Hội thảo diễn ra trong hai ngày 22 và 23/10, tại TPHCM với sự tham dự của hơn 120 đại biểu trong nước và quốc tế, đại diện các bộ, ngành, trường đại học, thư viện, doanh nghiệp, nhà xuất bản và các tổ chức bản quyền quốc tế như: Trung tâm Cấp phép Bản quyền Hoa Kỳ (CCC), Cơ quan Cấp phép Bản quyền Anh (CLA)...

Hội thảo diễn ra trong hai ngày 22 và 23/10, tại TPHCM với sự tham dự của hơn 120 đại biểu trong nước và quốc tế

Tại Hội thảo, các nhà nghiên cứu, quản lý đã tập trung thảo luận về khung pháp lý Việt Nam, chia sẻ kinh nghiệm quốc tế trong thực thi quyền sao chép, đồng thời xác định lộ trình triển khai hệ thống cấp phép sao chép trong các trường học, thư viện và doanh nghiệp.

Từ thực tiễn Việt Nam, các đại biểu phân tích những thách thức hiện nay như: Nhận thức về quyền sao chép chưa đồng đều, đặc biệt trong môi trường giáo dục. Lỗ hổng trong thực thi pháp luật khiến các tranh chấp dân sự về bản quyền ít được giải quyết hiệu quả. Tỷ lệ vi phạm bản quyền trên không gian mạng vẫn cao. Khó khăn pháp lý đối với các tổ chức quản lý tập thể trong việc triển khai cấp phép và thu phí sao chép.

Từ đó, đi đến thống nhất chung nhận định, cơ chế cấp phép tập thể - dưới sự điều phối của các tổ chức như VIETRRO - chính là bước đi cần thiết để giảm rủi ro pháp lý, thúc đẩy minh bạch và tạo nguồn thu ổn định cho người sáng tạo.

Giám đốc điều hành kiêm Tổng Thư ký Liên đoàn Quốc tế các tổ chức Quyền sao chép (IFRRO) Anita Huss-Ekerhult (bên trái)

Đứng ở vị trí quản lý, bà Anita Huss-Ekerhult, Giám đốc điều hành kiêm Tổng Thư ký Liên đoàn Quốc tế các tổ chức Quyền sao chép (IFRRO), đánh giá cao những nỗ lực của Việt Nam trong việc hội nhập quốc tế về bản quyền.

Bà Anita Huss-Ekerhult cho biết, hội thảo hôm nay không chỉ là cuộc gặp gỡ của những bộ óc sáng tạo mà còn là dịp tôn vinh hợp tác, tái khẳng định các giá trị chung. Bản quyền không chỉ là vấn đề pháp lý – đó là nền tảng để các nhà sáng tạo được tự do thể hiện, các nhà giáo dục được giảng dạy, và xã hội được phát triển lành mạnh.

“Chúng tôi tin rằng Việt Nam xứng đáng với một hệ thống bản quyền vững mạnh, trao quyền cho người sáng tạo, hỗ trợ người học và góp phần định hình nền kinh tế sáng tạo toàn cầu”, bà Anita Huss-Ekerhult khẳng định.

Về phía cơ quan quản lý của Viêt Nam, trong phát biểu chào mừng tại hội thảo, bà Nguyễn Thị Ngọc Hà, Phó Trưởng phòng Quản lý và Hợp tác quốc tế về quyền tác giả, quyền liên quan (Cục Bản quyền tác giả – Bộ VHTTDL) nhấn mạnh: “Trong kỷ nguyên số, tri thức và nội dung sáng tạo là tài sản quý, là nguồn lực sản xuất quan trọng. Bà Hà cũng cho biết, Việt Nam hiện là thành viên của 8 điều ước quốc tế đa phương về quyền tác giả, quyền liên quan; đã ký kết hai hiệp định song phương với Hoa Kỳ và Thụy Sĩ về bản quyền và sở hữu trí tuệ, cùng 15 hiệp định thương mại tự do có nội dung bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan…Đồng thời, cho biết thêm: “Cục Bản quyền tác giả sẽ tiếp tục đồng hành và định hướng hoạt động cho các tổ chức đại diện tập thể quyền, trọng tâm là hoàn thiện cơ sở pháp lý, xây dựng biểu mức chuyển quyền, hỗ trợ pháp lý, đào tạo nhân lực và đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật.

Chúng tôi mong Hiệp hội Quyền sao chép Việt Nam tiếp tục mở rộng mạng lưới hội viên, hoàn thiện cơ chế phân chia tiền bản quyền, phát triển hệ thống thông tin điện tử công khai, hướng đến một môi trường sáng tạo và khai thác minh bạch, bền vững”. Bà Hà nhấn mạnh.

Việc xây dựng khung pháp lý và thực thi hiệu quả quyền sao chép không chỉ là bảo vệ quyền lợi của người sáng tạo, mà còn góp phần củng cố hệ sinh thái văn hóa - sáng tạo, cân bằng lợi ích giữa người sáng tạo và người sử dụng nội dung. Đặc biêt, theo Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam (sửa đổi, bổ sung năm 2022), “sao chép” là việc tạo ra bản sao của toàn bộ hoặc một phần tác phẩm bằng bất kỳ phương tiện hay hình thức nào. Đây là một trong những quyền tài sản quan trọng nhất của tác giả, nhà xuất bản và các chủ thể sáng tạo. Vì vậy, việc xây dựng hệ thống cấp phép sao chép minh bạch, thuận tiện và khả thi được xem là giải pháp tối ưu, giúp người sử dụng tiếp cận tài liệu một cách hợp pháp, tiết kiệm chi phí; đồng thời đảm bảo tác giả, nhà xuất bản và các chủ thể sáng tạo được thù lao xứng đáng.