Bà Hồ Thị Quyên - Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM phát biểu khai mạc.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Bà Hồ Thị Quyên - Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM (ITPC) nhấn mạnh, năm 2026 đánh dấu bước ngoặt khi các tiêu chuẩn xanh, tính minh bạch và trách nhiệm trở thành điều kiện tiên quyết để thâm nhập thị trường quốc tế. Đây là cơ hội mang tính chiến lược để doanh nghiệp Việt Nam tái định vị vai trò trong chuỗi giá trị quốc tế, thay đổi từ việc cạnh tranh bằng chi phí thấp để chuyển sang cạnh tranh bằng chất lượng, giá trị và uy tín, qua đó thiết lập “hộ chiếu xanh” cho sản phẩm. Hiện nay doanh nghiệp ngành F&B đang phải đối mặt với ba áp lực lớn: sự dịch chuyển thị hiếu của người tiêu dùng khi có hơn 70% khách hàng sẵn sàng chi trả cao hơn cho sản phẩm thân thiện với môi trường, các tiêu chí phát triển bền vững khắt khe từ hệ thống phân phối quốc tế, và cơ chế bắt buộc của các chính sách, quy định pháp lý về truy xuất nguồn gốc cũng như kiểm soát phát thải.

Ông Hoàng Văn Việt - Chủ tịch Cộng đồng doanh nhân trí thức Toàn cầu (GIBA), Giảng viên Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh nêu ý kiến tại Hội thảo.

Đưa ra ý kiến tại Hội thảo, ông Hoàng Văn Việt - Chủ tịch Cộng đồng doanh nhân trí thức Toàn cầu (GIBA), Giảng viên Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh, ngành nông - lâm - thủy sản Việt Nam đã ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng khi kim ngạch xuất khẩu tăng từ khoảng 41 tỷ USD năm 2020 lên hơn 62 tỷ USD năm 2024, trong đó riêng thị trường EU đạt khoảng 3,8 tỷ EUR vào năm 2024. Tuy nhiên, thách thức hiện nay là tỷ trọng giá trị gia tăng trong sản phẩm Việt vẫn chưa tương xứng với tiềm năng, do điểm cốt lõi không nằm ở bản thân sản phẩm mà ở hệ thống minh bạch. Bên cạnh việc duy trì sản phẩm tốt (good product), doanh nghiệp cần chú trọng thêm về xây dựng hệ thống quản trị chuẩn mực (good system).

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, ngành thực phẩm và đồ uống (F&B) Việt Nam đang đứng trước sức ép lớn từ xu hướng “xanh hóa”. Theo ông Hoàng Văn Việt, sự thay đổi về kinh tế - xã hội và công nghệ đã làm thay đổi hoàn toàn nhận thức của người tiêu dùng tại các thị trường phát triển như Châu Âu, Mỹ, Nhật Bản. Giờ đây, chất lượng hay độ ngon không còn là yếu tố duy nhất; người tiêu dùng đang hướng mạnh tới việc tiêu dùng có trách nhiệm và bền vững. Họ đòi hỏi khắt khe về sự công bằng xã hội đối với người lao động và tính minh bạch trong bảo vệ môi trường, từ nguồn tài nguyên đất, nước đến cam kết không phá rừng trong quá trình sản xuất.

Toàn cảnh buổi Hội thảo

“Để vượt qua các rào cản này, doanh nghiệp Việt cần sở hữu được tấm “Visa xanh” – một khái niệm tổng thể về năng lực đáp ứng các quy chuẩn nhãn mác, bao bì và đặc biệt là hệ thống chứng nhận quốc tế. Đối với từng ngành hàng cụ thể, “Visa xanh” sẽ hiện hữu qua các chứng chỉ như Fairtrade (thương mại công bằng), 4C, Rainforest (bảo vệ môi trường) hay các tiêu chuẩn khắt khe hơn như GlobalGAP và Euro-Organic. Đặc biệt, việc tận dụng các lợi thế từ Hiệp định thương mại tự do để được công nhận về chỉ dẫn địa lý (PGI) đang mở ra cơ hội lớn cho nông sản Việt thâm nhập sâu vào các thị trường khó tính. Việc chủ động thích ứng với các tiêu chuẩn xanh này không chỉ là công cụ để tồn tại mà còn là phương tiện tất yếu để nâng cao vị thế cho hàng hóa Việt Nam trên bản đồ xuất khẩu toàn cầu.”- ông Hoàng Văn Việt chia sẻ.

Cùng quan điểm trên, Bà Liney Weishappel, Tổng Giám đốc kiêm Đồng sáng lập AllMadeViet, nhấn mạnh việc chuyển đổi “xanh hóa” trong ngành F&B không còn là lựa chọn tự nguyện, mà là yêu cầu bắt buộc để thâm nhập các thị trường trọng điểm như EU, Mỹ và Nhật Bản. Nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và chuyển mình từ nhà cung ứng giá rẻ thành đối tác chiến lược đáng tin cậy, các doanh nghiệp cần khẩn trương kiện toàn hệ thống sản xuất dựa trên 4 trụ cột tiêu chuẩn cốt lõi: bảo đảm an toàn chất lượng, minh bạch truy xuất nguồn gốc, quản lý môi trường và tuân thủ đạo đức xã hội. Để thực thi công tác này đạt hiệu quả cao, đại diện AllMadeViet khuyến nghị các đơn vị áp dụng lộ trình 6 bước bài bản: từ việc xác định phân khúc thị trường mục tiêu, chuẩn hóa yêu cầu, đánh giá thực trạng, đến việc ưu tiên nguồn lực cho các tiêu chuẩn trọng điểm, triển khai giải pháp tối ưu chi phí và tăng cường hợp tác với các tổ chức chuyên môn.

Bà Liney Weishappel, Tổng Giám đốc kiêm Đồng sáng lập AllMadeViet, nhấn mạnh việc chuyển đổi “xanh hóa” trong ngành F&B không còn là lựa chọn tự nguyện.

Bên cạnh việc hoàn thiện quy trình kỹ thuật, yếu tố mang tính quyết định để phát triển bền vững là sự chuyển đổi căn bản về tư duy lãnh đạo và chiến lược tiếp cận thị trường. Các doanh nghiệp cần bước ra khỏi tư duy bán hàng ngắn hạn thuần túy cạnh tranh về giá, chuyển sang xây dựng quan hệ đối tác chiến lược dài hạn dựa trên nền tảng giá trị thực chất và mức độ tin cậy. Đặc biệt, công tác xúc tiến thương mại quốc tế đòi hỏi các đơn vị cần tránh hoạt động đơn lẻ mà phải tham gia tích cực vào hệ sinh thái chung. Việc tận dụng tối đa sự hỗ trợ, đồng hành từ các cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức xúc tiến và hiệp hội sẽ góp phần chuyển hóa các nỗ lực tuân thủ tiêu chuẩn xanh thành những hợp đồng xuất khẩu thực tiễn, kiến tạo và khẳng định vững chắc vị thế của “Thương hiệu Việt”.