Chuyên đề

Hạt mưa mùa xuân. Tản văn của Tạ Xuân Thu

Tạ Xuân Thu
Văn học địa phương 13:22 | 14/03/2026
Baovannghe.vn - Mùa xuân trong văn học Việt Nam từ xưa đến nay được thể hiện qua nhiều góc nhìn mang đậm chất trữ tình, lãng mạn và gắn bó mật thiết với đời sống con người. Đọc những bài thơ xuân tiêu biểu trong thi đàn Việt Nam ta thấy có sự khác biệt rõ rệt trong cách cảm nhận về mùa xuân của các nhà thơ xưa và nay.
aa

Nếu như thi nhân xưa thường nhìn mùa xuân bằng lăng kính tĩnh tại qua vẻ đẹp của thiên nhiên, cỏ cây, hoa lá thì các nhà thơ hiện đại và đương đại lại cảm nhận mùa xuân bằng cảm xúc cá nhân, qua cái nhìn sinh động về mùa xuân đang diễn ra trong thế giới tự nhiên, cuộc sống và tình yêu đôi lứa. Đem những suy nghĩ về cảm xúc mùa xuân chia sẻ với “trợ lý ảo” của tôi qua câu hỏi “Nếu phải nói một điều duy nhất làm bạn yêu mùa xuân, điều đó là gì?” tôi nhận được câu trả lời trong tích tắc: “Mùa xuân thường được ví như một bản giao hưởng nhẹ nhàng của thiên nhiên, và nếu phải chọn ra một điều duy nhất để yêu, đó chính là sự hồi sinh âm thầm mà mãnh liệt”. Vâng, có lẽ ở bất cứ thời đại nào, nền văn mình nào thì mùa xuân vẫn kiêu hãnh đi vào cuộc sống và văn chương như một biểu tượng đẹp đẽ của sự sống, của sự khởi đầu và những khát vọng về tương lai.

Hạt mưa mùa xuân
Hình ảnh minh họa. Nguồn pinterest

Nhà thơ người Anh Charles Lamb Charles Lamb (1775 –1834) khi nói về mùa xuân đã từng chia sẻ:“Tôi yêu mùa xuân khắp nơi, nhưng nếu được chọn lựa tôi sẽ luôn chào đón mùa xuân trong một khu vườn”. Mùa xuân không ồn ào và diệu vợi, nhưng mùa xuân luôn mang đến cho ta những cảm xúc hân hoan, chất chứa niềm tin vào cuộc sống. Trong những ngày xuân này được ngắm nhìn những mầm xanh tinh khôi mới nhú lên từ mặt đất cằn cỗi, được thấy những chồi non khỏe khoắn đã bật lên từ lớp vỏ xù xì khô héo để đón nhận những tia nắng xuân đầu tiên ta mới thấy tận cùng sự kỳ diệu mà mùa xuân mang đến cho thế giới này. Thiên nhiên chính là tấm gương phản chiếu phép mầu của mùa xuân, nhưng có lẽ phải bằng nhiều tầng cảm xúc ta mới cảm nhận được đầy đủ vẻ đẹp kỳ diệu ấy, đó chính là những mùa xuân đã đi qua nhưng sự non tơ, tinh khôi của nó vẫn còn thấm đẫm trong ta như những hạt mưa xuân li ti, li ti đã ngấm dần, thấm sâu vào lòng đất. Khung cảnh đó làm tôi nhớ về cánh đồng quê vào những ngày đầu xuân, khi những thảm lúa xanh trải dài trong trời mưa bụi bay. Mùa xuân làm cho cỏ cây hoang dại cũng trở nên mướt xanh nõn nà. Lại ước mình là cậu bé lên mười tung tăng trên cánh đồng, được bước trên những thảm cỏ xuân bằng đôi chân trần và ngắm nhìn tận mắt sự hân hoan của cỏ cây, trời đất khi mùa xuân về.

