Về tham nhũng trên thế giới các thế kỷ trước, phải kể đến Hòa Thân của Trung Quốc thời nhà Thanh. Sử sách Trung Quốc thời nhà Thanh ghi: Tổng tài sản tham nhũng của Hòa Thân khi kê biên bằng 15 năm thu nhập của ngân khố Trung Quốc thời nhà Thanh. Nhưng phải đến thời con của vua Càn Long tức Gia Khánh (tức là khi Càn Long đã mất rồi) mới luận tội xử tử và tịch biên gia sản Hòa Thân được. Dưới thời của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng thì khác, những quan chức đang đương chức đã bị xử lý rồi. Việc làm của bác Nguyễn Phú Trọng, theo tôi, một nhà thơ, xưa nay chưa từng có - cho thấy cuộc chiến chống tham nhũng rất cam go, nóng bỏng.

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, người găm vào lòng dân về một nhân cách trong sáng như pha lê, hiền lành như một dân thường nhưng cách làm về tổ chức và xây dựng Đảng là một việc lớn mà nhiều thế hệ Đảng ta sẽ còn nhắc tới.

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng - Ảnh: Báo Chính phủ

Xây dựng Đảng, Đổi mới, Chống tham nhũng... những danh từ ấy đã trở thành những đề tài lớn của nhiều hội thảo lớn và trên các báo lớn của Đảng và Nhà nước ta nhiều năm nay nhưng phải là người có quyền lực cao nhất về Đảng, có uy tín về nhân cách mới dám làm những việc lớn đến như vậy.

Danh từ Chiến dịch đốt lò từ 2013 mà Tổng Bí thư là người khởi xướng, mà hàng nghìn quan chức trung cao cấp đã bị xử lý đã lấy lại niềm tin lớn trong Đảng và trong dân, sau này Bác Nguyễn Phú Trọng đã từng phát biểu những câu nổi tiếng: "Lò đã nóng rồi thì củi tươi vào đây cũng phải cháy". May mắn cho dân tộc Việt Nam có một người con như Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, mà sau khi ông mất, bạn bè quốc tế nhắc đến người bằng những danh từ vĩ đại, lỗi lạc. Rồi sẽ có những tiểu thuyết, những tác phẩm văn học nghệ thuật viết về ông, lấy ông làm hình mẫu nhân vật về một nhân cách lớn mang tầm thời đại Hồ Chí Minh.

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã mở ra một trang mới về những giải pháp chống tham nhũng quyết liệt, không có vùng trống, vùng cấm. Sau vụ án Đinh La Thăng, tôi nghĩ đây là vụ án lớn nhất liên quan đến cấp cao nhất: Bộ Chính trị. Nhưng tôi đã nhầm, những quyết liệt của Tổng Bí thư về chống tham nhũng, vụ Đinh La Thăng là mới bắt đầu. Những quyết định, kết quả gần đây nhất về xử lý cán bộ cho thấy, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã dám làm những việc chống tham nhũng tưởng như không thể làm được, nếu không nói là long trời lở đất với Việt Nam. Tuy nhiên, tôi nghĩ chắc là ông đã phải trăn trở đau đớn nhiều năm cân nhắc trước khi có những quyết định lớn như vậy với những cấp cao nhất ở địa phương và Bộ Chính trị.

Thế kỷ 21, vấn đề tham nhũng trở thành vấn nạn của nhiều quốc gia, không phải riêng Việt Nam. Nhưng dám làm những việc liên quan đến nguyên thủ quốc gia đương chức thì chỉ có ở Việt Nam. Mà ở Việt Nam, phải là một nhân vật có quyền lực cao nhất về Đảng mới quyết định được những việc đụng chạm, liên quan lớn như vậy.

Nhiều lúc tôi tự hỏi: Tại sao Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng làm được những việc lớn về chống tham nhũng? Phải là một người có nhân cách lớn, trong sạch và có uy tín lớn mới làm được.

Thực ra, khi thực trạng tham nhũng đã trở thành vấn nạn, nhiều lãnh đạo cao cấp đã phát biểu trong các diễn đàn Quốc hội, trong các hội nghị cấp cao của Đảng từ nhiều năm trước. Chính Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng ngay từ nhiệm kỳ đầu tiên làm Tổng Bí thư đã nói về vấn đề này gay gắt, đã khóc trước Hội nghị cấp cao của Đảng. Nhưng để chín muồi, để có những thông tin luận cứ chính xác, cần phải có thời gian, có những cơ quan tin cậy, trong sạch kiểm chứng mới có cơ sở để xử lý. Mặt khác, để quyết định sinh mệnh chính trị một cán bộ cao cấp của Đảng phải là một cán bộ có quyền lực cao và dũng cảm. Trong lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam chưa có nhiệm kỳ nào quyết liệt đến thế. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã nhiều lần nói, nếu không quyết liệt chúng ta sẽ mất quyền lãnh đạo, dân sẽ không tin vào Đảng nữa. Khi đưa ra những quyết sách lớn về chống tham nhũng, về công tác cán bộ, nếu không có uy tín lớn và nhân cách lớn, không thể làm được vì sẽ rất nhiều đụng chạm.

Dân tộc Việt Nam, Đảng và Nhà nước Việt Nam phải cảm ơn ông, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, ông đã mở ra một chương mới trong chống tham nhũng cho Việt Nam.

Là nhà thơ, tôi không dám tổng kết đánh giá lại những công trạng của một Tổng Bí thư khi ông đã quy tiên nhưng không cần lùi lại với thời gian, với Tổng Bí thư, chúng ta cũng có thể thấy được ông đã găm vào lòng dân Việt Nam những tình cảm trân quý đến mức nào ngay khi ông đang còn làm việc.

Chính nhân cách lớn của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, uy tín lớn của ông đã găm vào lòng dân, để lại trong lòng dân những tình cảm đẹp. Nhưng cũng phải nói rằng: Chính Bác Hồ đã là tấm gương lớn cho thế hệ sau về chống tham nhũng mà Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã tiếp thu được và nhiều lần bác Nguyễn Phú Trọng đã nhắc đến Bác Hồ với những hình ảnh cảm động. Và cũng chính nhân cách lớn của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã gieo vào lòng tôi, một nhà thơ, một niềm tin lớn trước vận mệnh lớn của Tổ quốc.

Hà Nội, ngày 23 tháng 7 năm 2024

Nhà thơ Lê Tuấn Lộc - Báo Văn nghệ Online