Diễn đàn lý luận

Những tiếp cận xuyên ngành từ Phê bình sinh thái đến Điện ảnh sinh thái

Thảo Vy
Lý luận phê bình 10:50 | 21/05/2026
Baovannghe.vn - Tọa đàm “Từ phê bình sinh thái đến điện ảnh sinh thái tại Việt Nam: Những tiếp cận xuyên ngành” trong khuôn khổ Tuần lễ Khoa học xã hội và Nhân văn đã trả lời cho câu hỏi về phát triển bền vững và tương lai văn hóa của cộng đồng.
aa

Theo đó, tại hội thảo, các đại biểu, diễn giả đã tập trung thảo luận, làm rõ mối quan hệ Từ phê bình sinh thái đến điện ảnh sinh thái tại Việt Nam để thống nhất nhận định: việc kết nối từ phê bình sinh thái đến điện ảnh sinh thái không chỉ là sự lựa chọn học thuật mới mẻ, mà còn thể hiện tinh thần trách nhiệm xã hội của người nghiên cứu văn học - nghệ thuật trước các vấn đề môi trường, phát triển bền vững và tương lai văn hóa của cộng đồng.

Những tiếp cận xuyên ngành từ Phê bình sinh thái đến Điện ảnh sinh thái
Tọa đàm đã trả lời cho câu hỏi về phát triển bền vững và tương lai văn hóa của cộng đồng.

Ghi nhận từ BTC, các tham luận được gửi và trình bày trực tiếp tại hội thảo có phạm vi trải rộng trên nhiều đối tượng nghiên cứu - từ văn học Việt Nam, đến văn học Đông Á; điện ảnh Việt Nam, điện ảnh Hollywood, điện ảnh Nhật Bản...Đặc biệt, các số liệu, mệnh đề luận giải đều dựa trên sự nghiên cứu vận dụng nhiều hệ hình lý thuyết mới như phê bình sinh thái, nữ quyền sinh thái, mỹ học sinh thái, nghiên cứu liên loài, nghiên cứu ký ức và nghiên cứu văn hóa thị giác… nhằm làm nổi bật tính chất xuyên ngành ngày càng rõ nét của nghiên cứu nhân văn hiện nay. Đồng thời, phản ánh sự vận động tích cực của giới nghiên cứu trẻ trong việc đưa khoa học nhân văn Việt Nam hội nhập với các xu hướng nghiên cứu quốc tế đương đại.

Thực tế cho thấy, các vấn đề môi trường hiện diện ngày càng rõ trong văn học và điện ảnh Việt Nam, không chỉ như một chủ đề thời sự mà còn như một “điểm bùng phát tự sự” của nghệ thuật đương đại khi những đe dọa từ Biến đổi khí hậu, những nguy cơ an ninh phi truyền thống đang làm suy kiệt, đứt gãy hệ sinh thái... thì văn học, nghệ thuật trong đó có điện ảnh đang tìm cách kể lại câu chuyện về con người trong mối quan hệ với thế giới tự nhiên, từng bước kiến tạo một cảm quan mới về tự nhiên và đời sống sinh thái.

Tuy nhiên, để có một cách tiêp cận xuyên ngành giữa phê bình sinh thái và điện ảnh sinh thái thì một hệ thống phê bình sinh thái mang tính bản địa phải được định hình và phát triển. Phê bình sinh thái không chỉ dừng ở lời cảnh báo về môi trường, mà còn là hành trình nhìn lại vị trí của con người trong thế giới tự nhiên. Qua văn học và điện ảnh, những vấn đề sinh thái được tiếp cận bằng ký ức, cảm xúc và trải nghiệm, để từ đó khơi gợi một cách sống hài hòa hơn với tự nhiên… Đây cũng là quản điểm được thống nhất tại tọa đàm, góp phần khẳng định vai trò của khoa học xã hội và nhân văn trong việc kiến tạo nhận thức xã hội, nuôi dưỡng ý thức sinh thái và phát triển văn hóa bền vững trong cả hiện tại và tương lai.

Trao giải cuộc thi ký “Thành phố tôi yêu, thành phố nghĩa tình”

Trao giải cuộc thi ký “Thành phố tôi yêu, thành phố nghĩa tình”

Baovannghe.vn- Ngày 25/8, Tạp chí Văn nghệ TP.HCM tổ chức lễ trao giải cuộc thi ký “Thành phố tôi yêu, thành phố nghĩa tình” tại Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật TP.HCM.
Nhạc sĩ Trần Viết Bính và những thành tựu phi thường tuổi 90

Nhạc sĩ Trần Viết Bính và những thành tựu phi thường tuổi 90

Baovannghe.vn - Năm 2026 này, nhạc sĩ Trần Viết Bính đã ở độ tuổi ngoài 90, nhưng ông vẫn khiến nhiều người kinh ngạc bởi gia tài đồ sộ với hơn 300 thể loại ca khúc, cùng các công trình nghiên cứu và sưu tầm hơn 200 bài dân ca và hàng trăm giải thưởng lớn nhỏ, đặc biệt là Giải thưởng Nhà nước về Văn học, nghệ thuật năm 2017.
Khai mạc triển lãm "Ký ức những năm tháng không quên"

Khai mạc triển lãm "Ký ức những năm tháng không quên"

Baovannghe.vn - Nhân kỷ niệm 81 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 - 2/9/2026), Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam giới thiệu triển lãm “Ký ức những năm tháng không quên”, quy tụ hơn 50 tác phẩm hội họa, đồ họa, điêu khắc với nhiều chất liệu như sơn dầu, sơn mài, lụa, bột màu, chì…
Người lính hậu cần cầm bút

Người lính hậu cần cầm bút

Baovannghe.vn - Năm 1966, Đỗ Viết Nghiệm 17 tuổi, đang học lớp 8 thì bỏ giữa chừng để vào bộ đội. Sau hai năm huấn luyện, cuối năm 1968 anh đi Nam, chiến đấu ở chiến trường khu V trong binh chủng Hậu cần.
Mời độc giả đón đọc báo Văn nghệ số đặc biệt 35+36/2026

Mời độc giả đón đọc báo Văn nghệ số đặc biệt 35+36/2026

Baovannghe.vn - Báo Văn nghệ số đặc biệt 35+36 ra ngày 29/8/2026 có những nội dung sau