Nhưng đằng sau những con số ấn tượng về doanh thu của thể loại phim này, là câu hỏi lớn: Liệu điện ảnh Việt đang có thêm tác phẩm đáng nhớ, hay đây chỉ là cơn sốt doanh thu ngắn hạn?
Nhìn vào bức tranh phòng vé Việt nửa đầu năm 2026, có thể thấy sự áp đảo rõ rệt của dòng phim kinh dị. Chỉ trong vài tháng, hàng loạt tác phẩm thuộc thể loại này liên tiếp ra mắt và đạt doanh thu đáng mơ ước. Ghi nhận thống kê của Box Office Vietnam (hệ thống theo dõi doanh thu phòng vé Việt), Quỷ nhập tràng 2 thu khoảng 134 tỷ đồng, Heo năm móng khép lại hành trình chiếu rạp với 124,5 tỷ đồng, trong khi Phí Phông: Quỷ máu rừng thiêng trở thành phim kinh dị Việt đầu tiên vượt mốc 200 tỷ đồng doanh thu. Mới đây nhất, Ma xó cũng gia nhập câu lạc bộ trăm tỷ khi vượt mốc 100 tỷ đồng chỉ sau khoảng hai tuần công chiếu.
Nếu vài năm trước việc đầu tư làm phim kinh dị Việt được xem khá mạo hiểm, nay đã trở thành lựa chọn hấp dẫn đối với nhà đầu tư và nhà sản xuất. Điều này đặt ra một thực tế: Rạp Việt chứng kiến sự bùng nổ chưa từng có của dòng phim khai thác nỗi sợ.
Lý giải sức hút của dòng phim, đạo diễn, NSƯT Bùi Trung Hải - Phó Chủ tịch Hội đồng tuyển chọn phim của Liên hoan phim Quốc tế Hà Nội 2026 cho rằng đây là thể loại có khả năng tác động sâu rộng đến khán giả đại chúng: “Phim kinh dị không nhất thiết phải đầu tư nhiều kinh phí nhưng có khả năng đem lại doanh thu cao. Trong chúng ta đều mang nỗi sợ những yếu tố siêu phàm, đôi khi đó là ám ảnh mơ hồ không thể giải thích được”.
Không chỉ vậy, trải nghiệm xem phim kinh dị còn mang đến những cảm giác đặc biệt. “Khán giả bị cuốn hút bởi cảm giác được ngồi an toàn trong rạp chiếu phim, quan sát nhân vật vượt qua hoàn cảnh ma quái do các thế lực bí ẩn tạo ra. Sự tương phản giữa trạng thái an toàn của người xem và hiểm nguy trên màn ảnh khiến trải nghiệm ấy vừa đáng sợ vừa hấp dẫn. Đó cũng là một trong những nguyên nhân tạo nên thành công của thể loại phim kinh dị, không chỉ ở Việt Nam mà trên toàn thế giới”.
|
Theo đạo diễn, NSƯT Bùi Trung Hải, cần nhìn nhận từ nhiều góc độ thay vì đưa ra đánh giá cực đoan. “Một mặt, thể loại phim kinh dị luôn có chỗ đứng vững chắc trong văn hóa điện ảnh trên phạm vi toàn cầu. Tại Việt Nam, phim kinh dị phát triển khá mạnh trong vài năm trở lại đây. Theo suy nghĩ của tôi, điều đó có những giá trị tích cực”.
Vị đạo diễn này cho rằng trong khoảng thời gian dài trước đây, phim kinh dị Việt từng đối mặt với quy định về kiểm duyệt, liên quan đến yếu tố mê tín dị đoan, bạo lực. Việc những rào cản ấy dần được nới lỏng đã tạo điều kiện để các nhà làm phim tiếp cận gần hơn với ý tưởng ban đầu của mình, từ đó nâng cao sức cạnh tranh với phim ngoại.
Bên cạnh đó, điều không thể phủ nhận, một trong những yếu tố giúp phim kinh dị Việt thu hút khán giả chính là việc khai thác chất liệu văn hóa dân gian bản địa, những truyền thuyết, chuyện kể truyền miệng từng gắn với ký ức của nhiều thế hệ được đưa lên màn ảnh rộng, tạo nên cảm giác vừa gần gũi vừa bí ẩn.
Tuy nhiên, sự xuất hiện dồn dập của phim kinh dị dễ dẫn tới bão hòa, trùng lặp về mô-típ nội dung cũng như thủ pháp dàn dựng nếu không có đầu tư chiều sâu. Bên cạnh đó, không ít bộ phim đạt doanh thu cao nhưng gây tranh cãi về chất lượng kịch bản, diễn xuất hay cách khai thác yếu tố tâm linh. Đó cũng là mặt trái của vấn đề mà các nhà làm phim cần hết sức lưu ý.
