 |
| Cán bộ chiến sĩ Phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về Trật tự xã hội tỉnh Ninh Bình hướng dẫn người dân vận hành Kiosk thông minh và hệ thống xác thực, cấp bản sao số tài liệu điện tử. Ảnh: C.A tỉnh Ninh Bình |
Đối với lực lượng Công an nhân dân - lực lượng nòng cốt trong bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, chuyển đổi số được đo lường bằng những thay đổi thực chất như: quy trình xử lý công việc được rút ngắn, dữ liệu chính xác hơn, công tác lãnh đạo, chỉ huy kịp thời hơn, cán bộ làm việc hiệu quả hơn và quan trọng nhất là nhân dân được phục vụ thuận lợi, hiệu quả và an toàn hơn.
Bên cạnh đó, việc chuyển đổi số trong lực lượng Công an nhân dân không đơn thuần là việc thay thế hồ sơ giấy bằng văn bản điện tử, đưa thủ tục hành chính lên môi trường số mà thực sự là cuộc cách mạng sâu sắc, toàn diện, tác động đến tư duy, phương thức chỉ đạo, điều hành, quy trình công tác, quản lý dữ liệu và đấu tranh phòng, chống tội phạm của lực lượng Công an nhân dân. Đây chính là “chìa khóa” góp phần hiện đại hóa lực lượng Công an nhân dân, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước về an ninh trật tự, đấu tranh phòng chống tội phạm trong tình hình mới.
Văn kiện Đại hội XIII của Đảng xác định một trong ba đột phá chiến lược là xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại; trong đó chú trọng phát triển hạ tầng thông tin, viễn thông, tạo nền tảng chuyển đổi số quốc gia. Đặc biệt, Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã nhấn mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu; cuộc cách mạng này cần được thực hiện lâu dài, đồng bộ, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.
Trong lực lượng Công an nhân dân, tiến trình này đã được đặt nền móng từ sớm và từng bước được cụ thể hóa bằng những chương trình, nhiệm vụ phù hợp với yêu cầu phát triển trong từng giai đoạn. Cụ thể, ngày 20/4/2021, Bộ trưởng Bộ Công an đã ban hành Quyết định số 2612/QĐ-BCA phê duyệt Chương trình chuyển đổi số trong Công an nhân dân đến năm 2025, định hướng đến năm 2030. Đây là văn bản pháp lý quan trọng, đặt nền móng cho quá trình chuyển đổi số toàn diện trong toàn lực lượng Công an nhân dân. Mục tiêu tổng quát mà Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ Công an đặt ra là chuyển đổi nhận thức, phương pháp làm việc, tận dụng triệt để thành tựu của cách mạng công nghiệp 4.0, phát triển mạnh Chính phủ số nhằm đổi mới quy trình nghiệp vụ, sắp xếp bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng mục tiêu xây dựng lực lượng Công an nhân dân thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.
Từ đây, yêu cầu đối với chuyển đổi số trong Công an nhân dân cũng vượt ra ngoài phạm vi đổi mới nội bộ, trở thành một nhiệm vụ có ý nghĩa kép: vừa thúc đẩy tiến trình chuyển đổi số quốc gia, vừa bảo vệ an ninh, an toàn cho chính tiến trình đó. Theo đó, lực lượng Công an nhân dân vừa tiên phong chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả công vụ, quản lý, phục vụ người dân và doanh nghiệp; vừa bảo vệ tiến trình chuyển đổi số quốc gia, bảo đảm an ninh mạng, an toàn hệ thống thông tin và dữ liệu trước nguy cơ tội phạm công nghệ cao.
Hiện nay, quy trình chuyển đổi số trong Công an nhân dân được triển khai mạnh mẽ trên tất cả các lĩnh vực công tác. Theo đó, trong công tác quản lý, điều hành: Bộ Công an đã và đang xây dựng hệ thống quản lý văn bản và điều hành liên thông trong toàn lực lượng Công an nhân dân; đẩy mạnh xây dựng hoàn thiện hệ thống thông tin phục vụ công tác báo cáo lưu trữ, xử lý dữ liệu.
