Tổng Bí thư Tô Lâm, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI tại Hà Nội.

Từ khâu hiệp thương giới thiệu người ứng cử, lập và niêm yết danh sách cử tri, danh sách các đại biểu được bầu, vận động bầu cử, công tác bảo đảm an ninh, an toàn, chuẩn bị cơ sở vật chất, nhân lực và phương án phục vụ chu đáo, trọn vẹn để cử tri thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân của mình. Một quy trình pháp lí - hành chính được vận hành rất nghiêm túc, mang dấu ấn chuyển tiếp rất quan trọng…

Thắng lợi to lớn của “Ngày hội non sông”

Theo đánh giá của ủy ban bầu cử Trung ương, cuộc bầu cử diễn ra đúng như quy định trong Hiến pháp, Luật bầu cử Quốc hội và HĐND. Từ khâu hiệp thương giới thiệu người ứng cử, lập và niêm yết danh sách cử tri, danh sách các đại biểu được bầu, vận động bầu cử, công tác bảo đảm an ninh, an toàn, chuẩn bị cơ sở vật chất, nhân lực và phương án phục vụ chu đáo, trọn vẹn để cử tri thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân của mình. Một quy trình pháp lí - hành chính được vận hành rất nghiêm túc, mang dấu ấn chuyển tiếp rất quan trọng…

Cuộc bầu cử diễn ra sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV và sau 40 năm đổi mới, đã cụ thể hóa nghị quyết của Đảng xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN, thành lập cơ quan quyền lực Trung ương và địa phương; cũng là thời điểm nước ta quyết liệt triển khai việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức, bộ máy trong hệ thống chính trị, sắp xếp lại địa giới hành chính và vận hành theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, bảo đảm tinh gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả tiến vào kỉ nguyên phát triển của dân tộc.

Đặc điểm nổi bật là cuộc bầu cử mang dấu ấn chuyển tiếp rất quan trọng sau 80 năm Quốc hội nước nhà, thể hiện không khí dân chủ, cởi mở và trách nhiệm cao của toàn xã hội. Thông qua các cuộc tiếp xúc cử tri, vận động bầu cử trực tiếp, trực tuyến, qua các phương tiện thông tin đại chúng cử tri thêm hiểu biết luật pháp, có thêm lựa chọn những đại biểu xứng đáng về phẩm chất chính trị, năng lực, trình độ và uy tín, đủ khả năng đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân tại cơ quan quyền lực Nhà nước ở Trung ương và địa phương. Qua đó, nâng cao chất lượng hoạt động của quốc hội, HĐND các cấp trong nhiệm kì mới, đáp ứng ngày càng cao sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới - kỉ nguyên mới của dân tộc, xu hướng phát triển mới của đất nước hướng tới mục tiêu 100 năm phồn vinh, thịnh vượng, nhân dân ấm no, hạnh phúc. Qua thắng lợi của cuộc bầu cử, khẳng định niềm tin của nhân dân với sự lãnh đạo của Đảng, thể hiện bản chất dân chủ của Nhà nước pháp quyền XHCN, Nhà nước của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân….

Kì họp đầu tiên của Quốc hội khóa XVI

Theo chương trình của Ủy ban Thường vụ Quốc hội lần thứ 55 họp ngày 19/3/2026, kì họp đầu tiên của Quốc hội khai mạc ngày 6/4/2026 (sớm hơn 2 tháng so với trước), và chia làm 2 đợt. Đợt 1 từ ngày 6 đến 11/4 trọng tâm là làm công tác nhân sự. Nghỉ từ 12 đến 19/4 để các đại biểu nghiên cứu tài liệu. Từ ngày 20 đến 23/4 tập trung vào công tác lập pháp, cho ý kiến và thông qua các dự án luật, ban hành nghị quyết quy phạm pháp luật về kinh tế - xã hội và ngân sách Nhà nước 5 năm (2026-2031), kế hoạch giám sát với 9 nhóm nội dung của các cơ quan chức năng gửi báo cáo để ĐBQH nghiên cứu, cho ý kiến. Quốc hội dự phòng 2 ngày 24-25 (nếu có vấn đề cần bàn thảo).

