Mới đây, Bertelsmann - công ty mẹ của Penguin Random House (PRH) - đã giành chiến thắng trong cuộc đấu thầu mua lại Simon & Schuster (S&S) với giá 2,2 tỷ USD. Sự kiện đã khiến Các thành viên của doanh nghiệp sách và các tổ chức liên quan đã đư ra ý kiến phản đối thương vụ này.

Simon & Schuster là thương hiệu xuất bản sách nổi tiếng, gắn liền với tên tuổi của nhiều cây bút nổi tiếng, có sức hút với độc giả như Stephen King, Don DeLillo, Bob Woodward, Doris Kearns Goodwin và Walter Isaacson. Tính đến năm 2016, Simon & Schuster là nhà xuất bản lớn thứ tư tại Mỹ. Thương hiệu này đã xuất bản 2.000 đầu sách hàng năm dưới 35 ấn hiệu khác nhau.

Simon & Schuster được thành lập năm 1924 bởi Richard L. Simon và M. Lincoln Schuster. Công ty này khởi nghiệp với mô hình xuất bản các câu đố ô chữ. Cuối cùng, hai thành viên sáng lập tìm ra hướng phát triển và giúp nó bứt phá thành công ty lớn với hơn 30 đơn vị xuất bản, nắm trong tay tác quyền của nhiều tác phẩm đồ sộ, cây bút quan trọng với văn học thế giới như Ernest Hemingway, F. Scott Fitzgerald, Henry James và Edith Wharton.

Theo đó, tơ The New York Times nhận định thỏa thuận này đạt được sẽ đánh dấu cho sự ra đời của một “siêu nhà xuất bản” (megapublisher) đầu tiên trên thế giới. Hiệp hội Tác giả Mỹ cho rằng siêu nhà xuất bản mới này sẽ chiếm khoảng 50% tổng số sách thương mại. Nhiều người lo ngại điều này sẽ tạo ra sự mất cân bằng lớn trong ngành xuất bản Mỹ. Trước đó, giám đốc điều hành toàn cầu của Penguin Random House Markus Dohle tiết lộ với Publisher Weekly thị phần xuất bản của PRH là 14,2% và của S&S là 4,2%. Nhiều người khác ước tính thị phần hai đơn vị xuất bản kết hợp sẽ chiếm 1/3 thị trường sách Mỹ.

Cụ thể lo ngại của Hiệp hội Tác giả là sự giảm cạnh tranh giữa các nhà xuất bản khi “Big 5” trở thành “Big 4”. Đối với các tác giả, điều đó có nghĩa sẽ có ít đơn vị xuất bản cạnh tranh với các bản thảo của họ, chắc chắn sẽ làm giảm khoản tiền ứng trước dành cho tác phẩm của người viết sách. Đại diện hiệp hội tác giả Mỹ cũng cho rằng lịch sử những cuộc hợp nhất trong xuất bản cho thấy các tác giả bị tổn hại nhiều. Những vụ sáp nhập như vậy có thể sẽ hủy hợp đồng, sa thải biên tập viên, làm giảm lựa chọn nhà xuất bản của tác giả. Hiệp hội Tác giả đã kêu gọi bộ tư pháp Mỹ phản đối việc PRH mua lại S&S, từ chối cho phép hợp nhất hơn nữa ngành xuất bản Mỹ. Bên cạnh đó, Allison Hill - Giám đốc điều hành của hiệp hội Những người bán sách Mỹ - cũng viết thư công khai phản đối việc sáp nhập hai ông lớn ngành xuất bản nước này.

Việc ViacomCBS bán thương hiệu Simon & Schuster được cho là sẽ định hình lại ngành xuất bản Mỹ, vốn là ngành kinh doanh hấp dẫn, tiềm năng. Nhiều công ty lớn tại Mỹ đã và đang cạnh tranh để có được các tác phẩm, cây bút bán chạy.

Nguyễn Phương ( tổng hợp)