Tối 10/11/2025 tại Royal Festival Hall (London), David Szalay – nhà văn Anh gốc Hungary – đã giành Giải Booker 2025 cho tiểu thuyết Flesh (tạm dịch Xác thịt), trở thành tác giả Hungary-Anh đầu tiên nhận giải thưởng văn học danh giá này. Đây là tác phẩm hư cấu thứ sáu của ông, được xuất bản bởi Jonathan Cape, nhà xuất bản nắm giữ kỷ lục với mười cuốn từng đoạt Booker.
Chủ tịch hội đồng giám khảo, nhà văn Roddy Doyle, gọi Flesh là “một cuốn sách độc nhất vô nhị – u ám nhưng cuốn hút, giản dị mà thấu suốt”, và ca ngợi Szalay vì “đã sử dụng khoảng trắng trên trang giấy như một phần ngôn ngữ của tiểu thuyết”. Theo ông, Flesh là “một tiểu luận về nghệ thuật sống và những đau khổ đi kèm”.
 |
| David Szalay - Nhà văn Anh gốc Hungary – đã giành Giải Booker 2025 cho tiểu thuyết Flesh. Ảnh: David Parry/Booker Prize Foundation. |
Flesh mở đầu bằng những ngày tuổi thiếu niên của István, một cậu bé 15 tuổi sống cùng mẹ trong khu tập thể Hungary. Trong thế giới cô lập ấy, người hàng xóm – một phụ nữ trung niên cô đơn – trở thành người duy nhất lắng nghe cậu, rồi nhanh chóng kéo cậu vào một mối quan hệ bí mật, mơ hồ và đầy tổn thương.
Từ đó, Szalay đưa nhân vật đi qua hành trình của nhiều thập niên: từ người lính, đến tài xế, rồi trở thành một phần của giới thượng lưu London. István dần bị nuốt chửng trong vòng xoáy của tiền bạc, dục vọng và quyền lực – để cuối cùng đánh mất chính cơ thể và cảm xúc của mình.
Tiểu thuyết kết thúc khi István đã già, nhưng người đọc vẫn không thật sự “thấy” được khuôn mặt ông. Sự thiếu vắng hình dung ấy – theo Roddy Doyle – “chính là cách Szalay buộc ta phải đồng sáng tạo nhân vật bằng trí tưởng tượng của chính mình”.
Phong cách của Szalay trong Flesh được mô tả là giản lược đến tận cùng. Những câu đối thoại ngắn, rời rạc – “Ừ”, “Không”, “Tôi không biết” – dường như phản chiếu một nền văn minh nơi con người đánh mất khả năng biểu đạt cảm xúc.
Như nhận xét của nhà phê bình Keiran Goddard (The Guardian): “Flesh không chỉ viết về những điều không được nói ra – mà còn về những điều không thể nói ra, về sự bất khả của ngôn ngữ trong việc nắm bắt đời sống.”
| Giải Booker (The Booker Prize) là giải thưởng văn học uy tín nhất của thế giới nói tiếng Anh, được trao hằng năm cho tiểu thuyết xuất sắc nhất viết bằng tiếng Anh và xuất bản tại Vương quốc Anh hoặc Ireland. Ra đời năm 1969, giải thưởng nhằm tôn vinh nghệ thuật tiểu thuyết và tầm ảnh hưởng xã hội của văn học đương đại. Người chiến thắng nhận 50.000 bảng Anh cùng vinh dự quốc tế, thường giúp tác phẩm bán chạy toàn cầu. Từ năm 2005, hệ thống giải mở rộng thêm Booker Quốc tế (The International Booker Prize) dành cho các tác phẩm dịch sang tiếng Anh, tôn vinh đồng thời tác giả và dịch giả. Trong hơn nửa thế kỷ, Booker đã trở thành thước đo danh giá của tiểu thuyết đương đại, từng vinh danh các tên tuổi lớn như Salman Rushdie, Margaret Atwood, Kazuo Ishiguro, Hilary Mantel và Arundhati Roy. |
Các nhà phê bình từ Financial Times, Sunday Times đến Daily Mail đều nhất trí rằng Flesh là một trong những tiểu thuyết hiếm hoi dám nhìn thẳng vào sự đổ vỡ của nam tính hiện đại: một kiểu nam giới xa lạ với chính cơ thể mình, lặng câm giữa cơn khủng hoảng của dục tính, quyền lực và sự trống rỗng tinh thần.
Sinh năm 1974 tại Canada, lớn lên ở Anh và hiện sống tại Vienna, Szalay có cha là người Hungary. Ông từng chia sẻ rằng: “Tôi muốn viết về cảm giác làm một cơ thể sống trong thế giới này – vì bất kể điều gì chia rẽ chúng ta, thân thể là thứ chúng ta cùng chia sẻ.”
Trước Flesh, Szalay từng được đề cử Booker năm 2016 với All That Man Is, một tập truyện khắc họa đời sống đàn ông ở các giai đoạn khác nhau. Có thể nói, Flesh là sự tiếp nối tự nhiên – mở rộng tầm nhìn ấy thành một biên niên sử về thân xác và cô độc, nơi mỗi khoảng trắng đều gợi nhắc đến những phần đời chưa được kể.
Danh sách rút gọn năm nay gồm The Land in Winter, The Rest of Our Lives, Audition, The Loneliness of Sonia and Sunny, và Flashlight. Nhưng chính Flesh đã “thắng bằng sự tiết chế”. Trong bối cảnh văn học Anh đương đại ngày càng ngập tràn những tiểu thuyết “ồn ào” về bản dạng, Szalay chọn lặng im như một tuyên ngôn.
Giới phê bình nhận định, chiến thắng này nối dài chuỗi thành công của các tác giả Trung Âu tại Booker – sau Krasznahorkai (người Hungary, đoạt Booker Quốc tế 2015 và Nobel 2025) – cho thấy một xu hướng trở lại với tư tưởng châu Âu: văn học của sự tồn tại hơn là hành động.
Ở tầng sâu nhất, Flesh không chỉ là câu chuyện về István. Đó là ẩn dụ cho một thế giới nơi thân thể và linh hồn bị tách rời, nơi con người “sống” mà không còn biết mình đang cảm nhận gì.
Bằng văn phong tiết chế, Szalay khiến độc giả nhận ra rằng đôi khi điều đáng sợ nhất không phải là cái chết, mà là sống mà không cảm thấy gì cả.
Và có lẽ chính vì thế, Flesh lại vang vọng như một bản tụng ca cho những gì còn người nhất trong con người: nỗi cô đơn, dục vọng, và khát khao được chạm đến một ai đó – dù chỉ bằng ngôn ngữ của im lặng.
