xã hội. Cần phải thiết kế cơ chế chính sách để khuyến khích văn nghệ sĩ có tài năng thực chất, tạo điều kiện cho văn nghệ sĩ có cơ hội để tham gia thực chất vào các vấn đề phản biện xã hội.

---------

Bài viết được khai thác từ "Hội nghị lấy ý kiến góp ý văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng"