Giải thưởng Văn học của Hội Nhà văn Việt Nam là giải thưởng thường niên có uy tín trong đời sống văn học nước nhà, nhằm tôn vinh những tác phẩm có giá trị nghệ thuật và tư tưởng, đồng thời ghi nhận những đóng góp tích cực của các nhà văn, nhà thơ, dịch giả đối với nền văn học nước nhà.
Mỗi năm, giải thưởng không chỉ là sự ghi nhận thành tựu sáng tạo, mà còn góp phần củng cố niềm tin vào sức mạnh của văn chương và giá trị nhân văn mà văn học mang lại cho xã hội. Phát biểu tại buổi lễ, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, cho biết trong quá trình xét chọn, các hội đồng chuyên môn và Ban Chấp hành đã làm việc với tinh thần công tâm và trách nhiệm cao để lựa chọn những tác phẩm xứng đáng. Năm nay, Hội đã trao 12 giải thưởng, gồm 7 giải thưởng văn học, 2 giải dành cho tác giả trẻ và 3 giải dành cho nhà văn nữ ấn tượng trong năm.
 |
| Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam phát biểu tại Lễ trao giải |
Tại buổi lễ, các tác giả đạt giải đã chia sẻ nhiều tâm sự xúc động về hành trình sáng tác của mình. Nhận giải thưởng văn xuôi với tiểu thuyết Miền đất hứa, nhà văn Lê Thanh Kỳ bày tỏ niềm vinh dự khi đây là lần thứ hai ông được đứng trên bục nhận giải thưởng cao quý. Ông chia sẻ: “Lần đầu tiên là tại Cuộc thi Truyện ngắn Báo Văn nghệ 2011-2013, và lần này, được Hội Nhà văn Việt Nam vinh danh là một niềm động viên lớn. Theo tôi, người cầm bút phải luôn dấn thân và cống hiến hết mình cho nghề nghiệp cũng như cho xã hội, để từ những câu chữ trong các tác phẩm văn học góp phần hướng con người tới một xã hội tốt đẹp hơn”.
 |
| Nhà văn Lê Thanh Kỳ |
Với Giải thưởng thơ cho tập Thơm từ nỗi đau, nhà thơ Hoàng Thụy Anh (Hoàng Thị Quỳnh Anh) đã có những chia sẻ đầy xúc động. Nhà thơ cho biết “Tập thơ ra đời trong giai đoạn đặc biệt của cuộc đời tôi. Tôi phải chống chọi với một căn bệnh nan y và nhiều tháng nằm điều trị trong bệnh viện. Có những đêm dài tuyệt vọng, tôi úp mặt vào tường khóc cho số phận mình. Nhưng, cũng chính trong những khoảnh khắc ấy, một khát khao mãnh liệt đã bùng lên, khiến tôi phải đứng lên để viết. Viết để quên đi bệnh tật, viết để vượt qua nỗi đau thể xác. Những bài thơ ra đời trong hoàn cảnh ấy như sự giãi bày tâm hồn. “Dường như thơ đã cứu rỗi cuộc đời tôi, giúp tôi đứng dậy và như được sinh ra thêm một lần nữa”, bà nghẹn ngào chia sẻ.
 |
| Nhà thơ Hoàng Thụy Anh |
Cùng với nhà thơ Hoàng Thụy Anh, nhà thơ Trang Thanh (Trần Thị Thanh) được nhận giải với tập thơ Trên con đường tóc. Trong phát biểu của mình tại buổi lễ, bà đã ví hành trình sáng tác của mình giống như bước đi trên một “con đường tóc” – mong manh và chênh vênh. Trên con đường ấy, người làm thơ phải chấp nhận sự đơn độc và đối diện với những vực thẳm của tâm hồn. Nhưng, chính tình yêu với thi ca đã giúp nung chảy mọi nỗi đau thành ngọn lửa sáng tạo, để từ trong bóng tối và những dằn vặt của chữ nghĩa, những bông hoa cảm xúc vẫn lặng lẽ nở.