Một vấn đề khác, trong thực tế cho thấy, doanh thu cao không đồng nghĩa với việc bộ phim sẽ được ghi nhớ lâu dài. Không ít tác phẩm tạo hiệu ứng mạnh khi ra mắt, phủ sóng mạng xã hội, nhưng chỉ ít tuần sau đã nhanh chóng biến mất khỏi các cuộc thảo luận chuyên môn. Điều này không phải hiện tượng mới của riêng mùa phim 2026. Nhìn lại vài năm trở lại đây, có thể thấy dòng phim kinh dị Việt ghi nhận những cú bứt phá về doanh thu, song đi kèm với đó là không ít tranh cãi về chất lượng. Năm 2023, Kẻ ăn hồn của đạo diễn Trần Hữu Tấn thu gần 67 tỷ đồng, trở thành phim kinh dị Việt ăn khách thời điểm đó. Tuy nhiên, kịch bản bộ còn nhiều chi tiết bỏ ngỏ, vài nút thắt chưa được giải quyết thỏa đáng và cái kết gây tranh cãi.
Bước sang năm 2024, Quỷ cẩu của đạo diễn Lưu Thành Luân vượt mốc hơn 100 tỷ đồng, mở ra giai đoạn bùng nổ của phim kinh dị Việt tại phòng vé. Tác phẩm được đánh giá cao ở việc khai thác câu chuyện về tục săn bắt, giết mổ chó và yếu tố nghiệp báo, nhưng vẫn vấp phải ý kiến cho rằng nhịp phim thiếu ổn định, một số tình tiết đẩy lên quá mức để tạo hiệu ứng hù dọa.
Đến năm 2026, nghịch lý này tiếp tục lặp lại. Heo năm móng rời rạp với doanh thu khoảng 124,5 tỷ đồng nhưng khán giả nhận xét kịch bản còn “sạn”.
Điều này cho thấy, phòng vé và giá trị nghệ thuật không phải lúc nào cũng song hành. Một bộ phim có thể chiến thắng về mặt thương mại nhờ thời điểm phát hành thuận lợi, chiến dịch truyền thông hiệu quả hoặc hiệu ứng truyền miệng. Nhưng để trở thành tác phẩm có sức sống lâu dài, được khán giả nhớ tới sau khi rời rạp, doanh thu thôi là chưa đủ.
Trong thời điểm hiện nay, tại Việt Nam, doanh thu của bộ phim không hoàn toàn phụ thuộc vào chất lượng. Có quá nhiều yếu tố ảnh hưởng đến doanh thu của mỗi phim. Do vậy chúng ta không thể đánh giá giá trị của tác phẩm chỉ qua doanh thu. Đây cũng là lý do một số bộ phim gây tranh cãi vẫn thắng lớn tại phòng vé. Truyền thông mạnh, hiệu ứng gây tò mò đôi khi đủ để kéo khán giả đến rạp. “Đồng ý doanh thu là một trong những yếu tố quan trọng để thu hồi vốn và tái sản xuất. Tuy nhiên nếu bị lạm dụng quá đà, có thể gây những tác dụng ngược như làm khán giả mất lòng tin, sẽ ảnh hưởng tiêu cực cho những bộ phim Việt ra mắt trong tương lai”, ông Bùi Trung Hải nhận định.
Với NSƯT Bùi Trung Hải, nền điện ảnh phát triển tốt cần được xây dựng trên sự đa dạng về phong cách, thể loại: “Dồn quá nhiều tiềm lực vào một thể loại có thể làm nền điện ảnh phát triển không hài hòa, về lâu dài khó có thể phát triển bền vững”. Dù vậy, ông khẳng định phim kinh dị vẫn có vị trí quan trọng và hoàn toàn có thể tạo ra những tác phẩm lớn. Khai thác nỗi sợ hãi của khán giả rất đa dạng. Nhiều phim có thể tác động tới tâm trí khán giả ở mức độ rất cao, tới mức ám ảnh, làm khán giả không thể quên được trong thời gian dài. Với phong cách nghệ thuật sáng tạo, độc đáo, thể loại phim kinh dị có thể tạo ra những tác phẩm lớn, không chỉ tác động tới bản năng sợ hãi mà còn là sự nhìn nhận, phân tích sâu sắc những vấn đề xã hội, vấn đề tâm lý phức tạp, nhiều khi mang ý nghĩa triết lý sâu sắc. Ông dẫn chứng những tác phẩm đương đại như Get Out, Us của Jordan Peele, Sinners của Ryan Coogler hay The Substance của Coralie Fargeat. Xa hơn là những kinh điển của Roman Polanski với Repulsion, Rosemary’s Baby… Đó là hướng đi điện ảnh Việt Nam cần tham khảo.
Suy cho cùng, vấn đề không nằm ở việc phim kinh dị xuất hiện nhiều hay ít. Điều đáng bàn, sau những con số doanh thu trăm tỷ, điện ảnh Việt sẽ giữ lại được điều gì.
