Khuôn mặt vui vẻ, đôi mắt trong sáng, thái độ hồn nhiên của một đứa trẻ lên 9 đã biến mất đi từ khi nào. Thay vào đó là nét bơ phờ, ủ rũ đến chán nản. Hôm nay đã gần đến Tết, cũng là ngày cuối cùng đi học, xung quanh nào mai, nào đào, nào quất đều thi nhau khoe sắc, đèn lồng treo đỏ rực cả một khoảng trời, người người nhà nhà háo hức đi chợ Xuân sắm Tết. Minh vừa đi trên con đường quen thuộc, vừa nhìn đường phố mà sầu não. Cậu lẩm bẩm một mình: “Tết sắp gõ cửa đến nơi rồi, mà cô giáo lại giao mỗi bạn phải hoàn thành một bài tập mình cảm thấy sẵn sàng muốn hoàn thành trong dịp này thì kiếm đâu ra cơ chứ!”

Về đến nhà, cậu ngao ngán mở lần lượt từng cuốn bài tập Toán, Tiếng Việt, Tiếng Anh ra mà chẳng thấy hứng thú chút nào. Cậu tự nhủ, thôi thì đành làm cho xong trước Tết vậy.

Thế là cậu chàng cũng có quyết tâm hơn. Mở cuốn bài tập ra thì, chao ôi, sao mà khó quá! Quyển tập tràn đầy những công thức tính, các bài toán có lời văn thì dài ơi là dài, đọc mỗi cái đề bài thôi chắc cũng mất cả 5 phút. “Chẳng hiểu thầy cô lấy đâu ra bài mà đỉnh thế cơ chứ, hẳn nửa trang A4 mới tài!” Minh vừa ngạc nhiên, vừa trợn tròn mắt. Các bài khác cũng vậy, toàn chữ là chữ, không một chỗ trống khiến vẻ mặt cậu dở khóc dở cười ngay khoảnh khắc ấy. Cậu ngồi một lúc, nhìn những con chữ đen mà hoa hết cả mắt. Minh cứ tưởng tượng ra các con chữ cái nhảy nhót trên những trang vở để rồi ngủ thiếp đi lúc nào không hay…

Hoa mùa xuân - Ảnh: pixabay

Cậu chợt thấy hình bóng của ai đó thoáng qua. Hình bóng ấy bay đến, đứng trước mặt cậu. “Cái gì vậy trời!” Cậu nghĩ bụng, người cứng đờ tại chỗ, vẻ mặt khó tin nhìn người đang đứng đối diện. Minh sợ hãi hét lên “Ngươi… Ngươi là ai? Sao lại vào phòng của ta?” Người kia cũng đáp lại, nhưng với tông giọng bình tĩnh trái ngược:

- Đừng sợ tớ như thế chứ! Người ta gọi tớ là Xper-Hero, Siêu nhân trải nghiệm. Nào, cậu có muốn cùng tớ có những trải nghiệm vui vẻ trong suốt những ngày Tết sắp tới hay không?

Minh do dự…nhưng cuối cùng cậu cũng đồng ý tham gia chuyến trải nghiệm cùng siêu nhân Xper-Hero, kèm theo điều kiện cậu phải ghi lại những cảm nhận của mình sau mỗi ngày trải nghiệm.

Thế rồi cả hai bắt đầu chuyến hành trình. Cảm giác được lơ lửng giữa bầu trời xanh và ngắm nhìn vạn vật dưới mặt đất thật tuyệt! Địa điểm đầu tiên trong chuyến hành trình mà Xper-Hero đưa cậu nhóc đến là vùng núi Tây Bắc. Nơi đây yên bình và thơ mộng đến lạ. Từ trên cao nhìn xuống, những đồi hoa mơ hoa mận trắng xóa xen lẫn giữa những ngôi nhà sàn làm bằng gỗ, mái phủ lá gồi cứ thế xếp san sát, liền kề nhau tạo nên một không gian ấm cúng. Dòng suối chảy xiết như muốn ôm lấy bản làng, phản chiếu cái đẹp đến động lòng người. Khoảnh khắc thiêng liêng nhất là đêm giao thừa. Trong tiếng trống, tiếng chiêng hân hoan của năm mới là hình ảnh các cụ già râu tóc bạc phơ ngồi bên bếp lửa, đợi các con các cháu nô nức cùng nhau đi ra mó nước, lấy nước về để thờ cúng tổ tiên. Sau đó là đến lễ cúng tế ngoài trời. Trên mâm lễ cúng là chú cá diếc và một cái bánh chay được bày gọn gàng và tinh tế. Cậu nghe mọi người truyền tai nhau nói rằng đến sáng sớm hôm sau thì những lễ vật này sẽ được mang ra cho con trâu ăn trước, vì ông cha ta từ xưa đã có câu “Con trâu là đầu cơ nghiệp”. Nên phải cho nó ăn trước thì cả năm nay nó mới khỏe mạnh mà đi làm, cấy cày cho bà con. Xper-Hero tiếp lời:

- Cậu biết không Minh? Cho dù thời gian có muôn ngàn trắc trở, nhưng từ xưa đến nay, Tết của người Mường nơi đây chưa bao giờ thiếu bánh ống và bánh chưng. Bởi đó là những sản vật tượng trưng cho trời và cho đất theo dân gian, và cũng cách để con dân người Mường tưởng nhớ đến ông vua của mình – Vua Lang. Trong ba ngày Tết, họ chỉ Tết cha, Tết mẹ và Tết thầy để cúng những người quan trọng nhất trong quan niệm của cộng đồng xứ Mường.