Mùa xuân không chỉ mầu nhiệm bởi sự tái sinh mà mùa xuân còn là biểu tượng của sự khởi đầu, thời khắc đoàn tụ gia đình và những ước mơ về cuộc sống tương lai. Khi nói về niềm vui trước một mùa xuân mới người ta hay nói về Tết Nguyên đán, là thời điểm giao thoa giữa năm cũ và năm mới, là mong ước cho một sự bắt đầu tốt lành. Tết có ý nghĩa đặc biệt trong đời sống tinh thần của người Việt, kết tinh của những giá trị nhân văn sâu sắc. Dù đi làm ăn sinh sống ở xa quê nhưng mỗi khi Tết đến xuân về ai cũng mong được trở về quê hương được đi tảo mộ và thắp hương tưởng nhớ tổ tiên. Tết còn là dịp được gặp gỡ những người thân yêu trong không khí đoàn viên ấm áp, bữa cơm tất niên trong khói hương trầm ngào ngạt là sự lay động trong tâm thức những người con xa quê, làm nên sự gắn bó giữa con người với quê hương vô cùng chặt chẽ. Tết cũng là dịp để ta cùng nhau tìm đến những điều tốt lành, hướng tới những giá trị cao đẹp trong cuộc sống. Cho dẫu là người mộc mạc đến đâu nhưng ngày Tết gặp nhau là trao cho nhau nụ cười và lời chúc tốt lành, cả năm lam lũ và thiếu thốn nhưng ngày tết phải đẹp đẽ và đủ đầy, anh em còn có những điều chưa hài lòng với nhau nhưng khi Tết đến là vui vẻ thể tất cho nhau mọi chuyện.

Mùa xuân là mùa của lễ hội, mùa của đôi lứa hẹn hò. Lễ hội ngày xuân đã tạo nên không gian nhiều sắc màu, là duyên cớ cho đôi lứa gặp gỡ, hẹn hò “Trên đò các cụ tụng kinh/ Chúng mình trẻ quá, chúng mình tụng nhau” (Đường vào Chùa Hương - Phạm Công Trứ). Mùa xuân và tình yêu là sự giao hòa làm nên một vẻ đẹp lay động lòng người, biết bao những mối tơ duyên, những mối tình sâu nặng được nảy nở từ mùa lễ hội đã làm nên những bản tình ca ngọt ngào nhất về mùa xuân.

Vâng, mùa xuân đem đến yêu thương, sức sống tràn trề và niềm tin, khát vọng làm ta yêu mùa xuân say đắm và hãy cứ để cho mùa xuân cuốn ta đi, để ta được làm kẻ mộng du đi giữa những ngày xuân xanh bát ngát và non tơ vời vợi này. Đó chính là món quà kỳ diệu của tạo hóa, khi ta biết yêu tha thiết cuộc đời này.

Xuân 2026

Trưng bày hơn 100 tác phẩm nghệ thuật của danh họa Lê Bá Đảng tại Huế

Trưng bày hơn 100 tác phẩm nghệ thuật của danh họa Lê Bá Đảng tại Huế

Baovannghe.vn - Nhân kỷ niệm 20 năm thành lập Trung tâm Nghệ thuật Lê Bá Đảng và hướng tới kỷ niệm 105 năm ngày sinh của cố danh họa Lê Bá Đảng (1921-2026), mới đây, Bảo tàng Mỹ thuật Huế tổ chức khai mạc triển lãm nghệ thuật Hành trình từ trái tim.
Ánh lửa nhỏ dưới mái bếp tranh

Ánh lửa nhỏ dưới mái bếp tranh

Baovannghe.vn - Khi ánh lửa sáng lên là lúc tình yêu mẹ của một đứa trẻ và sự chuyển hóa của tự nhiên cùng hiện diện. Không có biểu tượng, không phải ẩn dụ, chỉ là hai vẻ đẹp đơn sơ, giản dị đang đồng điệu, hài hòa, được thắp sáng trong một buổi chiều...
24 giờ với “Hữu hạn giữa vô cùng” của nghệ sĩ piano Trang Trịnh

24 giờ với “Hữu hạn giữa vô cùng” của nghệ sĩ piano Trang Trịnh

Baovannghe.vn - Từ 15h ngày 20/6 đến 17h ngày 21/6, tại 49 Trần Hưng Đạo, phường Cửa Nam, Hà Nội, nghệ sĩ piano Trang Trịnh sẽ thực hiện cuộc trình diễn kéo dài liên tục 24 giờ mang tên Hữu hạn giữa vô cùng.
Mùa phượng vĩ cuối cùng. Tùy bút của Nguyễn Hội

Mùa phượng vĩ cuối cùng. Tùy bút của Nguyễn Hội

Baovannghe.vn - Chẳng biết từ bao giờ, hễ cứ nhắc đến hoa phượng thì người ta thường nghĩ đến màu đỏ tươi của những cánh hoa phượng vĩ, trong khi phượng còn bốn màu hoa nữa.
Một thời nhớ lại để thương. Tản văn của Lê Phượng

Một thời nhớ lại để thương. Tản văn của Lê Phượng

Baovannghe.vn - "Đời là ước muốn, là luyến tiếc dĩ vãng, là chưa bằng lòng với hiện tại và mong muốn tương lai tốt đẹp hơn.”