Sáng tác

Có một mùa hoa sắp đi qua. Tản văn Vũ Minh Nguyệt

Vũ Minh Nguyệt
Tản văn 09:59 | 25/04/2026
Baovannghe.vn - Chiều nay đi trên phố vắng, trong cái oi nồng của khắc giao mùa, thấp thoáng giỏ xe ai có một bó loa kèn với những cái nụ màu xanh cốm…
aa

Nhớ lần đầu tiên tôi đặt chân đến Hà Nội lúc chiều đã tà tà, đói, mệt và cảm giác bồng bềnh say ô tô làm tôi ngao ngán. Hà Nội rộng lớn bao la, Hà Nội choáng ngợp hào hoa, nhưng Hà Nội cũng xa lạ vô cùng với một con bé quê mùa, đơn lẻ như tôi. Vậy mà Hà Nội ngay trước mặt tôi đây là toòng teng một gánh hàng hoa, của một người đàn bà phúc hậu lam lũ. Con bé quê mùa bỗng thấy ấm lòng hơn, vì bắt gặp chị bán hoa quẩy gánh giống với bà tôi, mẹ tôi, chị tôi. Cũng vì một thứ hoa lạ mắt trong muôn vàn lay ơn, hoa hồng, thược dược. Chưa phải hoa, chỉ là mấy cái nụ thuôn dài hình con thoi màu xanh cốm và một vài bông trắng muốt hơi he hé.

Hơn ba mươi năm rồi, cô bé ngập ngừng nhìn thứ hoa lạ ngày ấy, giờ đã thành cư dân Hà Nội, hơn ba mươi lần chờ tháng Tư đến để chơi hoa loa kèn. Chỉ tháng Tư thôi, mùa đi qua nhanh lắm.

Nhiều người gọi “nó” là hoa huệ tây cho sang trọng, dứt khoát không đúng! Loài hoa ấy mộc mạc, đơn sơ. Thôi thì cứ gọi là hoa loa kèn. Người Hà Nội chơi hoa loa kèn như một sự tính toán. Thì đây: Thấp thỏm mong chờ mãi, đầu vụ mua một bó, chọn những nụ to như ngón tay cái, màu hơi bạc bạc, đến nụ vừa vừa rồi nụ bé như ngón tay con trẻ, đậm đà màu cốm như cái nõn non tơ. Chiều ấy về nụ to đã he hé, hôm sau đã xòe ra trắng muốt, vươn lên kiêu hãnh, phô ra một lớp nhuỵ vàng nhấp nhính, nở hết mình, thơm ngát cả gian phòng. Rồi hôm sau, hôm sau nữa mới tàn. "Con chị nó đi, con dì nó lớn" những cái nụ nhỏ e ấp tối trước, sáng sau đã thấy chúm chím, chiều đi làm về đã xòe cánh rồi thay nhau tươi đến hơn tuần lễ.

Lúc rộ mùa lại mua một chục nữa chơi, ngắm nghía, xuýt xoa chưa hết ngưỡng mộ đã thấy hết một mùa hoa. Ngắn ngủi vội vàng mà lặng lẽ thanh tao để lại lòng người một chút nuối tiếc, một chút thòm thèm. Kiêu sa như một cô gái đẹp, thoắt hiện, lại thoắt ẩn mình, nhưng có sao đâu, cái gì đầy đủ ê hề là chán ngắt.

Tôi yêu hoa loa kèn từ ngày xưa xa ấy, yêu cái sự âm thầm nhưng đài các của hoa. Hà Nội bây giờ nhiều người chơi loa kèn lắm. Nhiều người chơi hoa nên cũng lắm nơi trồng, nhưng có lẽ chỉ loa kèn là của riêng Hà Nội. Thế mới rộ lên thành mùa, loa kèn không còn đơn lẻ toòng teng trên gánh quẩy năm xưa nữa. Người bán cắm cả bó to tướng vào những thùng xô, cũng có khi để hoa nằm trên rổ, như những mớ rau lạ mắt, thoạt trông không thấy đẹp đẽ gì nhưng mua về cắm vào cái bình gốm, bình sứ mộc mạc lại đẹp đến mê hồn. Người sành chơi mua loa kèn về cắm vào bình gỗ chạm trổ tinh vi trong phòng khách. Màu trắng xanh thanh khiết định vị cùng nâu vàng của bàn ghế, vẻ mộc mạc của tủ tranh mới thấy bừng lên cái nõn nà tinh khiết của loa kèn. Hương hoa tan lẫn thoang thoảng, trầm tư nhẹ nhàng, nhưng ôm đầy cả một khoảng không gian bao la. Lạ thay, mùi hương thanh khiết ấy chỉ dâng lên từ cái đài hoa rất mảnh dẻ, vậy mà làm một nếp nhà vốn bình yên thêm phần sinh động.

