Tới dự buổi ra mắt sách có nhà văn Nguyễn Thế Kỷ, nguyên Ủy viên BCH Trung ương Đảng, nguyên Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam; Ông Vương Duy Biên, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam; PGS.TS. Đào Duy Quát, nguyên Phó trưởng Ban Tư tưởng Văn hóa Trung ương; Trung tướng, nhà văn Hữu Ước, nguyên Phó Tổng cục Trưởng Tổng Cục Chính trị, Bộ Công an; Đại tá, nhà văn Phạm Văn Trường, Giám đốc, Tổng Biên tập Nhà xuất bản Quân đội Nhân dân; GS.TS Đinh Xuân Dũng, nguyên Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận văn học, nghệ thuật Trung ương; nhà thơ Trần Đăng Khoa, Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam cùng đại diện lãnh đạo Binh chủng Tăng thiết giáp, đông đảo các nhà thơ, nhà văn, nhà lý luận phê bình và độc giả yêu văn học.

Các đại biểu tham dự buổi ra mắt cuốn tiểu thuyết. Ảnh: V.T

Thép dưới cỏ là tiểu thuyết đầu tay của nhà thơ Hữu Thỉnh. Đây là một thử nghiệm mới giúp ông chuyển tải khối lượng vốn sống phong phú, tích lũy từ năm tháng tuổi trẻ. Ông cho biết, đây là tác phẩm ông dành nhiều tâm huyết nhằm tri ân đối với những đồng đội đã chiến đấu, hy sinh trong Binh chủng Tăng thiết giáp và những người lính đã góp phần làm nên những chiến công của dân tộc.

Tại buổi ra mắt, NSƯT Phạm Đông với giọng đọc quen thuộc trong chương trình "Chuyện kể ở đại đội" đọc một trích đoạn tiểu thuyết "Thép dưới cỏ".

"Thép dưới cỏ" ghi lại những kỷ niệm của chính tác giả khi tham gia trực tiếp trận đánh hiệp đồng binh chủng đầu tiên của bộ đội Tăng thiết giáp, trận đánh Làng Vây ngày 7 tháng 2 năm 1968. Cuốn tiểu thuyết gồm 17 chương, tái hiện sinh động một giai đoạn lịch sử hào hùng của dân tộc qua những tình huống giàu kịch tính, khắc họa đậm nét bản lĩnh, trí tuệ và tinh thần quả cảm của người lính, cùng tình đồng đội, tình quân dân và vẻ đẹp của con người trong chiến tranh. Phần kết của tác phẩm mở rộng mạch tự sự sang những năm tháng sau chiến tranh, tạo chiều sâu cho số phận nhân vật, khơi gợi những suy ngẫm về ký ức, sự hy sinh, giá trị của hòa bình và sức sống bền bỉ của con người.

Phát biểu tại lễ ra mắt sách, Đại tá Nguyễn Văn Sáu, Phó Giám đốc, Phó Tổng Biên tập Nhà xuất bản Quân đội nhân dân nhận định, nhà thơ Hữu Thỉnh là một trong những cây bút tiêu biểu, thủy chung với đề tài người lính và chiến tranh cách mạng. Sau thành công của nhiều trường ca, như: Đường tới thành phố, Từ chiến hào tới thành phố, Trường ca biển, Trăng Tân Trào và gần đây là Giao hưởng Điện Biên, việc ông tiếp tục thử sức với tiểu thuyết ở tuổi ngoài 80 cho thấy sức sáng tạo bền bỉ của một người nghệ sĩ luôn đau đáu với lịch sử dân tộc.

Còn theo nhà thơ Nguyễn Việt Chiến, Thép dưới cỏ không đơn thuần là một cuốn tiểu thuyết chiến tranh theo nghĩa kể lại một trận đánh. Đây là sự tôn vinh người lính trong chiến tranh hiện đại. Hữu Thỉnh không miêu tả người lính như những biểu tượng chung chung, mà đặt họ vào những tình huống cụ thể, ở đó phẩm chất được thử thách bằng hành động. Những nhân vật như Ngô Xuân, Thành, Khoa, Tấn, Lê Quang Hải, Ngân, Nhị, Ngôn Thanh... không hiện lên bằng các lời tán dương trực tiếp, mà bằng công việc, trách nhiệm, sáng kiến, sự gan góc và cả những suy nghĩ rất đời. Họ không chỉ biết xung phong, mà còn biết tính toán, quan sát, sửa chữa, ứng biến, phối hợp binh chủng, lo từng bữa ăn, từng mắt xích, từng bao cát, từng phương án rút quân. Đó là kiểu anh hùng của chiến tranh hiện đại: dũng cảm nhưng không liều lĩnh, giàu tình cảm nhưng rất kỷ luật, biết hy sinh nhưng cũng biết suy nghĩ bằng trí tuệ quân sự.

Nhà thơ, nhà báo Nguyễn Việt Chiến phát biểu tại buổi ta mắt sách.

Nhà văn Nguyễn Bắc Sơn

Nhà văn Lê Thành Nghị chia sẻ, tác phẩm phản ánh chân thực, khẳng định truyền thống vẻ vang của Binh chủng Tăng thiết giáp, đồng thời làm nổi bật sức mạnh của nghệ thuật tác chiến hiệp đồng giữa xe tăng, công binh, pháo binh, bộ binh và lực lượng dân công địa phương.

Nhà thơ Hữu Thỉnh tặng quà tri ân đội ngũ BTV và kỹ thuật viên thực hiện cuốn tiểu thuyết.

Thép dưới cỏ không hề khô cứng như một bản tổng kết chiến dịch. Sức sống của tác phẩm nằm ở chỗ tác giả Hữu Thỉnh luôn kéo lịch sử về với số phận con người... Họ là những con người rất trẻ, rất cụ thể, mang theo gia đình, quê hương, tình yêu và những giấc mơ riêng vào chiến trường. Chính điều ấy làm cho tác phẩm có hơi ấm đời sống. Người lính không bị hóa thành công cụ chiến đấu. Họ vẫn là những con người đang sống trọn vẹn, yêu thương trọn vẹn và chiến đấu trọn vẹn.

Nhà thơ Hữu Thỉnh và Đại tá, nhà văn Phạm Văn Trường, Giám đốc, Tổng Biên tập Nhà xuất bản Quân đội Nhân dân tặng sách cho Binh chủng Tăng, thiết giáp, Bảo tàng Tăng, thiết giáp, Trường đào tạo sĩ quan Tăng, thiết giáp và Thư viện Quân đội. Ảnh: V.T

Có thể nói, Thép dưới cỏ không chỉ kể lại một chiến thắng. Nó làm sống lại một thế hệ. Một thế hệ “thép” mà không mất đi phần “cỏ”: cứng cỏi mà nhân hậu, gan góc mà giàu yêu thương, biết đánh thắng kẻ thù nhưng cũng biết thả chim lên trời xanh sau chiến tranh. Chính ở đó, tác phẩm đạt tới chiều sâu đáng quý: lịch sử không chỉ được ghi bằng chiến công, mà còn được giữ lại bằng nhân cách con người.