Theo Bộ Văn hóa Pháp, hệ thống báo động phát tín hiệu lúc 5 giờ 48 phút; cảnh sát thành phố đến hiện trường lúc 5 giờ 53 phút. Bốn bức tranh của danh họa Pierre-Auguste Renoir bị lấy khỏi phòng Gangnat đều do Bảo tàng Orsay gửi lưu giữ tại Bảo tàng Renoir từ năm 1995. Hai bức được tìm thấy gần bảo tàng là Coco đọc sách và Chân dung bà Stephen Pichon.
Hãng thông tấn AP cho biết, vụ trộm diễn ra trong chưa đầy ba phút. Những kẻ đột nhập cắt hàng rào, vào tòa nhà qua cửa sổ tầng trệt. Hiện bảo tàng đã đóng cửa để phục vụ công tác điều tra; cơ quan chuyên trách chống buôn bán trái phép tài sản văn hóa của Pháp cũng tham gia điều tra vụ án.
Con số 9 triệu euro được truyền thông dẫn lại là ước tính ban đầu của Thị trưởng Bryan Masson. Tuy nhiên, theo El País, sau khi xác định hai bức tranh được bỏ lại, mức ước tính có thể sẽ thay đổi. Vì vậy, chưa thể coi 9 triệu euro là giá trị đã được xác nhận riêng cho hai tác phẩm đang mất tích.
 |
| Hai bức tranh bị đánh cắp tại Bảo tàng Renoir là "Người phụ nữ bên giếng" (trái) và "Chân dung bà Colonna Romano" (phải) được Bảo tàng Orsay ở Paris gửi lưu giữ tại đây - Ảnh: The Guardian |
Một trong hai tác phẩm ấy là Người phụ nữ bên giếng (tên thường gọi: Jeune femme au puits; hồ sơ Bảo tàng Orsay ghi tên: Femme au puits), có niên đại khoảng năm 1886. Đây là tranh sơn dầu trên gỗ, kích thước 35x27cm, còn dang dở, mang số kiểm kê MNR 579.
Bức còn lại là Chân dung bà Colonna Romano, được Bảo tàng Orsay xác định vẽ khoảng năm 1913, chứ không phải năm 1910 như một số bản tin. Đây là tranh sơn dầu trên toan, kích thước 94x74cm, mang số kiểm kê MNR 204. Hồ sơ bảo tàng ghi nhận tác phẩm được tìm thấy tại Đức sau chiến tranh và giao cho hệ thống bảo tàng quốc gia Pháp lưu giữ năm 1950.
Những mã số MNR cho thấy một khía cạnh cần được phân biệt với cách nói thông thường về “tranh thuộc sở hữu bảo tàng”. Bộ Văn hóa Pháp xác nhận ba trong bốn tác phẩm liên quan thuộc diện MNR - những tài sản văn hóa thu hồi sau Thế chiến II chưa xác định được chủ sở hữu, do nhà nước tạm thời lưu giữ.
Cơ sở dữ liệu về Người phụ nữ bên giếng, do Rose-Valland ghi lại, vẫn còn nhiều khoảng trống. Bức tranh được tìm thấy năm 1949 tại nhà của một cá nhân ở Bavaria, đưa về điểm tập kết tác phẩm tại Munich, rồi chuyển đến Pháp ngày 3/6 cùng năm. Theo kết quả nghiên cứu hiện có, hồ sơ xếp tác phẩm vào nhóm có khả năng đã bị chiếm đoạt. Cách ghi nhận thận trọng này không đồng nghĩa với việc mọi tình tiết về quá trình tước đoạt đều đã được xác lập.
