Văn hóa nghệ thuật

Những hoài niệm trong các tác phẩm nghệ thuật của họa sĩ Nguyễn Phan

Phương Nga
Mỹ thuật 11:19 | 05/05/2026
Baovannghe.vn - Diễn ra từ từ ngày 9-16/5, tại Bảo tàng Mỹ thuật Đà Nẵng và từ ngày 24-31/5, tại Bảo tàng Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh, triển lãm Họa sĩ Nguyễn Phan - Những năm tháng và sắc màu hoài niệm sẽ giới thiệu đến công chúng hơn 30 tác phẩm tranh sơn dầu tiêu biểu của cố họa sĩ.
aa

Triển lãm nhằm tưởng niệm và tri ân cố họa sĩ Nguyễn Phan, do KTS Phan Trường Sơn (con trai cố họa sĩ Nguyễn Phan) và gia đình thực hiện. Ngoài hơn 30 tác phẩm hội họa tiêu biểu của họa sĩ, triển lãm cũng giới thiệu đến những người yêu mến mỹ thuật tập sách Họa sĩ Nguyễn Phan, những năm tháng và sắc màu hoài niệm.

Tranh sơn dầu “Địa đàng 1- 2008” của cố họa sĩ Nguyễn Phan
Tranh sơn dầu “Địa đàng 1- 2008” của cố họa sĩ Nguyễn Phan

Họa sĩ Nguyễn Phan (1940–2010), tên thật Phan Ngọc Nam, tốt nghiệp khóa 2 trường Cao đẳng Mỹ thuật Huế năm 1962 - một môi trường đào tạo hàn lâm, chịu ảnh hưởng sâu đậm của mỹ thuật Pháp, nhưng đồng thời vẫn nuôi dưỡng tinh thần thẩm mỹ Á Đông.

Thế giới hội họa của Nguyễn Phan có những đặc trưng: Bố cục đơn giản mà chặt chẽ, đối kháng trong thể tài nhưng thuần nhất ở cá tính; đầy ngôn ngữ trừu tượng, tuy mang phong cách cổ điển nhưng thủ pháp thể hiện mới mẻ, sâu lắng, trữ tình. Họa sĩ Nguyễn Phan luôn trăn trở sáng tạo, bứt phá, cố vượt chính mình để vươn tới cái mới trong lặng lẽ và khiêm tốn hằng có nơi ông.

Tranh sơn dầu “Điệu nhảy của Ngư dân và Cá – 2008”
Tranh sơn dầu “Điệu nhảy của Ngư dân và Cá – 2008”

Nhận xét hội họa của Nguyễn Phan, nhà văn Cung Tích Biền viết: “…Nguyễn Phan đã phần nào thành công trong nghề và trong cuộc chơi hội họa. Nhưng, một chiều hôm anh cũng trực ngộ, rằng Danh vị có điểm chết của nó khi nghệ thuật được đóng khung,...; Nguyễn Phan ý thức điều này, nên trong nồng nhiệt sáng tạo, anh luôn trăn trở, bứt phá, cố vượt chính mình để vươn tới cái mới, trong lặng lẽ và khiêm tốn hằng có nơi anh”. (Trích trong Tạp chí Mỹ thuật TP. Hồ Chí Minh, số 6/1992).

Sau năm 1975, hoạt động nghệ thuật của Nguyễn Phan đã có thêm hướng rẽ khác. Bên cạnh hội họa, ông còn tham gia thiết kế quy hoạch kiến trúc, trang trí nội ngoại thất, điêu khắc. Vào thời điểm đó, hiếm khi có một họa sĩ nào thực hiện hoàn chỉnh một tác phẩm nghệ thuật điêu khắc – kiến trúc từ ý tưởng quy hoạch cho đến tạo hình như ông.

Trước khi qua đời vào năm 2010, năm 2009, Họa sĩ Nguyễn Phan đã hoàn tất tác phẩm liên hoàn Những đóa hoa từ phế liệu gồm hai bức tranh có tổng diện tích hơn 30m², tận dụng các vỏ, nắp và chai nhựa đã qua sử dụng, truyền tải thông điệp “Chung tay gìn giữ Sài Gòn – xanh, sạch và đẹp”, tác phẩm này đạt kỷ lục Guinness Quốc gia năm 2009.

Tranh sơn dầu “Địa đàng 2- 2008”
Tranh sơn dầu “Địa đàng 2- 2008”

Còn theo họa sĩ Phan Trọng Văn, trong dòng chảy nghệ thuật nói chung và mỹ thuật nói riêng ở miền Trung thế kỷ XX, họa sĩ Nguyễn Phan hiện thân như một sự giao thoa giữa tâm hồn nghệ sĩ lãng mạn và tư duy quy hoạch không gian đô thị đầy lý tính.

Các công trình của Nguyễn Phan đã cho thấy một sự giao thoa trọn vẹn, hài hòa giữa lãng mạn và lý tính như một kiến trúc sư giỏi có tâm hồn của một họa sĩ, và như một nghệ sĩ lớn có tầm nhìn đa diện.

Hành trình của ông là lời nhắc nhở cho những người làm nghề kiến trúc và nghệ thuật hôm nay: Rằng giữa những bộn bề của cuộc sống, cái cốt lõi cuối cùng vẫn là sự thấu cảm nhân văn và tình yêu cháy bỏng với những giá trị thẩm mỹ trường tồn.

TP Hồ Chí Minh tri ân nữ cán bộ, công chức, viên chức nhân ngày 20/10

TP Hồ Chí Minh tri ân nữ cán bộ, công chức, viên chức nhân ngày 20/10

Baovannghe.vn -Chiều 20/10, Văn phòng Đảng ủy UBND TP Hồ Chí Minh và Văn phòng UBND Thành phố tổ chức họp mặt kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam (20/10/1930 – 20/10/2026), ghi nhận những đóng góp của đội ngũ nữ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động.
Mời độc giả đón đọc báo Văn nghệ số 43/2026

Mời độc giả đón đọc báo Văn nghệ số 43/2026

Baovannghe.vn - Báo Văn nghệ số 43 ra ngày 24/10/2026 có những nội dung sau
32 tác phẩm xuất sắc được trao giải tại cuộc thi Ảnh nghệ thuật Việt Nam năm 2026

32 tác phẩm xuất sắc được trao giải tại cuộc thi Ảnh nghệ thuật Việt Nam năm 2026

Baovannghe.vn - Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Khánh Hòa và Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam tổ chức lễ Khai mạc Triển lãm và trao giải Cuộc thi Ảnh nghệ thuật Việt Nam năm 2026.
Khó ngủ - Thơ Đào Đức Tuấn

Khó ngủ - Thơ Đào Đức Tuấn

Baovannghe.vn- Dòng sông sao không buông trôi/ đường đi sao không buông xuôi
Thông cáo báo chí số 04, Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI

Thông cáo báo chí số 04, Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI

Baovannghe.vn - Thứ Ba, ngày 20/10/2026, ngày làm việc thứ tư, Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI diễn ra tại Nhà Quốc hội, Thủ đô Hà Nội dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn.