Quang cảnh hội thảo. Ảnh BVH

Phát biểu tại Hội thảo, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông nhấn mạnh, bốn mươi năm Đổi mới đã tạo ra những chuyển biến sâu sắc trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Trong tiến trình đó, điện ảnh là một trong những loại hình nghệ thuật phản ánh sinh động nhất những biến đổi của đất nước và con người Việt Nam. Từ cơ chế bao cấp đến cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước, từ môi trường sáng tạo tương đối khép kín đến quá trình hội nhập quốc tế sâu rộng, điện ảnh Việt Nam đã có những bước phát triển đáng ghi nhận.

Trong giai đoạn này, nhiều thế hệ nghệ sĩ đã không ngừng tìm tòi, đổi mới ngôn ngữ nghệ thuật, phản ánh chân thực đời sống xã hội, góp phần nuôi dưỡng các giá trị nhân văn, khơi dậy lòng yêu nước và khát vọng phát triển dân tộc. Từ những bộ phim mang hơi thở của thời kỳ đầu Đổi mới đến sự phát triển mạnh mẽ của thị trường điện ảnh, sự xuất hiện của các hãng phim tư nhân và những thành công ngày càng rõ nét tại các liên hoan phim quốc tế, điện ảnh Việt Nam đã từng bước hình thành một diện mạo đa dạng, năng động và hội nhập hơn.

Nhấn mạnh, trong bối cảnh chuyển đổi số và cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra mạnh mẽ, Thứ trưởng cho rằng, điện ảnh cần được nhìn nhận như một lĩnh vực hội tụ giữa văn hóa, công nghệ và công nghiệp sáng tạo. Đây cũng là tinh thần xuyên suốt trong các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển văn hóa và các ngành công nghiệp văn hóa.

Khẳng định, Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam; Nghị quyết số 28/2026/QH16 ngày 24/4/2026 của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam và các Nghị định của Chính phủ cụ thể hóa các Nghị quyết nêu trên, Thứ trưởng ghi nhận đã có những chuyển biến mạnh mẽ trong việc tạo điều kiện thu hút đầu tư vào lĩnh vực điện ảnh thông qua các cơ chế về thuế, quảng bá phim Việt Nam ra nước ngoài; giảm thuế đối với các dự án phim nước ngoài quay tại Việt Nam, khuyến khích các tổ chức, cá nhân khai thác các phim do Nhà nước sản xuất.

Trong thời gian tới, Luật Điện ảnh tiếp tục được nghiên cứu, sửa đổi để thích ứng với những thay đổi trong hệ thống pháp luật, tăng cường phân cấp, đơn giản hóa thủ tục, chuyển đổi công tư trong tất cả các khâu sản xuất, phát hành, phổ biến phim, Thứ trưởng Tạ Quang Đông cho rằng, trong thời gian tới, điện ảnh Việt Nam cần tiếp tục tìm lời giải cho những vấn đề lớn: làm thế nào để tạo ra những tác phẩm có giá trị tư tưởng, nghệ thuật cao nhưng vẫn chinh phục được thị trường; làm thế nào để kể những câu chuyện Việt Nam bằng ngôn ngữ điện ảnh hiện đại có sức lan tỏa quốc tế; và làm thế nào để tận dụng hiệu quả những thành tựu công nghệ mới mà vẫn giữ gìn bản sắc và giá trị nhân văn của nghệ thuật điện ảnh. Thứ trưởng mong rằng các tổ chức xã hội - nghề nghiệp, các nhà nghiên cứu, nghệ sĩ và những người làm điện ảnh sẽ tiếp tục đồng hành, đóng góp trí tuệ và tâm huyết cho sự phát triển của điện ảnh nước nhà.

Trước đó, phát biểu đề dẫn Hội thảo, TS Ngô Phương Lan, Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam, Giám đốc DANAFF cho biết: Năm 1986, công cuộc Đổi mới do Đảng khởi xướng mở ra thời kỳ mới với sự đổi thay và phát triển toàn diện của đất nước, đưa cuộc sống của nhân dân lên những nấc thang mơ ước và đem đến một tầm cao mới cho Việt Nam trên trường quốc tế.

Bước sang năm 1989, điện ảnh Việt Nam đã chuyển đổi theo quỹ đạo chung: xóa bỏ “bao cấp”, bắt đầu cơ chế “thị trường dưới sự quản lý của Nhà nước” trong sản xuất và phát hành - phổ biến phim. Ở thời điểm này, từng có những phim được sản xuất theo khunh hướng "mì ăn liền" lấn át hoạt động điện ảnh. Tuy nhiên, Đổi mới đã mang đến cho điện ảnh những giá trị lấp lánh.

Nhấn mạnh, trong gần bốn thập niên qua, điện ảnh Việt Nam đã chứng kiến những thay đổi sâu sắc về tư duy sáng tạo, mô hình sản xuất, cơ chế vận hành và phương thức tiếp cận khán giả. Từ những tác phẩm giàu giá trị nghệ thuật và nhân văn đến các bộ phim đạt thành công thương mại, từ các nhà làm phim thuộc thế hệ đổi mới đầu tiên đến lớp tác giả trẻ đương đại, điện ảnh Việt Nam đã từng bước khẳng định bản sắc riêng, đồng thời mở rộng sự hiện diện tại các liên hoan phim và thị trường điện ảnh quốc tế.

Do đó, việc tổ chức Hội thảo chính là tiếp tục khẳng định vai trò là một diễn đàn điện ảnh uy tín của khu vực châu Á, không chỉ giới thiệu những tác phẩm điện ảnh xuất sắc mà còn thúc đẩy các hoạt động nghiên cứu, đối thoại học thuật và trao đổi chuyên môn, góp phần vào sự phát triển bền vững của điện ảnh Việt Nam và điện ảnh châu Á trong thời đại mới.