Sáng tác

Tâm sự một người lính về bài hát "Xa khơi"

Nguyễn Trọng Luân
Tản văn 10:24 | 30/09/2025
Baovannghe.vn - …Mùa khô Tây Nguyên trời veo veo. Quái lạ gọi là khô mà cái gì cũng tươi hơn hớn. Ngay cả mấy cô gái cởi trần mặc độc cái váy đeo gùi đi nương về cũng tươi cũng cười mặc dù vừa bị pháo từ Hàm rồng Pơ Lây Cu nã.
aa

Tôi nhớ lắm hôm ấy 14/11/1973. Miếng ăn nhớ lâu đòn đau nhớ đời. Sau 21 ngày nằm viện Sư đoàn ngoài Đức Cơ, tôi ra viện về đơn vị. Giấy tờ tôi họ ghi: Cắt sốt 5 ngày. Tỉnh táo. Hồng cầu 2 triệu sáu. Kết luận: về đơn vị chiến đấu tốt.

Miếng giấy ra viện bé như tờ giấy gói thuốc lào Vĩnh Bảo dỡ ra cũng có màu hệt như giấy gói thuốc lào. Cầm giấy ra viện tay run run. Lão y sĩ hỏi, sợ về đơn vị à? Thật! nếu mà khỏe dễ tống một quả vào mồm nó. Nhưng yếu quá chân cũng run chứ đừng nói đến tay. Ra khỏi viện, con đường 19 như vạch chì than giữa chập chùng đồi loe loét những rừng gai xấu hổ quấn vào những trận địa cũ. Cố mà đi về phía trung đoàn. Có một thằng ở pháo 593 cũng đi về phía Chi Bồ, nó còn quặt quẹo hơn mình. Chia tay nhau ở Chi Bồ, mình rẽ sang bắc đường 19. Từ đây cây cối rậm hơn, mình bám vào một cái đường tăng cũ vừa chống gậy vừa run. Mặt trời lên đỉnh đầu, nóng như cựa quậy trong lưng trong đít. Mồ hôi rin rỉn của kẻ vẫn còn rơi rớt sốt, chua chua khai khai, càng nắng càng khai, càng khai mùi người thành khú khắm. Đói, run, đau đầu mắt hoa lên. Thế là bò. Phải bò về đơn vị thôi. Phía đơn vị là phía đông, phía đang tác chiến. Gần năm nay chỉ có trung đoàn mình nằm ở Chư ga ra, chư rông ràng là đi về phía ấy. Đến một vạt rừng nhiều săng lẻ cao thì thấy có vết xe be bét. Con đường tăng mất hút vào tán lá và cỏ dại trùm kín ra đường. Người như hết hơi, nằm ngửa mặt lên tán cây, cái ba lô lép kê cho mình êm êm, mây bay qua xoay vòm cây quay tít. Nhắm mắt lại thấy mình rơi từ trên cao xuống, rơi hun hút y hệt như thằng say rượu bây giờ. Nghẹn trong cổ muốn kêu lên, muốn gọi đồng đội mà cô đơn một mình giữa rừng. Muốn gọi mẹ hay khóc một tiếng quá mà không bật ra được tiếng khóc. Chừng như sắp mê đi thì có ai đá vào chân, dậy đi! mò đi đâu thế? mở mắt ra thấy một chú lính đầu tóc rối bù và mắt cũng trắng dã như hoa kè. Hắn hỏi, ông đi đâu mà nằm đây? Mình bảo về 64, đi viện về. Hắn bảo trông như thằng sắp chết mà ra viện à? Hay trốn về? Tôi bảo đói lắm và lại sốt. Thế là hắn sốc mình lên dìu đi chừng năm chục mét thấy hai khẩu pháo 85 và một lũ lính bên cái hầm vuông. Một người ôm cái đài bán dẫn hất hàm, quân 64 hả? đói hả. Rồi anh ấy bảo người lính lúc nãy lấy cơm cho mình. Một ca cơm và thịt hộp. Ôi, chưa bao giờ thấy ca cơm ngon thế. Tự nhiên vạt rừng săng lẻ như mùi hương quê mình thế mà lâu nay mình không nhận thấy. Cái đài con con có tiếng hát cất lên. Đã một năm nay tôi không nghe thấy tiếng hát trên đài, chúng tôi chỉ thấy tiếng bom tiếng pháo và tiếng của rừng của suối. Giữa chiến trường Tây Nguyên hôm nay nghe bài hát Xa khơi. Rừng cây như rung rinh xanh mướt lên, những người lính pháo và cả tôi ngửa mặt nhìn trời. Tiếng ve mùa khô bỗng ngừng bặt chỉ có tiếng nghệ sĩ Tân Nhân giữa rừng. Không gian ngưng lại trưa mùa khô, nắng lọt qua kẽ lá rừng rớt lên những khuôn mặt tái xám lấm tấm mồ hôi sốt rừng của lính. Tôi cảm thấy tiếng hát lung linh đang rất thương người lính. Tôi sốc cái ba lô nhẹ tênh và gật đầu chào những người lính pháo lúc bài hát kết thúc. Không ai nói với tôi câu nào, họ chỉ gật đầu nhìn tôi lên dốc đi về phía trước. Tôi bỏ đường mòn đi tắt dông đồi đầy những hoa xẩu hổ bé tin hin, lội qua những vạt nương ngô lẫn vừng và mướp của đồng bào. Tôi bỗng thấy mình khỏe như hôm nào hành quân ra trận, chúng tôi hành quân trong tiếng cười và tiếng hát của tuổi hai mươi. Tôi lại thấy những đêm trên Trường Sơn chúng tôi hát những bài tình ca Nga những bài hát yêu thương lứa đôi trên võng, có những đêm đốt lửa đọc cho nhau nghe thơ tình tiền chiến.

