Thật vui là mới đây anh tiếp tục cho ra đời tập thơ chuyên về biển, đảo - Mùa Trường Sa. Đây là kết quả những chuyến đi công tác ở quần đảo Trường Sa của một người đam mê văn chương, tha thiết yêu biển đảo quê hương, yêu nhân dân và đồng đội đang ngày đêm làm nhiệm vụ nơi phên giậu đầy sóng gió.
|
Đây là điều dễ thấy trong thi phẩm. Năm 2015, tác giả đã từng có chuyến công tác đi Trường Sa đầu tiên. Và năm 2025, sự trở lại thăm các đảo đầy nắng và gió này, người viết có độ sâu trong sự cảm nhận vẻ đẹp chẳng nơi nào có được như ở nơi đây. Chẳng hạn: “Có loài hoa rất đẹp/ Nở rộ giữa mùa đông/ Ai cũng mong nhìn ngắm/ Bông hoa quả bàng vuông…” (Hoa quả bàng vuông). Ở Trường Sa, cây cối cũng hòa đồng cùng con người và biết hát ca chẳng lúc nào ngơi nghỉ: “… Sóng biển xôn xao/ Vi vu gió lộng/ Nghe phi lao hát/ Khúc ca muôn đời…” (Phi lao hát). Thiên nhiên ánh sáng cũng “làm việc bằng hai” để có Cầu vồng kép - hai vòng cầu vồng cùng lúc phát lộ vì ánh sáng mặt trời đã phản xạ hai lần bên trong giọt nước - thay vì một lần như cầu vồng bình thường. Nghĩa là cảnh vật cũng tận dâng tận hiến, làm nên những bức tranh huyền ảo tuyệt vời: “Ánh hào quang bủa vây/ Bao trùm đảo Đá Tây.../ Một vòng cung tự khép/ Lung linh sắc cầu vồng” (Cầu vồng kép).
Thú vị hơn, nghe các bạn hữu, đồng đội đọc thơ trên đảo, tuy không có phương tiện kĩ thuật hỗ trợ của âm thanh, khác với trên đất liền, nhưng lại có tiếng sóng, tiếng gió và nhất là tiếng vỗ tay của lính đảo cổ vũ, sự cộng hưởng giữa cảnh vật và con người “làm nên đêm nhạc mê say” lòng người: “Anh đọc thơ giữa Trường Sa/ Tiếng sóng gió thay cho tiếng nhạc/ Tiếng vỗ tay của người lính đảo/ làm nên đêm thơ - nhạc mê say…” (Đọc thơ). Người lính đảo ngoài nhiệm vụ canh gác, tuần tra bảo vệ chủ quyền, xử lí các tình huống trên biển, sẵn sàng chiến đấu khi có kẻ xâm phạm, còn luyện tập thường xuyên để tăng khả năng chiến đấu. Bên cạnh đó, các anh rất tích cực tăng gia trồng rau và chăn nuôi để cải thiện đời sống. Làm nhiều việc như vậy nhưng lính đảo rất lạc quan, yêu đời. Nghe các chiến sĩ hát trong mưa, tác giả thật xúc động: “…Giữa trùng khơi đảo xa/ Lính đảo hát say sưa/ Không một chút ngại ngần/ Hát múa lúc đang mưa…” (Lính đảo hát). Chứng kiến sinh hoạt của người dân trên đảo có dịp Vãn cảnh chùa, tác giả đọc được suy nghĩ, mong muốn của các phật tử: “…Ngôi chùa ở Trường Sa/ Kiến trúc như đất liền/ Tiếng chuông, mõ vang xa/ Giữa trùng khơi sóng biển…”
 |
| Chiến sĩ đảo An Bang, Đặc khu Trường Sa say sưa đọc Mùa Trường Sa của Đại tá, nhà báo Nguyễn Kiên Thái. Ảnh: Phú Sơn |
Đó là những con người giàu tình cảm, lạc quan yêu đời, có tính kỉ luật cao. Các anh yêu thương giúp đỡ nhau khi làm nhiệm vụ cũng như trong sinh hoạt. Cuộc sống tuy còn nhiều vất vả: “Dẫu nắng gió sạm đen khuôn mặt/... Lính đảo xa sâu nặng nghĩa tình” (Lính đảo). Làm nhiệm vụ, tuy xa gia đình nhưng tình cảm các anh luôn nhớ thương người thân ở quê nhà. Mỗi dịp Tết đến, ai cũng mong được đoàn viên sum họp gia đình, nhưng thực hiện trách nhiệm cao cả, người chiến sĩ sẵn sàng vì nhân dân phục vụ, các anh đảm nhiệm công việc nơi đầu sóng, bạn với biển trời, song trong sâu thẳm trái tim các anh vẫn đau đáu nhớ thương. Bài Gửi đất liền là những dòng tâm sự của lính thật chân tình khiến người đọc rưng rưng: “Tết năm nay anh vắng nhà/ em nhớ giữ mình ấm nhé…/ Hôm nay tàu ra Trường Sa/ Gửi đất liền nhiều thương nhớ…” Tình người ở nơi địa đầu Tổ quốc chan chứa yêu thương, sự quan tâm đến nhau thật dung dị: “… Ai cũng có duyên, tính thật thà/ Đều giản dị, chân tình, mộc mạc/ Giúp đỡ nhau như người một nhà…” (Tình người).
