Sáng tác

Người miệt đồng và món ngon từ rắn. Tản văn của Kim Quyên

Kim Quyên
Tản văn 15:00 | 29/01/2025
Baovannghe.vn - Người miệt đồng bằng sông Cửu Long đã tận hưởng những món quà hào phóng về thủy sản của thiên nhiên miền sông nước như tôm, cua, rùa, rắn...
aa

Trong các loại đặc sản đó, rắn là món ăn nhiều bổ dưỡng, là loại thuốc quí chữa được nhiều bệnh như tim mạch, thấp khớp... Rắn Lục và rắn Trung (loại rắn có hai đầu) trị được cả u bướu, ung thư.

Trại rắn Đồng Tâm của tỉnh Tiền Giang là trại rắn lớn nhất Đông Nam Á, nơi xuất khẩu lượng nọc rắn lớn để bào chế những loại biệt dược, chế tạo nhiều loại thuốc trị bệnh và rượu bổ từ rắn. Người nông dân đồng bằng muốn ăn rắn thì tìm cách bắt cũng tương đối dễ dàng. Chỉ cần cái lưới bén giăng ngang con rạch nhỏ, hoặc cắm cây cần câu có móc con trùn hổ trộn với cám rang cắm dưới mé rạch hay đặt lờ trong cái miệng cống của cái ao sau nhà... Đơn giản vậy thôi, cũng có thể bắt được chú rắn Ri cá mập ú, một chị Ri Dông hay Bông Súng no tròn. Còn mấy chàng Hổ Đất, Hổ Mây hay Hổ Hành, Hổ Ngựa là loại rắn độc thì khó bắt hơn nhưng những người có chút ít “tay nghề” vẫn bắt dễ dàng.

Khi làm thịt rắn, điều quan trọng đầu tiên là phải cắt đầu và chôn sâu dưới đất kẻo gà bươi hoặc trẻ nhỏ lấy chơi đùa, chẳng may nọc rắn dính vào chỗ đứt tay có thể gây chết người như chơi. Muốn uống huyết rắn trị thấp khớp thì cắt cổ rắn lấy huyết rồi pha vào chút rượu quậy đều rồi uống sống. Thân rắn phải cạo sạch lớp da ngoài bằng cách luộc nước sôi hoặc hơ lửa..

Những món ăn làm từ rắn có thể chia làm 2 nhóm: món khô và món nước. Món khô gồm có rắn xào lá cách, rắn nướng trui, rắn làm khô… Món nước có rắn nấu cháo đậu xanh là món bổ dưỡng, ngon miệng hơn cả. Nhưng làm gì thì làm, trước khi nấu món là con rắn phải được cạo vảy sạch sẽ trắng phau mới ướp gia vị được.

Người miệt đồng và món ngon từ rắn. Tản văn của Kim Quyên
Vẻ đẹp của cánh đồng. Ảnh minh họa: Pixabay

Món nhậu thì làm món xào lá cách là loại cây trị xương khớp, lá hình giống lá trầu có mùi thơm nồng nồng. Thân rắn bầm thật nhuyễn (kể cả xương) rồi ướp tỏi, hành, đường, muối, tiêu, ớt, bột nêm cho thấm rồi bắc lên chảo xào thịt cho chín mềm, thả lá cách xắt nhuyễn vào, đảo đều rồi nhấc xuống, ăn nóng với bánh tráng mè có pha nước cốt dừa. Vừa ăn vừa uống rượu rắn, chuyện trên trời dưới đất nổ ran, chẳng mấy chốc ngà ngà say.

Rắn nấu cháo đậu xanh là món ngon bổ dưỡng mà dân đồng ai cũng biết. Ngoài trời mưa lành lạnh, trong nhà hè nhau nấu nồi cháo rắn. Thân rắn đã sạch sẽ được chặt khúc trắng phau bỏ vào nồi cháo đậu xanh đang sôi sùng sục, cháo nhừ thì thịt cũng vừa chín mềm. Vớt thịt rắn ra để nguội, nêm nếm nồi cháo cho ngọt, nếu ai thích nước cốt dừa thì bỏ thêm nước cốt dừa vào cho tăng phần béo thơm.

