Hội thảo đã nhận được hơn 100 tham luận có chất lượng của các nhà khoa học trong nước và quốc tế đến từ Viện Văn học, Viện Nghiên cứu văn hóa, Viện Thông tin Khoa học xã hội (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam); Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh); Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội); Trường Đại học Văn Lang; Trường Đại học Văn Hiến; Trường Đại học Sư phạm, Trường Đại học Khoa học (Đại học Huế); Trường Đại học Sư phạm Hà Nội; Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh; Trường Đại học Sài Gòn; Trường Đại học Hồng Đức; Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2; Trường Đại học Văn hóa Hà Nội; Trường Đại học Mỹ tại Việt Nam; Học viện Ngoại ngữ (Đại học Bắc Kinh, Trung Quốc); Đại học California (Riverside, Mỹ); Đại học Chulalongkorn (Thái Lan); Viện Nghiên cứu Ngôn ngữ và Văn hóa châu Á (Đại học Mahidol, Thái Lan); Đại học Quốc gia Singapore.

GS.TS Lê Văn Lợi - Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (giữa) và Lãnh đạo Viện Văn học - Ảnh: PV

Sau phát biểu chào mừng của GS.TS Lê Văn Lợi - Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam và báo cáo đề dẫn của TS Nguyễn Huy Bỉnh, Phó Viện trưởng Phụ trách Viện Văn học khẳng định, hội thảo đã chia thành 6 tiểu ban bao gồm:

Tiểu ban 1: Văn học thời kỳ Đổi mới: Kết nối và mở rộng

Tiểu ban 2: Nghiên cứu văn học dân gian, cổ trung đại và địa phương: Thành tựu và những hướng tiếp cận

Tiểu ban 3: Lý luận, phê bình và dịch thuật văn học: Đổi mới và hội nhập

Tiểu ban 4: Văn học thời kỳ Đổi mới: Chủ thể sáng tạo và cách tân nghệ thuật

Tiểu ban 5: Văn học thời kỳ Đổi mới: Đa dạng thể loại và những hướng tiếp cận mở

Tiểu ban 6: Văn học Đổi mới trong hệ sinh thái công nghiệp văn hóa.

Học giả nước ngoài phát biểu tại hội nghị - Ảnh: PV

Ở các tiểu ban, các nhà khoa học và đại biểu trong nước và quốc tế đã lắng nghe 5 đến 6 diễn giả trình bày các tham luận như Tiếp nhận phê bình Marxist ở Việt Nam từ năm 1986 đến nay của PGS.TS Phạm Phương Chi (Tiểu ban 1); Thành tựu nghiên cứu đặc điểm tiểu thuyết chương hồi trung đại Việt Nam của PGS.TS Vũ Thanh (Tiểu ban 2); Hành trình bốn mươi năm đổi mới và hiện đại hóa lí luận văn học của PGS.TS Trĩnh Bá Đĩnh (Tiểu ban 3); Lực lượng viết văn 40 năm đổi mới của nhà nghiên cứu Ngô Thảo và TS Nguyễn Thanh Tâm ở Đại học sư phạm - Đại học Huế (Tiểu ban 4); Sự biến động của đời sống thể loại - một thành tựu của văn học Việt Nam trên hành trình đổi mới (1986-2016): khảo sát qua thể loại tiểu thuyết của PGS.TS Lê Thị Dục Tú (Tiểu ban 5); Chuyển thể điện ảnh và sự vận động xã hội của tác phẩm văn học: tiếp cận từ xã hội học văn bản của TS Lê Thị Dương (Tiểu ban 6)... và cùng trao đổi học thuật về nhiều vấn đề cần quan tâm trong không khí học thuật nghiêm túc, thẳng thắn và thân mật, ấm áp.

PGS.TS Phạm Thành Hưng phát biểu tại hội thảo - Ảnh: PV

Các tham luận tại hội thảo như đã làm rõ những thành tựu và hạn chế của văn học Việt Nam trong 40 năm đổi mới dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam trên các phương diện: sáng tác, dịch thuật, nghiên cứu - phê bình; đào tạo đội ngũ kế cận; sự phát triển khoa học liên ngành văn học - điện ảnh; văn học Việt Nam trong quá trình giao lưu, hội nhập với văn học thế giới; văn học mạng, công nghiệp hóa văn học trong bối cảnh thời đại mới với sự xuất hiện của trí tuệ nhân tạo (AI)... Từ đó đưa ra những phương hướng, đề xuất, giải pháp nhằm thúc đẩy sự phát triển văn học Việt Nam trong thời gian tới như nhận định trong báo cáo đề dẫn của TS Nguyễn Huy Bỉnh, Phó Viện trưởng Phụ trách Viện Văn học khẳng định: “Hội thảo quốc tế Văn học Việt Nam từ Đổi mới đến nay (1986-2026) là dịp để chúng ta cùng nhìn lại một chặng đường lịch sử, cùng trao đổi về những vấn đề lý luận và thực tiễn, đồng thời mở ra những hướng nghiên cứu mới. Giá trị của Hội thảo không chỉ nằm ở số lượng tham luận hay những kết luận được đưa ra, mà còn ở khả năng tạo dựng sự hiểu biết lẫn nhau, thúc đẩy hợp tác học thuật và khơi mở những câu hỏi có ý nghĩa lâu dài đối với sự phát triển của văn học Việt Nam”.