Chương trình tuần đầu, các đại biểu bầu Chủ tịch và các Phó Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch Hội đồng dân tộc, Hội đồng Quốc phòng - An ninh, các ủy viên Thường vụ Quốc hội; bầu Chủ tịch nước, Phó Chủ tịch nước, bầu Thủ tướng Chính phủ, phê chuẩn các chức danh Tư pháp (Chánh án TANDTC, Viện trưởng Viện KSNDTC, Tổng Kiểm toán Nhà nước, các thành viên Chính phủ (các Phó Thủ tướng, các Bộ trưởng, trưởng ngành, Tổng Thanh tra Chính phủ), v.v…

Quốc hội khóa XVI đã và đang đổi mới hoạt động với nhiều điểm nổi bật. Một trong những điểm mới là tăng số lượng đại biểu chuyên trách, có 145 đại biểu ở Trung ương, 55 đại biểu ở các địa phương. Điều này nhằm nâng cao chất lượng hoạt động của quốc hội, giúp đại biểu có thời gian theo dõi sâu các lĩnh vực, nâng cao tính chuyên nghiệp trong hoạt động nghị trường. Đồng thời Quốc hội khóa này áp dụng chuyển đổi số trong quản lí hồ sơ, danh sách cử tri, giúp nâng cao hiệu quả quản lí và tiết kiệm nhân lực. Quốc hội khóa mới có cơ cấu đại biểu đa dạng hơn: 45,37% phụ nữ, 21,64% dưới 40 tuổi, 21,76% người dân tộc thiểu số và 7,41% người ngoài đảng. Về tổ chức bộ máy: Chính phủ khóa XVI gồm 14 Bộ, 3 cơ quan ngang Bộ: Quốc phòng, Công an, Ngoại giao, Nội vụ, Tài chính, Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường, Xây dựng, Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Khoa học và Công nghệ, Giáo dục và Đào tạo, Y tế, Dân tộc và Tôn giáo. Các cơ quan ngang Bộ: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Thanh tra Chính phủ, Văn phòng Chính phủ, thể hiện tinh gọn bộ máy hành chính, nâng cao hiệu quả quản lí và đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.

Tiến tới một Quốc hội chuyên nghiệp

Nhìn khái quát và tổng thể, Quốc hội khóa XVI quyết tâm cao trong việc tăng cường năng lực lập pháp, chú trọng phát triển khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo, thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao... nhằm mục đích thúc đẩy mạnh mẽ phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và cải thiện chất lượng cuộc sống của nhân dân…

Thực hiện đúng Nghị quyết Đại hội XIV, xác định: Quốc hội khóa XVI, nhiệm kì 2026-2031 đóng vai trò trung tâm kiến tạo, thể chế hóa nhanh chóng các chủ trương của Đảng vào cuộc sống, mở đường cho kỉ nguyên mới. Yêu cầu quốc hội nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động, tập trung hoàn thiện thể chế phát triển, bảo đảm an ninh, an toàn quốc gia, khơi dậy khát vọng phát triển đất nước, phấn đấu hằng năm đạt tăng trưởng 2 con số (10% trở lên), hướng tới mục tiêu 100 năm thành lập Đảng (2030) và thành lập nước (2045). Đó là khát vọng cháy bỏng thể hiện quyết tâm bứt phá vượt trội của đất nước trong thời kì phát triển mới.

Quốc hội chuyên nghiệp là một Quốc hội có năng lực lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước một cách hiệu quả, minh bạch và trách nhiệm giải trình. Trong đó, ĐBQH chuyên trách chiếm 40% trở lên trong tổng số ĐBQH. Số đại biểu này dành toàn bộ thời gian làm việc để thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của đại biểu tại cơ quan quyền lực cao nhất hoặc tại Đoàn ĐBQH ở địa phương.

Một Quốc hội chuyên nghiệp là có năng lực lập pháp với trình độ, kinh nghiệm để xây dựng, thẩm tra và thông qua các dự án luật, bảo đảm các dự án luật phải dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thực hiện và hạn chế tối đa phát sinh các thủ tục không cần thiết, hoặc luật vừa ra đời đã phải sửa đổi, bổ sung. Các văn bản quy phạm pháp luật cũng tuân thủ theo nguyên tắc trên. Đồng thời giám sát hiệu quả quyền chất vấn, quyền giám sát hoạt động của Chính phủ, các cơ quan chức năng ở Trung ương và địa phương; quyết định các vấn đề trọng đại như phê duyệt dự toán ngân sách, các công trình trọng điểm quốc gia, quyết định chính xác chính sách kinh tế - xã hội; công khai, minh bạch, năng lực giải trình, chịu trách nhiệm trước Đảng, Quốc hội, cử tri và nhân dân.

Chính vì vậy, người dân và cử tri cả nước có quyền kì vọng vào Quốc hội khóa XVI - một nhiệm kì chuyên nghiệp, vững vàng để xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả và phục vụ nhân dân.