Sáng ngày 13/8, tại Hà Nội, Bộ Thông tin và Truyền thông phối hợp với Tổ chức Y tế thế giới tại Việt Nam và Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá – Bộ Y tế tổ chức Hội thảo “Cung cấp thông tin về tác hại của thuốc lá và vai trò của chính sách thuế trong phòng chống tác hại của thuốc lá”.
Tới dự Hội thảo có bà Trần Thị Nhị Thuỷ - Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Thông tin và Truyền thông; Tiến sĩ Angela Patt, Trưởng Đại diện Tổ chức Y tế thế giới tại Việt Nam; Ths.Bs. Nguyễn Tuấn Lâm, tổ chức Y tế thế giới cùng các phóng viên, biên tập viên của nhiều cơ quan thông tấn, báo chí ở trung ương và địa phương.
 |
| Bà Trần Thị Nhị Thuỷ - Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Thông tin và Truyền thông. Ảnh: Việt Thắng |
Như chúng ta đã biết, thuốc lá rất có hại cho sức khỏe và gây nên hơn 8 triệu ca tử vong mỗi năm trên toàn thế giới. Tại Việt Nam, mỗi năm có tới hàng chục nghìn ca tử vong do thuốc lá, và những ca tử vong này đều có thể phòng ngừa được. Tuy nhiên, số liệu của Tổng cục Thống kê cho thấy mức tiêu thụ thuốc lá tại Việt Nam đang bắt đầu tăng trở lại. Cụ thể: từ năm 2022 đến năm 2023, tổng sản lượng sản xuất đã tăng hơn 10%.
| Tiến sĩ Angela Patt, Trưởng Đại diện Tổ chức Y tế thế giới tại Việt Nam cho biết: Buổi hội thảo được tổ chức rất kịp thời trong bối cảnh Việt Nam đang đứng trước những quyết định quan trọng để bảo vệ người dân khỏi những tác hại của việc sử dụng thuốc lá. |
Bên cạnh đó, việc áp thuế tiêu thụ đặc biệt sẽ làm tăng đáng kể doanh thu thuế hàng năm, mang lại thêm 29.3 nghìn tỷ đồng vào năm 2030 so với năm 2020.
Tại hội thảo, Ths.Bs. Nguyễn Tuấn Lâm đã đưa ra thông điệp mạnh mẽ: Tăng thuế thuốc lá! Giảm bệnh tật và tử vong. Ông cho biết, các chính sách thuế là một biện pháp rất quan trọng. Thuế thuốc lá ở Việt Nam những năm gần đây có tăng, nhưng tăng không đáng kể, trong khi đó thu nhập bình quân của người Việt Nam đã tăng lên đáng kể. Ở Việt Nam năm 2020, thuế thuốc lá chỉ là 38,8%. Trong khi đó trung bình ở các nước Đông Nam Á đã lên tới trên 60%. Đặc biệt ở Thái Lan là 78,6%.
 |
| Ths.Bs. Nguyễn Tuấn Lâm |
| Thuốc lá gây nên tổn thất lớn về kinh tế - xã hội to lớn. Đặc biệt là lĩnh vực tế, sức khoẻ và kinh tế là khoảng 108 nghìn tỷ đồng (theo số liệu năm 2023). Trong khi đó, thuế thu được chỉ khoảng 17.000 tỷ (tính theo % GDP thì giảm đáng kể). |
Còn Ths, chuyên gia kinh tế Đào Thế Sơn, trong tham luận của mình lại đề cập tới vấn đề “Những quan ngại về tăng thuế thuốc lá và sự thật”. Ông đưa ra những bằng chứng thực tế để khẳng định: Không có mối liên quan giữa thuế thuốc lá cao và buôn lậu thuốc lá. Tổ chức Y tế Thế giới đã phân tích số liệu từ 94 quốc gia năm 2018 cho thấy: Không có mối liên quan rõ ràng giữa tình trạng buôn lậu thuốc lá và giá thuốc lá ở các quốc gia.
 |
| Ths, chuyên gia kinh tế Đào Thế Sơn trình bày tham luận tại Hội thảo |
| Tại các quốc gia có mức giá thuốc lá thấp, tình trạng buôn lậu thậm chí lại xảy ra nhiều hơn so với những quốc gia có mức giá và thuế thuốc lá cao (như ở Ethiopia, Pakistan, Brazil có giá trung bình thuốc lá từ 0.55-1.3 USD và thị phần buôn bán thuốc lá lậu ở mức từ 33%-46%). Ngược lại, nhiều quốc gia có giá thuốc lá cao lại có thị phần buôn lậu thấp (như Hàn Quốc, Séc, Sri Lanka có giá trung bình thuốc lá từ 4 USD-7 USD/bao và thị phần thuốc lá lậu là từ 0.8-2.9%) (Nguồn: WHO Tobacco Tax Manual 2021). Ths, chuyên gia kinh tế Đào Thế Sơn cho biết. |
Sau khi các bản tham luận được trình bày, bà Đinh Thị Thu Thuỷ, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế của Bộ Y tế đã đưa ra quan điểm của Bộ Y tế đối với thuế thuốc lá tại Dự thảo Luật thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi).
Bộ Y tế ủng hộ và hoàn toàn nhất trí với Bộ Tài chính về một số đề xuất trong dự thảo Luật thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi) nhằm thể chế hóa và thực hiện các Nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ, Kết luận của Bộ Chính trị, Đề án định hướng Chương trình xây dựng pháp luật như đã nêu tại dự thảo Tờ trình, đặc biệt đối với lĩnh vực y tế là Nghị quyết số 20-NQ/TW của Ban chấp hành Trung ương Đảng về tiếp tục bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới.
 |
| Bà Đinh Thị Thu Thuỷ, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế của Bộ Y tế |
Tuy nhiên, để bảo đảm bám sát hơn nữa với các quan điểm chỉ đạo, định hướng của Đảng và Nhà nước, Bộ Y tế đề nghị Bộ Tài chính nghiên cứu, tăng thuế đối với thuốc lá để đến năm 2030 đạt được tỷ lện 75% theo khuyến cáo của WHO và yêu cầu tại Chiến lược kèm theo Quyết định số 568/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.
Bộ Y tế tiếp tục đề nghị không đưa vào Luật này các quy định liên quan đến sản phẩm thuốc lá mới và thiết bị, bộ phận, dung dịch của thuốc lá mới vì hiện nay còn chưa rõ khái niệm về sản phẩm do chưa có cơ sở pháp lý. Nhiều quốc gia đang cấm kinh doanh các sản phẩm có hại cho sức khỏe này.
Việt Thắng | Báo Văn Nghệ
-----------
Bài viết cùng chuyên mục:
