Trong đời sống mỹ thuật đương đại Việt Nam, hiếm có nghệ sĩ nào dành gần như trọn vẹn hành trình sáng tác của mình để truy vấn, đào sâu và nâng tầm một hình tượng duy nhất. Với họa sĩ Lê Trí Dũng, hình tượng ấy là Ngựa.

Họa sĩ Lê Trí Dũng (giữa) bên bạn bè, đồng nghiệp. Ảnh: BTC

Trong tâm thức người Việt, ngựa là con vật gắn với hành trình mở cõi, với chiến trận, với những chuyến đi dài vượt núi băng rừng. Với Lê Trí Dũng, ngựa không dừng lại ở vai trò linh vật hay biểu tượng trang trí. Ông gọi đó là "Thánh Mã".

Một trong rất nhiều tác phẩm ấn tượng được trưng bày tại triển lãm.

Tại triển lãm, họa sĩ cho biết, ông đã lấy hình tượng Ngựa từ ký ức rất xa, từ tuổi thơ ba tuổi, nằm trong lòng bà ngoại bên sông Chu, nghe kể tích Thánh Gióng. Ngựa sắt phun lửa, người anh hùng cưỡi ngựa bay về trời sau khi đánh tan giặc Ân. Thánh Gióng được tôn là một trong "tứ bất tử" của người Việt và con ngựa của ngài, bởi có công lớn, cũng được gọi là "Thánh Mã".

Nhà phê bình mỹ thuật Phan Cẩm Thượng từng gọi Lê Trí Dũng bằng "hỗn danh" vừa dí dỏm vừa chính xác: "Lão chăn ngựa". Bởi trong suốt nhiều thập niên, ông vẽ ngựa không biết mệt, vẽ ở mọi trạng thái cảm xúc, mọi thời đoạn đời sống.

Trong lịch sử mỹ thuật Việt Nam, ngựa từng xuất hiện ở tranh dân gian Đông Hồ, Hàng Trống, trong điêu khắc đình làng, trong mỹ thuật cung đình. Nhưng ngựa của Lê Trí Dũng không lặp lại các mô thức cũ.

Một góc triển lãm.

Còn họa sĩ Thành Chương nhận xét: Dù ở mảng tranh ngựa hay tranh 12 con giáp, Lê Trí Dũng luôn tìm ra vẻ đẹp rất riêng, kể cả với những con vật vốn bị coi là xấu xí hay kém may mắn. Trong tranh ông, cái dí dỏm không tách rời chiều sâu, cái hồn hậu luôn đi kèm ý tứ.

Chính điều đó khiến tranh con giáp của Lê Trí Dũng trở thành lối chơi văn hóa được nhiều văn sĩ, trí thức tìm đến mỗi dịp Tết như sự tiếp nối tinh thần tranh dân gian trong đời sống hiện đại.

Bộ tác phẩm của họa sĩ Lê Trí Dũng được trưng bày trang trọng và rực rỡ.

Cùng triển lãm là tuyển tập sách tranh gần 200 tác phẩm vẽ ngựa, cùng hai bộ lịch đặc biệt là lịch treo tường khổ lớn và lịch để bàn.

Chuỗi tác phẩm, sản phẩm hợp thành bộ quà tặng mang tính tiên phong, nhấn mạnh nhất quán thông điệp "Thánh Mã" thông qua sức mạnh kế thừa truyền thống để bứt phá hướng về tương lai.