Chơi loa kèn không phải đến hẹn lại lên mà là sự đợi chờ. Như nỗi khắc khoải ngóng trông của một mối tình tri âm, tri kỷ. Người ta phải ươm những cái củ như cái bình vôi nhỏ, sù sì xuống đất từ tháng tám, tháng chín âm lịch, tưới tắm, chăm chút đến lúc những cái mầm đội đất đâm thẳng lên như lưỡi mác, rồi cái nụ đầu tiên xuất hiện, nhỏ thôi nhưng tươi nõn mơn mởn xanh để bắt đầu cho một mùa hoa rộ nở. Mùa hoa đánh thức tháng Tư về, để ngân lên giai điệu cho một khắc giao mùa tiễn biệt xuân đi. Mùa qua đi thật nhanh, một tháng cho sự rực rỡ, một tháng cho sự đam mê, một tháng để nở hết mình… Đài các đắm say giữa cái nắng gay gắt đầu mùa, người ta tìm thấy ở hoa một chút đìu hiu thanh tĩnh trong thời buổi xô bồ nhôn nhạo.

Ông giáo già, thầy dạy cũ của tôi, chiều hè nào cũng trầm ngâm bên bàn nước, một chén trà, nhưng không hề độc ẩm, ông đang trò chuyện cùng hoa đấy. Phố cổ xưa trầm lắng hiện về, thiếu nữ Hà thành ấp e bên hoa huệ. Chiều ngoại thành nay yên bình, thơ thới, thiếu phụ ngiêng ngiêng tấm eo lưng thon thả chọn lựa từng bông hoa, gói ghém bó kèn trong tấm lá dong bánh tẻ kỹ càng để tối nay, tối mai hoa yên vị bên chén trà sen thơm ngọt ngào trong phòng khách. Vợ chồng nhỏ to với những chuyện đường, chuyện phố, chuyện cơ quan… Cái hạnh phúc êm đềm sau một ngày vất vả lo toan.

Vậy là Hà Nội đang có một mùa hoa.

Có một mùa hoa sắp đi qua. Tản văn Vũ Minh Nguyệt
Ảnh nguồn Pinterest

Trao giải cuộc thi ký “Thành phố tôi yêu, thành phố nghĩa tình”

Trao giải cuộc thi ký “Thành phố tôi yêu, thành phố nghĩa tình”

Baovannghe.vn- Ngày 25/8, Tạp chí Văn nghệ TP.HCM tổ chức lễ trao giải cuộc thi ký “Thành phố tôi yêu, thành phố nghĩa tình” tại Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật TP.HCM.
Nhạc sĩ Trần Viết Bính và những thành tựu phi thường tuổi 90

Nhạc sĩ Trần Viết Bính và những thành tựu phi thường tuổi 90

Baovannghe.vn - Năm 2026 này, nhạc sĩ Trần Viết Bính đã ở độ tuổi ngoài 90, nhưng ông vẫn khiến nhiều người kinh ngạc bởi gia tài đồ sộ với hơn 300 thể loại ca khúc, cùng các công trình nghiên cứu và sưu tầm hơn 200 bài dân ca và hàng trăm giải thưởng lớn nhỏ, đặc biệt là Giải thưởng Nhà nước về Văn học, nghệ thuật năm 2017.
Khai mạc triển lãm "Ký ức những năm tháng không quên"

Khai mạc triển lãm "Ký ức những năm tháng không quên"

Baovannghe.vn - Nhân kỷ niệm 81 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 - 2/9/2026), Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam giới thiệu triển lãm “Ký ức những năm tháng không quên”, quy tụ hơn 50 tác phẩm hội họa, đồ họa, điêu khắc với nhiều chất liệu như sơn dầu, sơn mài, lụa, bột màu, chì…
Người lính hậu cần cầm bút

Người lính hậu cần cầm bút

Baovannghe.vn - Năm 1966, Đỗ Viết Nghiệm 17 tuổi, đang học lớp 8 thì bỏ giữa chừng để vào bộ đội. Sau hai năm huấn luyện, cuối năm 1968 anh đi Nam, chiến đấu ở chiến trường khu V trong binh chủng Hậu cần.
Mời độc giả đón đọc báo Văn nghệ số đặc biệt 35+36/2026

Mời độc giả đón đọc báo Văn nghệ số đặc biệt 35+36/2026

Baovannghe.vn - Báo Văn nghệ số đặc biệt 35+36 ra ngày 29/8/2026 có những nội dung sau