Người lính đảo cũng rất yêu đời và lạc quan. Những lúc làm xong nhiệm vụ, các anh cùng Xem bóng đá và khi kết thúc trận đấu: “…Bóng đá Việt Nam vô địch/ Cờ đỏ bay khắp trên boong.” Có hôm chiến sĩ “xem văn nghệ” lại có khi biểu diễn hát ca cây nhà lá vườn, cổ vũ nhau hết mình: “Mọi người nô nức hát ca/ Vui mừng khôn xiết mặn mà tình thân…” (Đêm văn nghệ). Do đặc điểm nhiệm vụ, các anh đón Giao thừa ở Biển Đông hoặc ăn Tết sớm trong tâm trạng bâng khuâng: “… Đêm Giao thừa biển hát khúc tình ca/ Nghe vang vọng lời đất liền gửi gắm/ Chỉ huy đảo tới thăm từng chốt gác/ Tặng lì xì chúc tết đầu năm…” Không ít lần vào dịp năm mới, các đoàn cán bộ, nhân dân, nghệ sĩ ra thăm Trường Sa và những chuyến đi ấy khiến những người trở về đất liền phải lòng Lỡ yêu: “…Mỗi lần anh ra đảo/ Ký ức lại ùa về/ Biển mênh mông là thế/ Anh yêu biển, yêu em… Đã lỡ yêu biển rồi/ Anh biết làm sao đây.”
Cảm phục hơn, người lính đảo có tinh thần kỉ luật nghiêm minh và ý chí kiên cường. Chính kỉ luật đã làm nên sức mạnh. Trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, các anh vẫn duy trì chế độ huấn luyện, sinh hoạt và trực gác đúng quy định: “…Tự hào là lính đảo/ Nhận nhiệm vụ thiêng liêng/ Được góp sức nhỏ bé/ Giữ biển đảo quê hương” (Gác giữa trùng khơi). Mọi nhiệm vụ được các anh thực hiện nghiêm và luôn đặt lợi ích tập thể lên trên hết. Nhờ đó, các anh mới ứng phó được với mọi tình huống bất ngờ để bảo vệ chủ quyền biển đảo. Có chiến sĩ nỗ lực phấn đấu đã được kết nạp Đảng tại Trường Sa. Lời hứa trước Đảng kì trong bài: “Ba lần hứa: Xin thề! Xin thề! Xin thề! Tiếng hô vang xa giữa trùng khơi…/ Trường Sa thêm một hạt giống đỏ nảy mầm” (Trước Đảng kì).
Đọc tập thơ, hình ảnh người lính đảo hiện lên gần gũi, phẩm chất cao đẹp, trở thành biểu tượng của trách nhiệm, bản lĩnh và lòng yêu nước của tuổi trẻ Việt Nam. Nhà văn Phùng Văn Khai đã rất có lí khi nhận xét về tác giả: “… Chỉ có người lính viết về người lính mới mộc mạc hồn nhiên đến bộc trực như vậy…”
Đến với Trường Sa, nhà báo Kiên Thái dành nhiều tình cảm với các bậc tiền nhân dựng nước và giữ nước. Trong bài Nhớ lời tiền nhân, tác giả rất tâm đắc với lời vua Lê Thánh Tông và lời Bác Hồ. Cả hai bậc cao minh ấy đều gặp nhau ở tư tưởng lớn “Đồng sức đồng lòng gây dựng giang san”. Mặt khác, tác giả biết ơn sâu sắc các thế hệ cha ông khai hoang mở cõi, quyết tâm đến cùng bảo vệ Trường Sa. Nguyễn Kiên Thái khắc sâu trong tim Vòng tròn bất tử, Hạc giấy... Bài Nghĩa trang xanh có những câu thơ dung dị nhưng khiến trái tim người đọc se thắt bởi: “… Ở đó có những người lính trẻ/ Tuổi các anh mười tám, đôi mươi/ Đã anh dũng hi sinh vì Tổ quốc/ Máu xương hòa với sóng biển khơi.”
Tác giả khắc sâu trong tâm khảm nỗi niềm Khu tưởng niệm Gạc Ma, nơi đây: “…Khu tưởng niệm Gạc Ma/ Linh thiêng muôn màu sắc/ Nơi giáo dục truyền thống/ Cho nay và mai sau.” Lòng biết ơn đối với các liệt sĩ được khái quát rất sâu qua những câu thơ neo vào cốt, khắc vào tim người đọc: “…Trường Sa mùa biển động/ Lớp lớp sóng vang xa/ Ngân khúc hát ngợi ca/ Tôn vinh người giữ đảo…” (Trường Sa mùa biển động). Đi đôi với tưởng nhớ, tác giả còn bày tỏ niềm biết ơn sâu sắc trước tinh thần quả cảm, ý chí thép quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh của các liệt sĩ. Qua từng ý thơ, tác giả muốn nhắn gửi: Thế hệ hôm nay càng phải sống có trách nhiệm hơn, học tập và rèn luyện tốt hơn để xứng đáng với sự hi sinh cao cả ấy.
Tập thơ Mùa Trường Sa tuy có đôi bài gieo vần chưa thật nhuần nhị song vẫn có sức hấp dẫn mạnh với bạn đọc, bởi giọng thơ đậm đặc chất lính, ngôn ngữ cô đọng, tình cảm trẻ trung, khỏe khoắn. Tác phẩm là bó hoa tinh thần ý nghĩa, chan chứa yêu thương, tin tưởng, tự hào và tri ân của tác giả dành tặng bộ đội và nhân dân Đặc khu Trường Sa nói riêng và quân dân cả nước nói chung.