Chiều tối hôm ấy tôi về đến trận địa của đơn vị, bắt tay vào những cuộc chiến đấu mới…

Vài chục năm sau, tôi mới hiểu rằng người lính chúng tôi chiến đấu không phải chỉ có lí tưởng. Chúng tôi đi được ra chiến trường là vì danh dự gia đình vì tình thương cha mẹ và bạn bè gái trai, chúng tôi chiến đấu dũng cảm vì có những cặp mắt người thương trông theo, chúng tôi có những câu thơ câu hát mà vịn vào đấy mới có thể đi đến đích cuối cùng chiến thắng... Với tôi, có một ngày như thế tôi đã nghe bài hát Xa khơi ở giữa rừng …

Tâm sự một người lính về bài hát
Ảnh nguồn Pintenest
Tưởng nhớ họa sĩ Lê Thiết Cương

Tưởng nhớ họa sĩ Lê Thiết Cương

Baovannghe.vn - Triển lãm Tưởng nhớ họa sĩ Lê Thiết Cương là dịp để người thân, bạn bè, đồng nghiệp cùng công chúng yêu mến nghệ thuật hội ngộ, tưởng nhớ và tri ân người họa sĩ tài hoa đã dành trọn cuộc đời cống hiến cho mỹ thuật đương đại Việt Nam.
Hội nghị tri ân người có công toàn quốc: Khắc ghi những hy sinh vì Tổ quốc

Hội nghị tri ân người có công toàn quốc: Khắc ghi những hy sinh vì Tổ quốc

Baovannghe.vn - Hội nghị tri ân người có công với cách mạng toàn quốc năm 2026 không chỉ là dịp tôn vinh những cống hiến, hy sinh to lớn của các thế hệ đi trước mà còn phát động phong trào đẩy mạnh chăm lo người có công, tạo sức lan tỏa sâu rộng trong toàn xã hội hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2027).
Hoa thác dọc sông Đà

Hoa thác dọc sông Đà

Baovannghe.vn - Người xưa đánh trống thúc cho hoa nở. Nay, hoa ban sông Đà nở kia và chờ sẵn ở bờ sông mà động viên thêm cho cuộc sống mới trên mặt sông thượng ngàn.
"Tháo gỡ điểm nghẽn - Khơi thông nguồn lực - Thúc đẩy tăng trưởng"

"Tháo gỡ điểm nghẽn - Khơi thông nguồn lực - Thúc đẩy tăng trưởng"

Baovannghe.vn - Kết luận của Thủ tướng Chính phủ tại Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp với chủ đề "Tháo gỡ điểm nghẽn - Khơi thông nguồn lực - Thúc đẩy tăng trưởng"
Tăng cường trách nhiệm của cơ quan chủ quản trong quản lý cơ quan báo chí thuộc quyền

Tăng cường trách nhiệm của cơ quan chủ quản trong quản lý cơ quan báo chí thuộc quyền

Baovannghe.vn - Cục Báo chí (Bộ VHTT&DL) vừa có văn bản gửi các cơ quan chủ quản báo chí về việc tăng cường trách nhiệm của cơ quan chủ quản trong lãnh đạo, chỉ đạo và quản lý cơ quan báo chí thuộc quyền.