Sự kiện diễn ra từ ngày 30/6 - 28/8 tại số 49 Nguyễn Du, phường Hai Bà Trưng, Hà Nội, thu hút hàng trăm người tham quan các tác phẩm webtoon nổi tiếng được khán giả trẻ Việt Nam yêu thích như Tôi thăng cấp một mình, Sống sót với tư cách đầu bếp của Yeonsangun và Trung tâm chăm sóc chấn thương.
Sự kiện 2026 K-Comics Origin Vietnam cho thấy thị trường webtoon (loại hình truyện tranh kỹ thuật số được thiết kế để đọc liền mạch theo chiều dọc) tại Hàn Quốc đang phát triển và vươn ra quốc tế mạnh mẽ. Theo tờ The Korea Herald, quy mô thị trường webtoon của đất nước này đã vượt qua 2.000 tỷ won (khoảng 1,36 tỷ USD) vào năm 2023, tăng 19,7% so với cùng kỳ năm trước đó. Xét toàn ngành, các nền tảng webtoon chứng kiến sự phát triển lên đến 25%, đạt mức 1.409 tỷ won doanh thu. Các nền tảng truyện tranh trực tuyến này còn tiếp tục phát triển mạnh mẽ ra thị trường quốc tế; trong đó Nhật Bản chiếm khoảng 40,3%, Bắc Mỹ chiếm 19,7%, Trung Quốc chiếm 15,6%, Đông Nam Á và châu Âu lần lượt chiếm 12,3% và 8,2%.
Ngành webtoon Hàn Quốc không chỉ được thúc đẩy bởi nhu cầu của công chúng đọc truyện tranh trên nền tảng trực tuyến mà còn đến từ hệ sinh thái phát triển đa ngành đầy tiềm năng. Bà Park Chan A - Giám đốc Trung tâm Văn hóa Hàn Quốc tại Việt Nam cho biết: Những tác phẩm được trưng bày trong triển lãm lần này đều là các webtoon thành công, được chuyển thể thành game, phim hoạt hình, phim truyền hình.
Không chỉ có Hàn Quốc, các quốc gia có ngành công nghiệp truyện tranh phát triển như Nhật Bản, Trung Quốc, Đài Loan... cũng chứng kiến sự bùng nổ của webtoon trong những năm vừa qua. Theo Market Wide Research, thị trường webtoon Nhật Bản đạt 780,4 triệu USD vào năm 2026, dự báo sẽ tăng trưởng lên mức 3,6 tỷ USD vào năm 2035, đạt tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) là 18,6%. Sự phổ biến của webtoon được thúc đẩy bởi nhóm độc giả thanh thiếu niên và người trẻ tuổi sử dụng các nền tảng di động. Nhu cầu thị trường tập trung chủ yếu tại các khu vực sáng tạo ở Tokyo và các cụm nội dung số tại Osaka.
Thị trường webtoon duy trì sự phát triển mạnh mẽ, nhưng phải đối mặt với những thách thức liên quan trực tiếp đến các hoạt động bất hợp pháp. Tại Hàn Quốc, thị trường webtoon “lậu” được ước tính lên đến 446,5 tỷ won, chiếm khoảng 20% so với các nền tảng được cấp phép. Liên quan đến việc ứng dụng AI trong quy trình sản xuất webtoon, 63,8% doanh nghiệp bày tỏ sự sẵn sàng sử dụng AI, cho thấy mức tăng đáng kể so với năm trước đó. Tuy nhiên, chỉ có 36,1% số họa sĩ bày tỏ sự quan tâm đến việc ứng dụng công nghệ này vào sản xuất webtoon.
Không chỉ có Hàn Quốc, Nhật Bản cũng đang đối mặt với các thách thức trong việc phát triển thị trường truyện tranh truyền thống và webtoon. Việc tuân thủ quy định của các nhà xuất bản chịu ảnh hưởng bởi Đạo luật Bảo vệ Bí mật Đặc biệt của Nhật Bản cũng như các hướng dẫn về xếp hạng nội dung từ cơ quan quản lý truyền thông nước này.
 |
| Hình ảnh trong Ngự trù của bạo chúa - phim chuyển thể từ webtoon Sống sót với tư cách đầu bếp của Yeonsangun. Ảnh: TVN |
Tại Việt Nam, thị trường truyện tranh trực tuyến vẫn đang bị chi phối bởi nội dung đến từ nước ngoài, ở cả khía cạnh sản xuất lẫn tiêu thụ. Đạo diễn, nhà sản xuất phim Charlie Nguyễn, đồng thời là đồng sáng lập và giám khảo của COMINK (cuộc thi sáng tác truyện tranh) từng chia sẻ với truyền thông rằng, Việt Nam hiện là nơi tiêu thụ cũng như tham gia, gia công sản xuất nhiều tác phẩm truyện tranh lẫn webtoon nước ngoài. Một số công ty, studio mở ra tại Việt Nam với thị trường chính là gia công sản xuất webtoon của xứ kim chi. Trong đó, Hongtoon (Hàn Quốc) thành lập năm 2021 tại TP.HCM đã xây dựng đội ngũ họa sĩ Việt Nam tham gia vào các khâu sản xuất webtoon theo quy trình và tiêu chuẩn của các nền tảng lớn như Kakao, Naver.