Bức tranh Coco đọc sách (được vẽ năm 1905, khắc họa hình ảnh cậu bé Claude - con trai út của Renoir đang say mê đọc sách), được bỏ lại khi những kẻ trộm chạy trốn khỏi bảo tàng, cũng từng lưu lạc khắp nơi. Theo Rose-Valland, cuối chiến tranh, một sĩ quan Đức ở Paris đã giao cho binh sĩ mang về Đức một số tác phẩm, trong đó có Coco đọc sách. Do viên sĩ quan không xuất hiện để nhận lại, người lính đã giao chúng cho một giáo sĩ. Năm 1972, vị giáo sĩ chuyển các tác phẩm cho đại diện hệ thống bảo tàng nhà nước Berlin. Đức hoàn trả bức tranh vào năm 1994; năm sau, tranh được gửi đến Cagnes-sur-Mer. Hồ sơ về tác phẩm trong giai đoạn 1933-1945 hiện vẫn chưa đầy đủ.
 |
| Hai bức tranh của Renoir bị những kẻ trộm bỏ lại trong vườn bảo tàng khi tẩu thoát: "Coco đọc sách" (trái) và "Chân dung bà Stephen Pichon" (phải) - Ảnh: Bảo tàng Renoir |
Vụ việc diễn ra trong bối cảnh các bảo tàng ở châu Âu liên tục xảy ra mất cắp, càng làm dấy lên các lo ngại chung về an ninh bảo tàng. Trước đó, tháng 10/2025, vụ trộm trang sức ở Bảo tàng Louvre gây thiệt hại ước tính 88 triệu euro. Tại Italy, ba tranh của Cézanne, Renoir và Matisse bị lấy khỏi bảo tàng thuộc Quỹ Magnani-Rocca gần Parma tháng 3/2026, được cảnh sát thu hồi vào tháng 8 (mốc tháng 4 được nêu trong một số bản tổng hợp là chưa chính xác). Ngày 15/8, Bảo tàng Vùng Messina ở Sicily mất ba tấm thuộc bộ tranh bàn thờ San Gregorio của Antonello da Messina (cả năm tấm bị lấy đi, song hai tấm được bỏ lại trong lúc các đối tượng tẩu thoát) và một tranh hai mặt.
Reuters cho biết cơ quan công tố Marseille đang điều tra vụ Renoir theo hướng trộm cắp có tổ chức.
Trong thông cáo sau vụ trộm, Bộ Văn hóa Pháp nhắc lại quỹ an ninh bảo tàng 30 triệu euro công bố hồi tháng 7/2026, đồng thời nhấn mạnh kế hoạch tăng cường kiểm tra và yêu cầu ý kiến chấp thuận về an ninh đối với việc cho mượn tác phẩm từ các bảo tàng quốc gia.
Đại diện Bảo tàng Orsay cho biết, đánh giá ban đầu về hai bức tranh đã thu hồi tương đối khả quan; mức can thiệp để phục chế phần tranh dự kiến sẽ không đáng kể. Hai bức Người phụ nữ bên giếng và Chân dung bà Colonna Romano hiện vẫn đang tiếp tục được truy tìm.
| Bảo tàng Renoir vốn là ngôi nhà trên đồi Les Collettes, nơi Renoir sống những năm tháng cuối đời. Năm 1907, họa sĩ cùng vợ - Aline Charigot - mua khu đất có vườn cam, ô liu và một ngôi nhà nông trại, sau đó xây nhà ở và bố trí các xưởng vẽ. Đến năm 1960, chính quyền thành phố đã mua lại khu nhà từ Claude Renoir để lập bảo tàng, mở cửa cho công chúng tham quan.
Bảo tàng lưu giữ tranh, đồ đạc, ảnh tư liệu, giá vẽ, cọ màu, chiếc xe lăn của họa sĩ Renoir... Những kiệt tác nghệ thuật cùng dấu tích sinh hoạt gia đình - nơi Renoir từng vẽ tranh phong cảnh, chân dung người thân và thực hiện các sáng tác điêu khắc với Richard Guino... đã khiến Les Collettes trở thành một bảo tàng mỹ thuật, một địa chỉ lưu niệm nghệ sĩ đặc sắc. |