Thịt rắn được xé nhỏ, chừa xương lại, chấy thịt rắn với hành tỏi cho thơm rồi bỏ vào nồi cháo, giữ cho độ nóng hôi hổi để người ăn luôn nghe mùi thơm phức của chén cháo. Cháo bùi béo nhờ vị của đậu xanh và nước cốt dừa, da rắn giòn giòn, thịt rắn chắc, ngọt hơn thịt gà, mùi gừng, tiêu, hành bốc lên nồng nàn. Người bị cảm cúm hoặc suy dinh dưỡng ăn chén cháo nóng, mồ hôi vã ra khiến ai nấy thấy khỏe hẳn.

Tùy theo loại rắn lớn hay nhỏ, mập hay ốm mà chế biến món ăn sao cho phù hợp khẩu vị. Rắn Ri Cá, Bông Súng hầm với măng mạnh tông hay đu đủ mỡ gà cũng là món nước ăn với bún rất ngon. Rắn nhỏ, ốm yếu thì xào sả ớt ăn với cơm trắng hoặc phơi khô để dành khi có khách bất ngờ đến chơi, nhà cũng có món ăn “độc, lạ” mà đãi đằng. Cánh đàn ông trong mỗi bữa cơm nhớ uống một ly “ốc trâu” cho ấm bụng và thêm năng lượng, phụ nữ có bệnh hiểm thì nhờ người tìm cho ra con rắn Lục màu da xanh như cành lá, đốt lấy nước uống hoặc ngâm rượu uống thường xuyên sẽ thấy bệnh tật giảm rất nhiều.

Ăn thịt rắn, uống huyết rắn, người yếu bóng vía nghe tới lắc đầu sợ hãi nhưng thật ra chất nọc nó, thịt xương nó đã giúp chữa bệnh và bồi dưỡng cơ thể cho con người rất nhiều. Sợ nó thì đừng đạp lên mình nó, bình thường nó cũng hiền khô chứ có gì đâu.

Kim Quyên| Báo Văn nghệ

Đặc sắc chương trình nghệ thuật “Huyền Thiên Cổ Đàn”

Đặc sắc chương trình nghệ thuật “Huyền Thiên Cổ Đàn”

Baovannghe.vn - Chương trình nghệ thuật “Huyền Thiên Cổ Đàn” sẽ diễn ra vào ngày 26/4 tại Khu văn hóa Thung Ui (Ninh Bình), nhằm đánh thức trầm tích văn hóa cố đô bằng sân khấu thực cảnh với 2.500 diễn viên
Âm vang tháng tư

Âm vang tháng tư

Baovannghe.vn - Có những con đường đã hình thành, trải dài qua hàng ngàn năm lịch sử dân tộc. Con đường từ thuở những người tiền sử đi khai mở đất. Dòng giống Lạc Hồng đã khai sơn phá thạch từ thuở hồng hoang Mẹ dẫn đàn con Tiên lên rừng, Cha dẫn đàn con Rồng xuống biển.
Chính phủ: Đẩy mạnh chuyển đổi số trong toàn ngành VHTT&DL

Chính phủ: Đẩy mạnh chuyển đổi số trong toàn ngành VHTT&DL

Baovannghe.vn - Văn phòng Chính phủ có Thông báo số 216/TB-VPCP ngày 26/4/2026 kết luận của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tại cuộc họp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về tình hình thực hiện chương trình công tác, kế hoạch nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 và rà soát cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh theo Kết luận số 18-KL/TW ngày 02/4/2026.
Chuyên gia quy hoạch quốc tế: Hạ Long từ một kỳ quan để đến thăm trở thành một chuẩn sống để lựa chọn

Chuyên gia quy hoạch quốc tế: Hạ Long từ một kỳ quan để đến thăm trở thành một chuẩn sống để lựa chọn

Baovannghe.vn - Giải mã bí mật đô thị toàn cầu, chuyên gia quy hoạch quốc tế khẳng định: Hạ Long đang “từ một kỳ quan trở thành một chuẩn sống mới”
Điện ảnh cách mạng: Nguồn lực chiến lược của công nghiệp văn hóa

Điện ảnh cách mạng: Nguồn lực chiến lược của công nghiệp văn hóa

Baovannghe.vn - Điện ảnh cách mạng không chỉ được xem là nơi lưu giữ kí ức lịch sử, mà còn âm thầm bồi đắp lí tưởng và định hình bản sắc dân tộc.