Ở Tấm Cám do Nhà hát Múa rối Thăng Long thể hiện, gây ấn tượng mạnh là việc sử dụng nhất quán chất liệu tre làm trục thẩm mỹ chủ đạo. Tre hiện diện trong tạo hình con rối, trong phên nứa bối cảnh, trong khung cửi, nong nia, quang gánh… tạo nên một thế giới sân khấu mang tinh thần làng quê Bắc Bộ vừa mộc mạc vừa duyên dáng.

Các con rối được tạo hình bằng tre được điều khiển vô cùng khéo léo đã mang lại cảm giác tươi mới trên sân khấu. Ảnh: BTC

Từ thân rối Tấm mềm mại, đến hình dáng hơi góc cạnh của Cám hay vẻ quyền lực của mẹ Cám, mỗi nan tre đều góp phần kể câu chuyện bằng chính đường nét của mình. Ở đây, tre không chỉ là chất liệu mà trở thành “ngôn ngữ”, một hệ thống biểu đạt cảm xúc bằng tạo hình.

Sân khấu được tổ chức theo cấu trúc nhiều tầng, sử dụng các mảng phên tre cong làm “đồi”, “bờ ruộng”, “sân đình”, cho phép đạo diễn linh hoạt thay đổi điểm nhìn. Khi đàn chim sẻ ùa xuống giúp Tấm nhặt thóc, những con rối chim nhỏ di chuyển trên các tầng phên tre tạo nên cảm giác cả cánh đồng đang lay động.

Sân khấu nhiều tầng mang lại nhiều đất diễn cho các nghệ sĩ. BTC

Điểm đáng chú ý của phiên bản này là việc sử dụng kịch bản chèo làm đường gân tự sự. Các nghệ sĩ vừa điều khiển rối, vừa hát, vừa thoại nên kỹ năng tổng hợp cao. Nhờ vậy, vở diễn không chỉ kể lại truyện cổ mà còn trở thành cuộc gặp gỡ đẹp đẽ giữa múa rối que và sân khấu chèo, đưa khán giả vào một thế giới vừa quen vừa lạ, vừa dân gian vừa hiện đại.

Thành công của Tấm Cám không thể tách rời sự góp sức của một ê-kíp sáng tạo lớn, những người tạo nên cấu trúc nghệ thuật của vở diễn. Kịch bản văn học do cố tác giả Lưu Quang Thuận chấp bút; chuyển thể sang ngôn ngữ rối do Nguyễn Đức Minh thực hiện; đạo diễn NSƯT Trần Thị Hiền cùng trợ lý NSƯT Lê Thu Huyền đã tổ chức bố cục chặt chẽ, giàu tiết tấu.

Cùng với đó, là sự kết hợp của âm nhạc, hệ thống tạo hình rối, thiết kế sân khấu... tất cả hòa thành một tổng thể giàu chiều sâu, bảo đảm từng chi tiết trên sân khấu đều có lý do tồn tại nghệ thuật.

Trên nền sáng tạo ấy, thế hệ nghệ sĩ biểu diễn, với những gương mặt dày dạn kinh nghiệm của Nhà hát Múa rối Thăng Long như: NSƯT Đức Hùng, NSƯT Thanh Hương, NSƯT Thu Huyền, NSƯT Thùy Dương, NSƯT Quý Quốc, NSƯT Bạch Quốc Khanh, NSƯT Bảo Khánh, Thu Hoài, Đức Duy, Bảo Trâm, Thu Giang, Thuý Ánh, Duy Tân… đã thổi sự sống vào từng con rối bằng diễn xuất tinh tế.

Các nghệ sĩ sau đêm biểu diễn. Ảnh: BTC

Tấm Cám, với tre là chất liệu chủ đạo và một tập thể sáng tạo đam mê đã cho thấy cổ tích Việt hoàn toàn có thể được kể bằng hình thức mới mà không đánh mất đi giá trị tư tưởng của câu chuyện cổ tích. Nơi cái thiện chiến thắng cái ác và chiến thắng cả sự lãng quên, xứng đáng đại diện cho múa rối Việt Nam tại một liên hoan sân khấu mang tầm quốc tế trong năm 2025.