Ngày 26/10, Lễ kỷ niệm 70 năm Trường Học sinh miền Nam trên đất Bắc, 55 năm các thế hệ học sinh miền Nam thực hiện di chúc Bác Hồ được tổ chức tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia (Hà Nội).

Tham dự Lễ kỷ niệm có Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Trọng Nghĩa; Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình; nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình; nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Trưởng Ban Tư tưởng Văn hóa Trung ương Nguyễn Khoa Điềm; các Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên lãnh đạo một số bộ, ngành; đại diện các địa phương nơi có học sinh miền Nam học tập cùng hơn 500 thầy, cô giáo tham gia giảng dạy học sinh miền Nam và 3.000 đại biểu là thế hệ học sinh miền Nam trên đất Bắc.

Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Trọng Nghĩa, Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình và các đại biểu tham dự buổi lễ. (Ảnh: Phạm Kiên/TTXVN) .

Sau Hiệp định Geneva năm 1954, đất nước tạm thời chia cắt thành hai miền Nam - Bắc. Với tầm nhìn chiến lược, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Trung ương Đảng đã đưa ra chủ trương đưa con em chiến sĩ miền Nam ra Bắc học tập. Điều này không chỉ giúp xây dựng lực lượng tương lai cho sự nghiệp tái thiết đất nước, mà còn giúp những chiến sĩ miền Nam yên lòng kháng chiến khi biết con em mình được chăm sóc và giáo dục chu đáo tại miền Bắc.

Giai đoạn từ 1954 đến 1975, hơn 32.000 thiếu nhi và học sinh từ Quảng Trị đến Cà Mau đã vượt Trường Sơn hoặc đi bằng tàu thủy đến các cảng miền Bắc. Họ được đưa vào học tại 28 trường học sinh miền Nam rải rác khắp các tỉnh như Thanh Hóa, Nghệ An, Thái Bình, và cả Quế Lâm (Trung Quốc).

Dưới mái trường xã hội chủ nghĩa, các thế hệ học sinh miền Nam không chỉ được giáo dục kiến thức mà còn được rèn luyện nhân cách, lòng biết ơn và ý thức tập thể. Những bài học đạo đức, tinh thần trung thực và dấn thân cho công việc chung đã thấm nhuần trong họ, trở thành nền tảng cho quá trình cống hiến về sau.

Nhiều học sinh miền Nam sau khi tốt nghiệp đã gia nhập quân đội, trở về miền Nam chiến đấu giải phóng quê hương trong giai đoạn kháng chiến chống Mỹ ác liệt. Họ trở thành bác sĩ, giáo viên, và cán bộ kỹ thuật, không ngại hy sinh cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Sau ngày thống nhất đất nước năm 1975, phần lớn học sinh miền Nam trở về quê hương tiếp quản, xây dựng chính quyền cách mạng và đóng góp vào công cuộc đổi mới. Nhiều người đã trở thành các nhà khoa học, văn nghệ sĩ, doanh nhân thành đạt, hoặc tướng lĩnh trong lực lượng vũ trang.

Trong buổi lễ, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Trọng Nghĩa nhấn mạnh rằng việc đưa học sinh miền Nam ra Bắc là minh chứng sinh động cho tinh thần đoàn kết dân tộc và niềm tin tưởng tuyệt đối của đồng bào miền Nam vào Đảng và Bác Hồ. Đây là "vườn ươm đặc biệt" mà miền Bắc đã dâng tặng cho miền Nam trong những ngày gian khó, ươm mầm cho những hạt giống tương lai của đất nước.

Sự kiện này không chỉ là dịp ôn lại truyền thống hào hùng của các thế hệ học sinh miền Nam mà còn là bài học quý giá về sự hy sinh, lòng yêu nước và tinh thần tự cường. Những giá trị đó cần được truyền lại cho các thế hệ trẻ hôm nay và mai sau, giúp họ tiếp bước trên con đường xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Trọng Nghĩa phát biểu. (Ảnh: Phạm Kiên/TTXVN)

Trong tâm trạng xúc động, đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa đã đọc những câu thơ trong bài thơ nổi tiếng “Nhớ con sông quê hương” của Nhà thơ Tế Hanh để gửi gắm tình cảm đến các học sinh miền Nam trên đất Bắc:

"Tôi hôm nay sống trong lòng miền Bắc
Sờ lên ngực nghe trái tim thầm nhắc
Hai tiếng thiêng liêng, hai tiếng miền Nam."

Tại Lễ kỷ niệm, Thượng tướng Nguyễn Khánh Toàn, nguyên Thứ trưởng Thường trực Bộ Công an, Trưởng Ban Liên lạc học sinh miền Nam Trung ương thay mặt các thế hệ học sinh miền Nam trân trọng gửi lời cảm ơn tới các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các ban, bộ, ngành Trung ương và các tỉnh, thành phố nơi có các Trường học sinh miền Nam học tập đã giúp đỡ, chở che, nuôi dạy các thế hệ học sinh miền Nam trưởng thành, phát triển.

Buổi lễ cũng là lời nhắc nhở rằng, dù ở bất kỳ giai đoạn nào, các thế hệ học sinh miền Nam trên đất Bắc vẫn luôn là biểu tượng của tình đồng chí, tình người và sự kiên cường vượt khó, góp phần làm rạng rỡ trang sử hào hùng của dân tộc Việt Nam.