Đây là một phần câu chuyện của triển lãm sắp đặt “Xống chụ xon xao” của họa sĩ Thu Trần và các nghệ sĩ Tây Phong, Lê Thị Minh Tâm, Nguyễn Trần Thảo Nguyên, khai mạc ngày 9/10 tại quảng trường Sơn La, nhân kỉ niệm 130 năm thành lập tỉnh (10/10/1895-10/10/2025).
|
Xống chụ xon xao (Tiễn dặn người yêu) là truyện thơ dân gian của người Thái, kể câu chuyện tình yêu bị chia lìa, sau bao năm xa cách, họ đã tìm được về bên nhau khi tuổi đời đã muộn, không phải trong nước mắt, mà bằng sự thủy chung, lặng lẽ và bao dung. Với triển lãm sắp đặt Xống chụ xon xao, các nghệ sĩ đã dựng hai mái nhà sàn cũ, sắp đặt tranh với 150 chiếc “phưm” - một bộ phận trong khung cửi của người Thái Tây Bắc cùng 100 con suốt, 5 cụm tơ cỡ lớn. Các tác phẩm hội họa trên lụa của họa sĩ Thu Trần với điểm nhấn là sợi chỉ đỏ, tạo nên một hành trình du hành xuyên thời gian, đồng thời cũng là biểu tượng của tình yêu, ký ức và tinh thần bền bỉ truyền đời của người phụ nữ, một biểu tượng văn hóa sâu sắc của dân tộc Thái. Họa sĩ Thu Trần chia sẻ: “Những lời thơ của cha ông ta vẫn vang vọng tới bây giờ. Điều đó cứ ám ảnh tôi và thôi thúc mình tìm hiểu thế nào là bản sắc văn hóa dân tộc, là giữ gìn và phát triển chứ không phải bê nguyên câu chuyện từ quá khứ. Tôi xem đó là niềm hứng khởi, là điểm tựa để mình đi quãng đường tiếp theo, đưa nghệ thuật đương đại vào như thế nào, cùng với cổ truyền… để tạo ra những giá trị mới cho mình và mọi người”.
|
Cùng góp mặt trong triển lãm “Xống chụ xon xao” là họa sĩ Lê Thị Minh Tâm với phong cách biểu hiện mạnh mẽ, táo bạo đã khắc họa vẻ đẹp nội tâm và thân thể người phụ nữ Thái, như biểu tượng của sức sống bền bỉ giữa đại ngàn. Các tác phẩm hội họa biểu hiện của họa sĩ Lê Thị Minh Tâm được vẽ trên chất liệu dấy dứa, thâm nâu, xù xì, gợi vẻ đẹp nguyên thủy của loài người. Song hành là Nguyễn Trần Thảo Nguyên, con gái của họa sĩ Thu Trần, thuộc thế hệ nghệ sĩ trẻ 9X, mang đến một góc nhìn mới mẻ nhưng đầy tinh tế về rừng - nơi cô được sinh ra, bằng ngôn ngữ hội họa trừu tượng, với những nét xanh, gợi nhớ hình ảnh cội nguồn. “Tôi không nghĩ nhiều lắm về khoảng cách địa lý, về vùng miền, dân tộc. Tất cả mọi người chỉ khác nhau ở nơi sinh ra. Và bạn sinh ra ở nơi nào thì bạn sẽ có tiếng nói ở nơi ấy” - họa sĩ Nguyễn Trần Thảo Nguyên nói. Vì thế, 20 tác phẩm hội họa trên toan của hai nữ họa sĩ như hai dòng chảy thị giác giao thoa và nâng đỡ nhau trong hành trình nghệ thuật.Tác phẩm của họa sĩ Nguyễn Trần Thảo Nguyên tại triển lãm “Xống chụ xon xao”
Triển lãm “Xống chụ xon xao” không chỉ là một không gian nghệ thuật thị giác, mà còn là một hành trình kết nối giữa các thế hệ, các hình thức sáng tạo và những tâm hồn nghệ sĩ đồng điệu. Bên cạnh các tác phẩm sắp đặt - hội họa, triển lãm còn có sự góp mặt của nghệ sĩ trình diễn Tây Phong đồng sắp đặt, người mang đến một ngôn ngữ biểu đạt cơ thể và âm nhạc, giàu tính biểu tượng, kết nối hơi thở hiện tại với chiều sâu văn hóa của người Thái Tây Bắc. “Tôi nghe các bài dân ca của đồng bào dân tộc thiểu số và khi nghe giai điệu ‘Xống chụ xon xao’ thì có nhiều cảm xúc, mong muốn được thể hiện với một tinh thần đương đại, là một câu chuyện hay một bài thơ nào đó được ngẫu hứng ứng tác, lồng ghép với tác phẩm gốc trên một nền nhạc hiện đại như world music hay một cái gì đó có tinh thần khai mở, các âm thanh lạ như tiếng động, có độ rung và tích hợp được với thang âm giai điệu Thái” - nghệ sĩ Tây Phong cho biết.
