Sự lan tỏa của các từ mới không còn giới hạn trong cộng đồng Gen Z hay Gen Alpha. Từ delulu – viết tắt của delusional (ảo tưởng), xuất hiện cả trong nghị trường Úc khi Thủ tướng Anthony Albanese châm biếm đối thủ bằng cụm “delulu with no solulu” – cho thấy sức ảnh hưởng vượt khỏi biên giới giải trí để bước vào chính trị.

Kim Kardashian đã góp phần làm cho skibidi trở nên phổ biến. Ảnh: Reuters.

Tương tự, tradwife (viết tắt của “traditional wife”) không chỉ phản ánh một xu hướng gây tranh cãi trên TikTok và Instagram, nơi những “người vợ truyền thống” tự hào khoe đời sống nội trợ, mà còn gợi lên những tranh luận xã hội về bình đẳng giới. Hay skibidi – một từ vô nghĩa xuất phát từ loạt phim hoạt hình “Skibidi Toilet” trên YouTube, nhanh chóng trở thành khẩu hiệu, meme, và thậm chí cả quà tặng của con gái Kim Kardashian dành cho mẹ – minh chứng cho khả năng “tạo sóng” của văn hóa mạng trong việc sản sinh từ vựng mới.

Danh sách những từ mới còn mở rộng ra nhiều lĩnh vực khác. Văn hóa làm việc tại nhà đem lại khái niệm mouse jiggler – công cụ để giả vờ đang làm việc bằng cách khiến con trỏ chuột luôn di chuyển. Mối lo ngại môi trường sản sinh cụm từ forever chemicals – những hóa chất tồn tại vĩnh viễn trong môi trường, phản ánh nhận thức toàn cầu về khủng hoảng sinh thái. Cùng với đó, lewk (cách chơi chữ từ “look”, chỉ một phong cách thời trang độc đáo) hay inspo (viết tắt của “inspiration”) cho thấy sự giao thoa giữa thời trang, nghệ thuật và văn hóa mạng.

Những từ này, theo Colin McIntosh – quản lý chương trình ngôn ngữ của Cambridge Dictionary – không chỉ là “hiện tượng nhất thời”. Quy tắc để một từ được đưa vào từ điển là tính bền vững, và sự hiện diện của chúng chứng minh rằng Internet đã trở thành một “thế lực ngôn ngữ” ngang hàng với sách vở, báo chí hay học thuật.

Mỗi lần từ điển chính thức công nhận một từ mới, đó không chỉ là câu chuyện ngữ pháp, mà còn là sự ghi nhận cho những biến đổi văn hóa. Sự xuất hiện của broligarchy – từ ghép giữa bro và oligarchy, chỉ nhóm những “ông lớn” công nghệ giàu có và có tham vọng chính trị như Elon Musk, Jeff Bezos hay Mark Zuckerberg – phản ánh sự cảnh giác của xã hội trước quyền lực tập trung. Còn khái niệm work wife/work spouse cho thấy sự chuyển dịch của ngôn ngữ theo những hình thái quan hệ nơi công sở.

Ngôn ngữ, theo cách đó, trở thành bản đồ của thời đại. Nó ghi lại không chỉ sự sáng tạo, mà cả nỗi lo, sự giễu nhại, và cả những xung đột trong xã hội hiện đại.

Sự thâm nhập của các từ ngữ như skibidi hay delulu vào từ điển hàn lâm cho thấy ranh giới giữa “ngôn ngữ chuẩn” và “ngôn ngữ mạng” ngày càng mờ nhạt. Điều này đặt ra một thách thức: liệu chúng ta có đang chứng kiến sự “loãng chuẩn mực” trong ngôn ngữ, hay ngược lại, đây là sự dân chủ hóa, nơi mọi cộng đồng – từ chính khách đến game thủ – đều có thể góp phần viết lại tiếng Anh?

Cambridge Dictionary đã đưa ra một câu trả lời rõ ràng: ngôn ngữ không tĩnh tại. Nó sống động như chính xã hội, và nhiệm vụ của từ điển là phản ánh sự vận động đó.

Việc “delulu”, “tradwife” hay “skibidi” chính thức bước vào Từ điển Cambridge là một dấu mốc thú vị, thậm chí gây tranh cãi. Nhưng hơn cả, nó khẳng định một quy luật: ngôn ngữ là sản phẩm của đời sống, và đời sống hiện nay – với Internet làm trung tâm – đang định nghĩa lại mọi thứ, từ giao tiếp hằng ngày đến chính cách chúng ta viết nên lịch sử ngôn từ.