Trong công tác tham mưu, hậu cần và kỹ thuật: Lực lượng Công an nhân dân chú trọng đào tạo đội ngũ cán bộ chuyên trách, trang bị kiến thức và kỹ năng số cho cán bộ, chiến sĩ để thích ứng với giai đoạn mới. Trong lĩnh vực hậu cần, tài chính, ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) được ứng dụng để quản lý tài sản, trang bị, thanh lý tài sản một cách công khai, minh bạch, đồng thời đẩy mạnh lộ trình thanh toán không dùng tiền mặt và số hóa hồ sơ.
Việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, phân tích dữ liệu và từng bước nghiên cứu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong các lĩnh vực nghiệp vụ đang mở ra những khả năng mới, góp phần nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa, phát hiện và đấu tranh phòng chống tội phạm. Các cơ sở dữ liệu về phòng cháy chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ cũng được số hóa, hỗ trợ truyền tin báo sự cố một cách kịp thời.
Từ các lĩnh vực nghiệp vụ chuyên sâu, chuyển đổi số tiếp tục được mở rộng sang công tác quản lý hành chính về trật tự xã hội, trực tiếp nâng cao chất lượng phục vụ người dân: Ứng dụng khoa học công nghệ, triển khai Đề án 06/CP của Chính phủ là bước đi đột phá nhất. Thông qua Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, định danh và xác thực điện tử, trong đó có ứng dụng VNeID, lực lượng Công an nhân dân đã giúp người dân giảm bớt việc kê khai trùng lặp, giảm giấy tờ phải mang theo khi thực hiện các thủ tục hành chính, giải quyết chế độ chính sách, an sinh xã hội, đồng thời hỗ trợ hiệu quả trong việc nhận dạng, phát hiện đối tượng vi phạm pháp luật, các đối tượng truy nã, truy tìm.
Đặc biệt, khi hoạt động quản lý và cung cấp dịch vụ công ngày càng được thực hiện trên nền tảng số, dữ liệu điện tử, yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn thông tin càng trở nên quan trọng. Với lực lượng Công an nhân dân, chuyển đổi số luôn đi cùng với bảo vệ bí mật nhà nước, bí mật công tác và dữ liệu cá nhân của người dân, doanh nghiệp. Các hệ thống thông tin không chỉ cần vận hành thông suốt, hiệu quả mà còn phải được bảo vệ trước những nguy cơ tấn công mạng, chiếm quyền điều khiển, lộ lọt dữ liệu. Vì vậy, phối hợp giữa lực lượng Công an nhân dân với các cơ quan, đơn vị liên quan trong bảo đảm an ninh mạng tiếp tục được chú trọng.
Nhìn từ những kết quả đạt được, chuyển đổi số trong lực lượng Công an nhân dân không chỉ là câu chuyện của hạ tầng công nghệ, thiết bị hay phần mềm, mà trước hết là sự thay đổi từ chính con người. Với cán bộ, chiến sĩ, đó là quá trình thay đổi nhận thức, phương pháp và thói quen công tác; chủ động học hỏi, nâng cao kỹ năng số, cập nhật dữ liệu đầy đủ, chính xác, đồng thời nâng cao ý thức bảo vệ tài khoản, thiết bị và thông tin công vụ. Với người dân và doanh nghiệp, đó là việc tiếp cận, sử dụng ngày càng thuận tiện hơn các dịch vụ công trên môi trường số, cung cấp thông tin chính xác, bảo vệ tài khoản định danh điện tử và phản hồi những khó khăn phát sinh trong quá trình sử dụng. Những tương tác đó cũng giúp các dịch vụ số của lực lượng Công an nhân dân ngày càng hoàn thiện, gần hơn với nhu cầu thực tế.
Từ những nền tảng đã tạo dựng, lực lượng Công an nhân dân tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, triển khai hiệu quả các nền tảng, đề án quan trọng, đồng thời nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp. Đây không chỉ là yêu cầu của tiến trình hiện đại hóa lực lượng, mà còn là cách để phát huy bản lĩnh, trí tuệ và trách nhiệm của người chiến sĩ Công an trong môi trường số; góp phần giữ vững an ninh, trật tự, bảo vệ cuộc sống bình yên và tạo nền tảng an toàn cho đất nước phát triển trong kỷ nguyên số.