Minh cảm thấy có gì đó quen thuộc như hương vị Tết cổ truyền mà cậu vẫn cùng trải qua cùng gia đình nhưng cũng có gì đó rất lạ lẫm mà cứ níu chân cậu muốn khám phá tiếp những ngày Tết của dân làng nơi đây. Nhưng chuyến hành trình vẫn phải tiếp tục nên cậu lấy vội bút và quyển sổ nhỏ mang theo để ghi lại những điều thú vị và cảm nhận của mình xung quanh chặng hành trình đầu tiên.

Một lúc sau thì bóng dáng của những ngọn núi Tây Bắc đã xa dần, nhường chỗ cho vẻ đẹp sặc sỡ, tươi vui của một thành phố lớn hiện ra. Minh òa lên “ồ, Thành Phố Hồ Chí Minh đây mà!” Minh chỉ mới biết đến thành phố này qua tivi thôi. Thật nhộn nhịp làm sao! Hai bên đường là những cây mai vàng tươi thắm, người người đi lại tất bật, nhộn nhịp. Không khí lễ tết thật là hân hoan, tươi mới. Ven đường bày những sạp hàng Tết trang trí sặc sỡ, bán đủ các loại từ quần áo, bánh kẹo, thạch, chè… khiến Minh thấy mà phát thèm. Còn có cả những bạn nhỏ, tay nắm chặt bàn tay của các ông bố, bà mẹ với váy áo xúng xính đi xin chữ các cụ đồ. Đây vốn được coi là một nét đẹp văn hóa của người Việt. Tục lệ này thể hiện sự hiếu học của người Việt, tinh thần coi trọng con chữ, xin về như cầu mong một năm mới bình an, sung túc, con cháu giỏi giang, thuận theo ý muốn. Ông đồ mặc áo the khăn xếp, mỗi người một tập giấy đỏ, ngồi trên chiếc chiếu hoa vuông vức cùng vài cây bút lông và cái nghiên mài mực chờ người qua xin chữ. Minh đã từng được bố mẹ dẫn đi như thế trong những ngày Tết mọi năm nhưng sao hôm nay Minh thấy lạ lắm, có điều gì đó khiến Minh bâng khuâng, hồi tưởng. Hình như hôm nay cậu được quan sát kĩ hơn, được cảm nhận nhiều hơn nên cảm xúc cũng thật lạ…cậu chàng lại lấy vội bút và sổ ra ghi ghi chép chép…

Xper-Hero lại kéo cậu đi tiếp. Thoáng sau, hình ảnh nhộn nhịp ấy cũng đã phai hẳn, cái, cả hai đã đặt chân lên dải đất miền Trung tự bao giờ. Cậu nhận thấy một đoàn người đang thực hiện một nghi lễ rất trang nghiêm, lặng lẽ hỏi người bạn đồng hành của mình: “Đây là gì vậy?” Siêu nhân trải nghiệm cũng đồng thời giải đáp thắc mắc cho cậu:

- Trước mắt mà cậu đang nhìn thấy đây chính là Lễ hội Cầu Ngư của cư dân ven biển. Lễ hội này được tổ chức mỗi năm một lần, được xem là một trong những ngày lễ lớn của năm. Trong phần lễ, các bô lão sẽ tiến hành thực hiện các nghi lễ như cậu đang thấy đây, để cầu cho đất nước hòa bình, nhân dân an lành, cầu cho trời yên, biển lặng, cầu cho mưa thuận gió hòa và ngư dân được một mùa bội thu. Kế đến là phần hội, ai ai cũng nô nức, phấn khởi theo các trò chơi hấp dẫn ở đây. Mở đầu là các màn hát tuồng thứ lễ, diễn xướng dân gian hay hát bả trạo.

Minh cũng không kìm được mà đung đưa theo dòng nhạc mang đậm chất âm hưởng dân gian ấy. Cậu nô nức, phấn khởi hòa mình vào dòng người lúc thì tham gia, lúc lại cổ vũ hết mình cho các trò chơi dân gian của người dân nơi đây. Các hoạt động như: đua thuyền, đi cà kheo, kéo co, đấu võ… sau đó còn náo nhiệt hơn nữa.

Đang hòa mình vào bầu không khí tràn ngập tiếng cười ấy thì bỗng nhiên, “ĐÙNG”- một tiếng nổ lớn vang lên làm chấn động cả khoảng không. Minh choàng tỉnh giấc, trở về thực tại. “À…Thì ra tất cả chỉ là một giấc mơ! Một giấc mơ thật đẹp!” Nhìn lên bầu trời, những tia pháo hoa sáng chói lóe lên, chiếu rọi vào niềm vui phấp phới của cậu học sinh nhỏ. Minh nở một nụ cười thật tươi. Giờ thì Minh đã sẵn sàng đón Tết rồi…với một cuốn sổ và chiếc bút nhỏ sẽ đồng hành cùng Minh trong những ngày sắp tới. Minh tin rằng, mọi trải nghiệm sẽ đều thật tuyệt khi ta lắng tâm quan sát và cảm nhận. Đó là bài tập Tết lớn nhất mà Minh rất háo hức để hoàn thành!

Trần Diệp Anh - Nhóm bút Khuông cửa mở