Việc trở thành xưởng gia công cho nước ngoài không hẳn tiêu cực đối với thị trường webtoon tại Việt Nam. Đây được xem là cơ hội để học hỏi, chuyển giao công nghệ cũng như tạo ra công ăn việc làm cho họa sĩ nội địa. Sự lớn mạnh của lĩnh vực này cũng chứng minh được năng lực và khả năng đáp ứng yêu cầu của thị trường đến từ các họa sĩ Việt Nam. Tuy nhiên, trong chiến lược dài hạn, việc Việt Nam chỉ dừng lại ở hoạt động gia công cho các nền tảng webtoon nước ngoài cũng là điều đáng để phân tích và đưa ra các chiến lược phát triển phù hợp.
Anh Nguyễn Khánh Dương, đồng tác giả truyện tranh Long thần tướng, đồng sáng lập nền tảng Comicola và COMI.mobi, chia sẻ rằng Việt Nam cũng đang tạo ra những bước chuyển mình trong lĩnh vực truyện tranh và webtoon. Khoảng 10 năm trước, khi mạng xã hội bùng nổ và phát triển, truyện tranh Việt bắt đầu được đăng lên mạng xã hội nhiều hơn, thu hút sự quan tâm của độc giả. “Đây là nền tảng rất dễ để lan tỏa truyện tranh, nhất là dạng truyện tranh một khung. Các nhà xuất bản, đơn vị phát hành sách đã kêu gọi và tập hợp các họa sĩ, tác giả như Lê Bích, Mèo Mốc, Phan Kim Thanh, Thành Phong… rất được ưa chuộng vào thời điểm đó”, anh nói.
Có thể xem đây là giai đoạn manh nha cho sự phát triển của webtoon tại Việt Nam, khi những tác phẩm được sản xuất phù hợp với thói quen đọc trên nền tảng trực tuyến. Trên thực tế, nhiều bộ truyện tranh nổi tiếng trong thời gian qua của Việt Nam cũng có xuất phát điểm là webtoon. Khi sự hứng thú của cộng đồng tăng cao, các tác phẩm webtoon như Bad Luck (Châu Chặt Chém), Bẩm thầy Tường, có thầy Vũ đến tìm (Vuy), Truyện ma sau 6h (Lê Vũ Kiến Duy)... dần được phát triển theo tư duy xây dựng IP (Intellectual Property - tài sản trí tuệ). Ví dụ, nếu xem Bad Luck của tác giả Châu Chặt Chém là một tài sản trí tuệ, nó không chỉ đơn thuần là truyện tranh, webtoon mà còn có thể mở rộng ra các lĩnh vực khác trong hệ sinh thái như vật phẩm văn hóa, trò chơi điện tử, phim chiếu mạng, phim điện ảnh…
Anh Nguyễn Khánh Dương nhận định: “Tại Hàn Quốc, các studio webtoon đều ít khi tiếp nhận các dự án truyện tranh gốc, nguyên bản. Thay vào đó, họ thường bắt đầu quy trình sản xuất webtoon dựa trên các web novel (tiểu thuyết mạng) thành công và được biết đến trước đó. Từ đây, họ sẽ tiếp tục phát triển và sản xuất các series phim truyền hình hoặc tác phẩm điện ảnh. Họ cũng có thể sản xuất các trò chơi điện tử từ câu chuyện ban đầu, tạo ra một dây chuyền và hệ sinh thái vừa đa dạng vừa phong phú.”
Sự thành công của thị trường webtoon Hàn Quốc không chỉ đến từ nội tại ngành, mà còn nằm ở hệ sinh thái và quy trình khép kín từ các tài sản trí tuệ (IPs). Mô hình này cũng dần phát triển tại Việt Nam trong những năm gần đây, thể hiện qua thành công của các tác phẩm truyện tranh cùng các sản phẩm phái sinh (túi mù, boardgame, bài tarot...), cũng như các tác phẩm truyền hình và điện ảnh doanh thu trăm tỷ được chuyển thể từ tiểu thuyết mạng thời gian qua. Lấy ví dụ như thành công ngoài mong đợi của series phim truyền hình Tết ở làng địa ngục, phim điện ảnh Quỷ ăn hồn phát triển từ tiểu thuyết mạng. Trên thực tế, Việt Nam hoàn toàn có thể áp dụng mô hình này để phát triển, nhất là khi truyện tranh, thiết kế, điện ảnh là những lĩnh vực mũi nhọn của chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa của đất nước.