 |
| Nhà thơ Trang Thanh |
Ở mảng văn học thiếu nhi, nhà văn Lê Đức Dương được vinh danh với tiểu thuyết Miền thảo nguyên Panduranga. Ông cho biết “Panduranga là vùng đất cổ thuộc tỉnh Ninh Thuận xưa. Tác phẩm được viết như tiếng nói thay cho những em nhỏ làm nghề du mục nơi đây. Qua những trang sách, tôi mong muốn phản ánh phần nào cuộc sống vất vả nhưng hồn nhiên, trong trẻo và đáng yêu của các em, để từ đó, các em có thể tự hào và tự tin bước vào cuộc sống”.
 |
| Nhà văn Lê Đức Dương |
Trong lĩnh vực lý luận phê bình, tác giả Trần Văn Toàn được trao giải với công trình Văn học như một diễn ngôn. Ông cho biết mình chịu ảnh hưởng từ tư tưởng của học giả Misa Fuco, người đã có nhiều nghiên cứu sâu sắc về những con người yếu thế trong xã hội. Theo ông, văn học chính là tiếng nói của lương tri, giúp cất lên tiếng nói cho những con người bên lề – những số phận dễ bị lãng quên trong xã hội hiện đại.
 |
| Tác giả Trần Văn Toàn |
Ở hạng mục tác giả trẻ, Nguyễn Thị Kim Nhung được vinh danh với tập thơ Dần sáng. Nhà thơ trẻ cho rằng, thơ ca là nơi lưu giữ chân thật nhất những rung động của đời sống và tâm hồn con người. Trong một xã hội đầy biến động, thơ giúp con người tìm thấy những khoảnh khắc trong trẻo và tinh tế của cảm xúc, để từ đó cuộc sống trở nên tươi mới và giàu ý nghĩa hơn.
 |
| Nhà thơ Nguyễn Thị Kim Nhung |
Là một trong ba nhà văn được nhận Giải thưởng Nhà văn nữ ấn tượng của năm, nhà văn Phạm Vân Anh chia sẻ: “Giải thưởng là nguồn động viên lớn lao cho các nhà văn trên con đường sáng tác. Theo tôi, đây không chỉ là sự ghi nhận cá nhân mà còn là sự tôn vinh những đóng góp của các nữ nhà văn, để vẻ đẹp của tài năng và lòng nhân ái của họ được lan tỏa mạnh mẽ trong đời sống văn học”.
 |
| Nhà văn Phạm Vân Anh |
Một câu chuyện đặc biệt tại lễ trao giải là trường hợp của tác giả trẻ Cao Việt Quỳnh, chủ nhân của bộ tiểu thuyết năm tập Lục địa Rồng. Do đang bận học tại TP. Hồ Chí Minh, Quỳnh không thể có mặt tại Hà Nội để nhận giải. Thay mặt cháu, ông nội của Quỳnh – nhà văn Cao Ngọc Thắng đã lên nhận giải và đọc bức thư mà tác giả trẻ gửi đến Hội Nhà văn Việt Nam. Trong thư, Quỳnh viết rằng “…giải thưởng không phải là đích đến mà chỉ là một bước tiến trên hành trình sáng tác của con. Con vẫn còn nhiều điều phải học hỏi và mong rằng những câu chuyện của mình sẽ ngày càng sâu sắc hơn theo sự trưởng thành của bản thân”. ..
 |
| Tác giả trẻ Cao Việt Quỳnh (trái) và ông nội, nhà văn Cao Ngọc Thắng |
Lễ trao Giải thưởng Văn học năm 2025 khép lại trong không khí trang trọng và ấm áp, không chỉ tôn vinh những tác giả xuất sắc mà còn khẳng định sức sống bền bỉ của văn chương trong đời sống tinh thần của xã hội.
